Yapay zekâ kullanımına sıkı denetim: Avukatlar için KVKK’dan 15 altın kural

Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK), avukatların mesleki faaliyetleri sırasında işlediği kişisel verilere ilişkin yol haritasını belirledi. Rehberde, veri güvenliği tedbirlerinin yalnızca müvekkilin sırrının korunması açısından değil, avukatın KVKK kapsamındaki sorumluluğu bakımından da zorunlu olduğuna işaret edildi. Çalışanların yaptığı hukuka aykırı veri işleme veya veri ihlalinin de veri sorumlusu avukatın sorumluluğunu ortadan kaldırmadığı belirtildi.

Türkiye Barolar Birliği’nin görüş ve katkılarıyla hazırlanan rehberde, müvekkillerin yanı sıra karşı taraf, çalışanlar ve dosyada yer alan üçüncü kişilere ait verilerin de koruma altında olduğu vurgulandı. Avukatlar, yürüttükleri veri işleme faaliyetlerinde kural olarak “veri sorumlusu” kabul ediliyor. Bu nedenle verinin elde edilmesinden saklanmasına, aktarılmasından imhasına kadar süreç avukatın sorumluluğunda bulunuyor.

VERİYİ NEREDEN ALDIĞINI BİLECEK

Rehberin tavsiyeler bölümünde avukatların, kişisel verileri kimden veya hangi kaynaktan elde ettiğini bilmesi gerektiğine dikkat çekildi. Avukatların Veri Sorumluları Sicili’ne kayıt zorunluluğu bulunmamasına rağmen hangi verilerin işlendiği, neden işlendiği ve kimlere aktarıldığı takip edilecek. Talep halinde ilgili kişiye ve KVKK’ya tam ve doğru bilgi verilebilmesi için gerekli teknik ve idari altyapı oluşturulacak.

Rehberdeki düzenleme ve tavsiyelerden öne çıkan kurallar şöyle:

*Her veri hukuka uygun işlenecek. Kişisel veriler dürüstlük kuralına uygun, açık ve meşru bir amaç için kullanılacak.

*Verinin kaynağı bilinecek. Bilginin müvekkilden, kamu kurumundan, üçüncü kişiden veya başka bir kaynaktan alındığı takip edilecek.

*Veri envanteri tutulacak. Hangi verinin neden işlendiği ve kime aktarıldığı gerektiğinde açıklanabilecek.

*Gereğinden fazla veri alınmayacak. Dava veya hukuki işlem için gerekli olmayan bilgiler dosyaya dahil edilmeyecek. Avukat, işlediği verinin amaç için gerekli olduğunu gösterebilecek.

*Her işlem hukuki sebebe dayanacak. Kanunda öngörülen bir işleme şartı bulunmadan kişisel veri işlenmeyecek. Açık rıza, tek ve temel hukuki dayanak olarak görülmeyecek.

*Veri güvenliği sağlanacak. Hukuka aykırı erişimi önlemek için teknik ve idari tedbirler uygulanacak.

*Hassas verilere ek koruma getirilecek. Sağlık, genetik veri, ceza mahkûmiyeti ve sendika üyeliği gibi özel nitelikli veriler için Kurulun belirlediği ilave tedbirler alınacak.

*Büro çalışanları eğitilecek. Avukat, stajyer, sekreter, kâtip ve veriye erişebilen diğer çalışanlara kişisel verilerin korunması konusunda eğitim verilecek.

*Yetkisiz erişim sınırlandırılacak. Çalışanların yalnız görevleri için gerekli verilere ulaşabilmesi sağlanacak.

*Kaçak sorgu programları kullanılmayacak. Vatandaşların kimlik ve iletişim bilgilerini hukuka aykırı veriler üzerinden sorgulatan yazılım ve uygulamalardan uzak durulacak.

*Dosyalarda mahremiyet korunacak. Müvekkile veya davaya ilişkin hassas bilgiler, fiziki dosyanın dışarıdan görünen bölümlerine yazılmayacak.

*Veriler süresiz tutulmayacak. İşleme amacı veya mevzuattan kaynaklanan saklama süresi sona erdiğinde veriler silinecek, yok edilecek veya anonim hale getirilecek.

*Veri ihlali geciktirilmeden bildirilecek. Kişisel verilerin kanuna aykırı yollarla başkalarının eline geçmesi halinde ilgili kişiye ve KVKK’ya en kısa sürede bildirim yapılacak.

YAPAY ZEKÂYA DOSYA YÜKLERKEN DİKKAT

Yapay zekâya veri yüklemeden önce maskeleme yapılacak. ChatGPT, Claude ve Gemini gibi üretken yapay zekâ araçlarına mümkün olduğunca anonimleştirilmiş veya maskelenmiş veri girilecek. Özel nitelikli kişisel verilerin sisteme yüklenmesinden kaçınılacak ve yalnızca gerekli asgari bilgi paylaşılacak.

YURTDIŞI VERİ ÇIKIŞINA BLOKAJ

Yapay zekânın veriyi ne yaptığı kontrol edilecek. Kullanılan sistemin verileri saklayıp saklamadığı, model eğitiminde kullanıp kullanmadığı, insan incelemesine açıp açmadığı, başka veri işleyenlerle paylaşıp paylaşmadığı ve güvenlik politikaları incelenecek. Hukuk büroları ayrıca yapay zekâ kullanımına ilişkin kendi iç kurallarını oluşturacak. Verinin yurt dışına aktarılması halinde de KVKK’nın yurt dışı aktarım şartları uygulanacak.

Hayat

Gözleriniz yaşınızı ele veriyor: Yapay zekâdan dikkat çeken sonuç

Teknoloji

Sonunda bunu da gördük: Yapay zeka ilk kez bir devlete saldırdı

Gündem

Erdoğan ve Gürlek’le sahte yakınlık görüntüsü: Yapay zekâlı paylaşıma tutuklama