Yazarlar Ticaret ve enerji savaşları gölgesinde dünya ekonomisi

Ticaret ve enerji savaşları gölgesinde dünya ekonomisi

Erdal Tanas Karagöl
Erdal Tanas Karagöl Gazete Yazarı

Ekonomide güç dengesi yeniden belirleniyor. Güç dengesinin değişim sürecine girdiği bu dönemde mevcut ekonomik düzenin kurucularının, değişimin kendi aleyhlerine dönme ihtimaline karşı bu durumu kendi lehlerine değiştirmek için yeni hamleler peşinde olduğunu görüyoruz.

MAKALEYİ SESLİ DİNLEMEK
İÇİN TIKLAYIN
Erdal Tanas Karagöl : Ticaret ve enerji savaşları gölgesinde dünya ekonomisi
Haber Merkezi 27 Mayıs 2019, Pazartesi Yeni Şafak
Ticaret ve enerji savaşları gölgesinde dünya ekonomisi yazısının sesli anlatımı ve tüm Erdal Tanas Karagöl yazılarının sesli anlatımı Yenisafak.com Yazarlar Sesli Makale Köşesinde!

Bu değişimin öne çıkan alanları ise ticaret savaşları ve enerji savaşları.

ENERJİDE HAKİMİYET

Enerji savaşları, fosil kaynakların en önemlisi olan petrol üzerinden gerçekleştirilmekte olup, dünyada bu rezervlere en fazla sahip olan ülkelere karşı sürdürülüyor. Bu savaş Ortadoğu’da İran, Latin Amerika’da ise Venezuela üzerinden tüm şiddetiyle sürdürülmeye devam ediliyor.

İşin ilginç tarafı eskiden belli kurallar ve gerekçeler varken şimdi kuralın ve gerekçelerin olmadığı bir dönemde bunlar yaşanıyor.

Enerjide petrolden sonra en önemli kaynak olan doğalgazda aktör olmak bu dönemde ülkelere stratejik bir konum sağlamaktadır.

Bu açıdan özellikle son dönemlerde sıcak gündem noktası haline gelen Doğu Akdeniz’de keşfedilen kaynaklar arttıkça, petrolde hakimiyeti elinde bulunduran güçlerin doğalgazda da hakimiyeti eline alma ve denklem kurma arayışları içinde olduğunu görüyoruz. Yani yine aynı oyunu oynuyorlar.

Herkesin Doğu Akdeniz’de olmasının sebebi başka ne olabilir?

TİCARETTE HAKİMİYET

Diğer önemli alan tabi ki ekonominin büyüklüğünü belirleyen ve bu alanda üstünlüğün kimde olduğunu ortaya koyan ticaret konusu. Ticaret imkanlarını geliştirecek olan ülkeler daha çok üretip daha fazla ihracat yaparak daha yüksek GSYH ‘ye sahip olacaktır.

Bu aslında dünyada kimin yani hangi ülkenin en büyük GSYH’ye sahip olacağını da belirleyecektir. Tüm mücadelenin nedeni de budur. Çünkü dünyanın en yüksek GSYH’sine sahip olmak dünya siyasetinin de belirleyicisi olmak demektir.

Çin, GSYH sıralamasında dünyada 1. sırada yer alan ABD ile arasındaki farkı azaltmak için daha yüksek ekonomik büyümeyi hedefliyor ve bu kapsamda gelişmelerini tüm hızıyla devam ettiriyor. 2019 yılı beklentilerine göre ABD’nin GSYH rakamı 21 trilyon dolar olacak iken, Çin’in GSYH’si 14 trilyon dolar olacağı beklenmektedir.

Aradaki farkın azalmasının Çin’in daha çok satmasına yani ihracatına bağlı olduğu açık. Bu nedenle ABD, Çin mallarına vergi koyarak daha fazla ithalatı önlediği gibi kendi üretimini özendirici bir politika uyguluyor.

Ayrıca, Çin’in gelecek yıllarda yani 2049 yılına kadar hayata geçirmek istediği modern İpek Yolu projesi de Çin’in agresif ticaret politikasını önlemek için ABD’nin engellemeleri ile karşılamaktadır. Modern İpek Yolunun hayata geçirilmesi durumunda Çin, Asya’dan, Afrika’ya oradan Avrupa kıtasına kadar deniz ve kara yolu hatları ile birlikte toplamda 65 ülkeye doğrudan ticaret yapma imkanına kavuşacaktır.

65 ülke ile yeni ticaret imkanı, dünya ekonomik güç dengesini değiştirecek yüksek potansiyel anlamına geliyor. Çünkü ticaretin yanında oluşacak kurum ve kuruluşların da alternatif yeni arayışları tetikleyeceği açık.

KÜRESEL RİSKLER VE DEĞİŞEN GÜÇ DENGESİ

ABD ve Çin arasında devam eden ve gittikçe de şiddetlenen ticaret savaşları nedeniyle küresel ticarette meydana gelecek yavaşlamanın, ABD-İran gerginliği ve bölgemizdeki olası dış gelişmelerden kaynaklanan riskler, ekonomik güç dengesi lehlerine gelişen gelişmekte olan ülkelerin ekonomilerini yavaşlatacağı öngörülmektedir.

Bu riskler, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasında daralan makasın daha da genişlemesine neden olduğu gibi bu makasın daha uzun zaman süresinde kapanmasına da neden olacaktır.

Bu vesileyle Ramazan Bayramı’nızı tebrik eder, daha nice mutlu bayramlar dilerim.

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.