Menü

EDİSYON   :

TRTRENENARARFRFRRURUURUR
26

Bildirimler

“2021 sonbaharı boyunca aldığım düzenli istihbarat brifinglerinin giderek daha büyük kısmı Ukrayna’ya ayrılıyordu. Brifingleri normalde bir CIA görevlisi ya da NATO’nun istihbarat birimlerinden kişiler veriyordu. Ekim ortasında bir gün NATO istihbarat subaylarından biri gizli bir görüşme talep etti ve odama gelerek tüm telefonların odanın dışında olduğundan emin olduktan sonra toplantı masasına oturdu. İstihbarat görevlisi bana Rus kuvvetlerinin konuşlandığı bir harita gösterdi ve şunu söyledi: Bu konuşlanmayı şimdiye kadar takip ettik ve niyetlerine dair herhangi bir fikrimiz yoktu. Ancak bugün niyetin ne olduğunu biliyoruz. Ukrayna’yı işgal etmek.”

Stoltenberg’in anılarında (Ben Görevdeyken) betimlediği bu durum, tedrici biçimde gelişen savaşın ayak sesleri idi. 2008 yılında Bükreş’te yapılan NATO toplantısı bugünkü tartışmaları anlama adına önemli. Nitekim ilgili toplantıda Gürcistan ve Ukrayna’nın NATO üyelikleri masaya yatırılmış ve içeride yapılan yoğun eleştiriler sonrası bu politika askıya alınmıştır. NATO’nun doğu kanadının genişlemesine dair yapılan tartışmaları dikkatle izleyen Rusya, hem Gürcistan hem de Ukrayna sahasında bu politikaya yönelik çok sert cevaplar vermişti. Her iki ülkedeki karışıklıkları Rusların hayatını tehlikede gören yaklaşım üzerinden kullanan Rusya, hem Gürcistan hem de Ukrayna’da çok sert cevaplar vermişti.

Bükreş’teki zirvede, her iki ülkenin NATO üyelikleri ile ilgili yapılan hararetli tartışmalar, Batı’nın bu sorunu kendi içinde çözebilme kapasitesinde de sorunlar oluşturuyordu. Bir yandan Rus tehdidini diyalog yoluyla çözme arayışında olan Merkel gibi aktörler diğer yanda da Bush yönetiminde ABD’nin desteğiyle Polonya ve Baltık ülkelerinin aşırı heveskar tutumları. 2008 sonrasında Rusya’nın bu yöndeki politikalara yönelik Gürcistan üzerinden ortaya koyduğu reaksiyon 2014 yılında Kırım’ın ilhakı ile başka bir seviyeye ulaştı. Stoltenberg’in otobiyografisinde anı anına aktardığı bu durum, NATO’nun Rusya’nın Kırım’ı ilhakına karşı nasıl bir reaksiyon göstereceğinin de planlanmadığını açık biçimde ortaya koyuyordu. İttifakın hiçbir planı olmadığını yıllar sonra itiraf eden Stoltenberg, NATO’nun Rusya karşısındaki pozisyonunu anlama adına oldukça kıymetli.

2022 ŞUBAT: BAŞKA BİR AVRUPA

Stoltenberg “Hepimiz bundan böyle daha tehlikeli bir Avrupa’da yaşayacağımızı anlamıştık” sözleri ile 24 Şubat 2022 tarihinden sonra değişen güvenlik algısını gözler önüne seriyordu. Marx’ın Komünist Manifesto’nun açılışında ifade ettiği ‘’Avrupa’da bir hayalet dolaşıyor: Komünizm hayaleti” cümlesindeki komünizm yerine Rusya konulduğunda aslında ne anlatmak istediği çok daha rahat anlaşılabiliyordu.

Gerçek ve canlı bir güvenlik tehdidinin yarattığı endişeyi, yaptırım politikası üzerinden aşmaya çalışan Batı, bugün Rusya’nın taleplerini karşılama noktasında epeyce istekli gibi gözüküyor. Her ne kadar Avrupa Birliği ve Trump arasında derin bir ayrışma söz konusu olsa da Almanya’da AfD ve Fransa’da aşırı sağın savaşa yönelik tutumları ivmenin Rusya’dan yana olduğunu gösteriyor. Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki toplantıdan aktarılanlara bakıldığında, savaşın yıllar süren ağır bilançosuna rağmen Ukrayna’nın herhangi bir kazanımının olmayacağı görülüyor. Nitekim Avrupa’da, Ukrayna’nın daha fazla finanse edilmemesi aksi durumda Rus tehdidinin kendileri için daha canlı bir tehdit olabileceği düşüncesi her geçen gün ağırlık kazanıyor. Avrupa içlerinde aşırı sağın politik bir araç olarak kullandığı göç meselesi de Ukrayna’nın aleyhine işliyor. Sadece 1.4 milyon Ukraynalının olduğu Almanya’da, AfD’nin politikası bile Ukrayna savaşının sürdürülebilir olmadığını göstermektedir.

2022 öncesi ve sonrasındaki Avrupa’nın aynı olmadığı, güvenlik endişelerindeki kaygıların Avrupa güvenlik mimarisi tartışmalarını harekete geçirdiği, NATO’nun harcama bütçelerinde Avrupalı ülkelerinin yeterince ellerini taşın altına koymadıkları eleştirileri ve nihayet Avrupa içlerinde enerji ve istihbarat krizine evrilen yaptırımlar. Bugün ortaya çıkan tabloya bakıldığında, savaşı finanse eden ve Rus tehdidini uzakta tutmaya çalışan Avrupalıların, bu politikada başarılı olmadıkları aşikar. Kamuoyuna aksettirilen taleplerin gerçekleşmesi durumunda ise Avrupa siyaseti açısından büyük bir kırılma yaşanması kaçınılmaz. Kazanamayacakları bir savaşı finanse ettikleri gerekçesiyle hem göç hem de ekonomik sorunlarla muhatap olan Avrupalı ülkeler bugün bir karar aşamasında.

Ukrayna açısından dramatik bir sonuçla bitmesi kuvvetli bir olasılık olan bu savaşın bilançosunu ne yazık ki yine Ukraynalılar ödeyecek. Belki de Stoltenberg’in savaşın başında Zelenski’nin NATO’nun müdahil olması taleplerine verdiği cevap her şeyi özetliyordu: “Ukraynalıların yanında olacaktık ancak onlar için ölmeye gönüllü değildik”. Bütün eleştirilere rağmen Rusya konusundaki güvenlik eksenli endişeleri diyalog yoluyla çözme noktasındaki perspektifini değiştirmeyen Angela Merkel’in “Özgürlük” isimli otobiyografisinde Rusya-Ukrayna savaşını Avrupa tarihi açısından bir dönüm noktası olarak tarif etmesi üzerine daha fazla düşünmekte fayda var.

Yorumlar

Sitemizde paylaştığınız yorumlar, diğer kullanıcılar için değerli bir kaynaktır. Lütfen farklı görüşlere ve diğer kullanıcılara saygılı olun. Kaba, saldırgan, aşağılayıcı veya ayrımcı ifadeler kullanmaktan kaçının.

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...

10 saniye sonra yönlendirileceksiniz...