Yakın gelecekte, ev kadınları ve Bağ-Kur'lular için erken emeklilik imkanlarını sağlayacak büyük reformlar gündeme gelecek. Bu reformlar, ilgili kesimlere erken emeklilik fırsatı sunarak emeklilik süreçlerini kolaylaştıracak. TBMM'de çalışma hayatıyla ilgili önemli reformlar da ele alınacak. Bu reformlardan biri, ev kadınlarının emekliliğiyle ilgili olacakken, diğeri ise Bağ-Kur'lulara 5 yıl erken emeklilik şansı verecek. Bu adımlar, çalışma imkanları bulamayan ev kadınlarına emeklilik kapılarını açarken, aynı zamanda prim eksikliği yaşayan Bağ-Kur'luların da yaş şartını tamamlayarak hızla emekli olmalarını sağlayacak. Diğer yandan prim günü eksik olanlar için eksik günlerini tamamlama formülleri de açıklanmaya devam ediyor. İşte erken emeklilik için aranan şartlar...
1999 yılından önce Bağ-Kur emeklilik şartları, kadınlar için 7200 gün, erkekler için ise 9000 gün olarak belirlenmişti. Daha sonraki dönemlerde ise her iki cinsiyet için de 9000 gün prim ödeme şartı uygulanmaya başlandı. Ancak gelecek düzenleme ile bu prim ödeme gün sayısı 1800 gün (yaklaşık 5 yıl) azaltılarak 7200 güne düşürülecek. Böylece, 2008 sonrası SSK sigortalılarında olduğu gibi 7200 gün prim ödeme şartı tüm Bağ-Kur'lular için geçerli olacak. İşte erken emeklilik için aranan şartlar...
EV KADININA SOSYAL GÜVENCE VE ERKEN EMEKLİLİK
YENİ UYGULAMA NELER GETİRECEK?
Aile Koruma Paketi çerçevesinde çalışma imkanı bulamayan, ya da emeklilik için yeterli primi olmayan ev kadınlarını sosyal güvenceye kavuşturacak bir sistem uygulanacak. Bu sistemde kadınların prim ödemelerinin bir kısmını devlet karşılayacak. Prim ödemelerinin sonunda ev kadınları sosyal güvencenin yanında emeklilik hakkına da kavuşacak.
DEVLET HANGİ ÖDEMELERİ KARŞILAYACAK?
Ev kadınlarının ödeyecekleri isteğe bağlı prim ödemelerinin üçte birini devlet karşılayacak. Bu yıl için ödenecek rakam ve hesaplama şöyle olacak:
Aylık ödeme (2024) : 6.400,64 TL
Devlet desteği aylık: 2.133,55 TL
Yıllık devlet desteği: 25.602,56 TL
EV KADINLARI NASIL EMEKLİ OLACAK?
Primleri ödenen ev kadınları şartlar tamamlandığında emeklilik hakkına kavuşacak. Burada Bağ-Kur kapsamında 5400 gün yeterli olacak. Ancak daha önce çalışması ve primi bulunan kadınlar daha rahat emekli olacak. Kadınlar ve özellikle anneler için ayrıca yıpranma benzeri prim gün sayısı desteği ve yaş indirimi de söz konusu olacak.
ANNELERE ERKEN EMEKLİLİK NASIL UYGULANACAK?
Sosyal güvenceye kavuşturulacak ev kadınları ve anneler için yıpranma (Fiili Hizmet Zammı) benzeri bir uygulama hayata geçecek. Anneler ve ev kadınları ödedikleri prim sayısına göre her yıl ek prim günü kazanacak.
Örneğin 4 yıl prim ödeyen bir anne 5 yıl prim ödemiş gibi olacak. Yapılan prim desteği süresi kadar kısım emeklilik yaş şartından da düşülecek. Böylece anneler daha az prim ödeyerek daha genç yaşta emekli olabilecek.
BAĞKUR PRİMİ 7200 GÜNE DÜŞECEK
YENİ UYGULAMA NASIL OLACAK?
8 Eylül 1999 öncesinde Bağ-Kur emeklilik şartları kadınlar için 7200 gün erkekler için ise 9.000 gün olarak uygulanıyor. Sonraki dönemde ise hem kadınlar hem erkekler için 9 bin gün olarak uygulanmaya başlandı. Getirilecek düzenleme ile 9 bin gün olan prim ödeme gün sayısı 1.800 gün (5 yıl) azaltılarak 7.200'e düşürülecek. Böylece 2008 sonrası SSK'lılarda olan 7.200 gün şartıyla eşitlenecek.
HANGİ BAĞ-KUR'LULAR DÜZENLEMEDEN YARARLANACAK?
Düzenleme ilk etapta basit usulde vergilendirilen esnaf odalarına kayıtlı küçük esnaf için geçerli olacak. Böylece kuaför, terzi, bakkal, berber gibi küçük esnaf ve sanatkarlar için emeklilikte prim şartı 7.200 gün olarak uygulanacak.
Yasal düzenleme sırasında bu kapsamın genişletilmesi de gündemde. Bu gerçekleşirse tüm Bağ-Kur'lular yararlanacak.
DÜZENLEME NE KAZANDIRACAK?
Düzenleme hayata geçtiğinde yaş şartını tamamlamış ancak henüz 9 bin gün primi dolduramamış 1 milyon kadar küçük esnaf 7.200 günü varsa hemen emekli olacak. Aynı şekilde EYT kapsamında olan küçük esnaf da yaşa bakılmadan 7.200 günü doldurmuşsa emeklilik hakkına kavuşacak. Burada esnaf için 5 yıl erken emekli olma hakkı gelecek. Böylece 5 yıl daha prim ödeme zorunda kalınmayacak.
FARKLI KURUMLARDA OLANLAR DA YARARLANACAK MI?
Daha önce SSK'ı çalışmış sonradan Bağ-Kur'lu olmuş sigortalılar da eğer Bağ-Kur'da 3.5 yılı doldurmuşlarsa yeni düzenleme gereği 9 bin gün yerine 7,200 gün ile emekli olabilecekler.
EK GÖSTERGE 3600 OLACAK
EK GÖSTERGE NE İFADE EDİYOR?
Kamu çalışanlarının maaş ve ikramiyesini belirleyen parametrelerden birisi ek gösterge. Kıdem, unvan, pozisyon gibi durumlar ek göstergeyi belirliyor. Daha önce belli mesleklerde ek gösterge 3600 yapıldı tüm memurlara da ek gösterge artışı sağlandı. Böylece hem maaşlara ama özellikle de emeklilik ikramiyelerine önemli bir artış katkısı sağladı.
UYGULAMADAN KİM YARARLANACAK?
Yeni uygulama önceki yasayı tamamlayan bir değişiklik olacak. kamuda çalışan ve 1. Dereceye ulaşan memurların ek göstergeleri otomatik olarak 3.600'e yükselecek.
Böylece daha sonra bir ek gösterge değişikliği ihtiyacı da kalmayacak.
HER UNVAN İÇİN GEÇERLİ OLACAK MI?
Evet burada şart 1. Dereceye ulaşmış olmak. Bu yüzden tüm kamu kurumlarındaki memurlar için geçerli bir uygulama olacak.
ERKEN EMEKLİLİK VE BORÇLANMA İLE İLGİLİ BAZI SORU VE CEVAPLAR...
SORU: 5 Nisan 1969 doğumluyum. SSK girişim 4 Aralık 1983’te olup 3479 gün prim ödemem var. SSK’lı olarak çalışmaktayım. Ne zaman emekli olurum?
CEVAP: İlk girişiniz çırak veya staj sigortası değilse yani adınıza prim ödemesi varsa emekli olmak için 25 yıl sigortalılık süresi, 5225 gün prim ve 48 yaş şartlarına tabisiniz. 1746 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5225 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz (ara vermeden prim ödemeniz halinde Şubat 2029 sonunda). Ayrıca 121 gün daha prim ödeyerek priminizi 3600 güne tamamladıktan sonra prim ödemeseniz de, 60 yaşınızı dolduracağınız 5 Nisan 2029’da emekli olabilirsiniz (15 yıl sigorta süresi, 3600 gün prim ve 60 yaş şartlarıyla).
HANGİ ŞARTLARDA EMEKLİ OLABİLİRİM?
SORU: 1970 doğumluyum. SSK giriş tarihim 12 Mayıs 1986 olup 4450 gün prim ödemem var. Çürük raporu aldığımdan askerliğimi 1.5 ay olarak yaptım. 4450 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olurum?
CEVAP: İlk girişte adınıza prim ödemesi varsa emekli olmak için 25 yıl sigorta süresi, 5300 gün prim ve 49 yaş şartlarına tabisiniz. 850 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5300 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Ayrıca 3600 günden fazla priminiz olduğundan bundan sonra prim ödemeseniz de, 60 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz (15 yıl sigortalılık süresi, 3600 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi olarak.
BİR GÜNLÜK BORÇLANMA İÇİN EN AZ 213 LİRA ÖDENİR
SORU: 1968 doğumluyum. Sigorta başlangıcım 1987. 1992’de sigortadan çıktım. 2022’de 5 aylık çalışmamla toplam 2000 günüm bulunuyor. Yüzde 85 engelli raporum var. 1. dereceden engelli emekliliğine hak kazanmış olsam bile, emekli olamıyorum. İki çocuk borçlanması ne kadar tutuyor? Kredi çekip kalan gün sayımı tamamlayabilir miyim? Ne zaman emekli olabilirim?
CEVAP: Yüzde 85 rapor ve 2000 günle emekli olamadığınıza göre rahatsızlığınız doğuştan olmalı. Doğuştan veya ilk defa sigortalı olduğu tarihte malul derecesinde engelli olanlar malulen emekli olamıyor. Ancak 15 yıl sigortalılık süresi ve 3600 gün primle emekli olma hakları var. 1600 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 3600 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz.
Doğumlarınız arasında iki yıllık süre varsa doğum tarihleriniz sonrasındaki iki yıllık sürelerdeki prim ödenmeyen günleri borçlanma hakkınız var. Bu sürelerde hiç prim ödemediğinizi varsayarsak iki doğumunuzu borçlanarak toplam 1440 gün kazanabilirsiniz. Doğum borçlanmasından sonra 160 gün de prim ödeyerek toplam priminizi 3600 güne tamamlayacağınız tarihte emekli olabilirsiniz. Bir günlük borçlanma için ödenecek en az borçlanma bedeli 213,36 liradır. 1440 gün borçlanma için en az ödenecek bedel 307.238.40 lira. Bu tutarlar yıl sonunda kadar geçerli olup, asgari ücret artışına bağlı olarak yeni yılda artar.
1300 GÜN DAHA PRİM ÖDEMELİSİNİZ
SORU: 1972 doğumluyum. Sigorta girişim 1991’de olup 4300 gün prim ödemem var. Ne zaman emekli olabilirim?
CEVAP: Hemen emekli olamazsınız. Çünkü sigorta başlangıcınız 23 Mayıs’tan önceyse 1225 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5525 güne, sonraki bir tarih ise 1300 gün daha prim ödeyerek toplam priminizi 5600 güne tamamlayacağınız tarihte EYT kapsamında yaş aranmadan emekli olabilirsiniz
