Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) tarafından 21 ildeki 4 bin 501 dinleyici arasında yapılan Radyo Dinleme Eğilimleri Araştırması sonuçlandı.
RTÜK Başkanı Zahid Akman, Ocak-Şubat 2007 döneminde yapılan araştırmanın, dinleyicinin radyoyu kendine yakın bulduğunu ve neredeyse hiç şikayetçi olmadığını ortaya koyduğunu söyledi.
Akman, Üst Kurul üyeleriyle birlikte Bilkent Oteli'nde düzenlediği basın toplantısında, Radyo Dinleme Eğilimleri Araştırması'nın sonuçlarını duyurdu.
Türkiye'de 36'sı ulusal, 100'ü bölgesel ve 949'u yerel olmak üzere 1085 radyonun yayın yaptığını belirten Akman, bunun muadil ülkelere bakıldığında ciddi, dikkate alınması gereken bir rakam olduğunu ifade etti. Dinleyicinin 24 saat yayın yapan radyolardan müzik dinleme, haber alma ve bilgilenme şansını elde ettiğini kaydeden Akman, "Ancak, bu araştırmadan çıkan en büyük gerçek, vatandaşlarımızın hayatında çok ciddi bir role sahip olmasına rağmen radyolarımız, Türkiye'deki reklam pastasından böyle bir etki söz konusu olduğu halde hak ettiği payı alamamaktadır" dedi.
Bunun nedenleri arasında, 12 yıldır gerçekleştirilemeyen, stabil, kabul edilebilir bir yayın hayatının mümkün olamamasının bulunduğunu ifade eden Zahid Akman, İstanbul'da 103 radyoyla sağlanan mutabakat sonrasında frekans aralıklarında belli bir intizamın sağlandığını söyledi. Akman, İstanbul'da radyoların birbirini etkilemeden, doğru, düzgün yayın yapmasını sağlayacak bir düzenleme gerçekleştirdiklerini kaydederek, vericilerin Çamlıca'da toplanmasının da büyük yarar sağlayacağını söyledi. Akman, böyle bir düzenlemenin İstanbul'a yakın illerde ve daha sonra da bu sorunun yaşandığı tüm illerde gerçekleştirilmesinin hedeflendiğini anlattı.
RTÜK olarak televizyonların fazla izlenmesi nedeniyle bu kuruluşların yayınlarına yoğunlaştıklarını ifade eden Akman, radyoların bu yönüyle biraz ihmal edildiğini söyledi.
RTÜK Başkanı Akman, dinleyici araştırmasının, vatandaşın radyoları kendisine ne kadar yakın bulduğunu da ortaya koyduğunu aktararak, "Araştırmadan çıkan en önemli sonuçlardan biri, dinleyici radyoyu kendine yakın buluyor, radyolardan neredeyse hiç şikayetçi olmuyor" dedi.
Dinleyicinin radyoların Türkçe'yi bozmadığı görüşünde olduğunu da kaydeden Akman, özellikle TRT radyolarına Türkçe'nin doğru ve güzel kullanımına ilişkin gösterdikleri duyarlılıktan dolayı teşekkür etti.
Akman, frekans planlaması ihalesiyle ilgili soru üzerine de konuyu son Haberleşme Yüksek Kurulu toplantısına da getirdiklerini söyledi. Şu anda bir frekans ihalesi gerçekleştirilemediğini belirten Akman, "İstanbul'da 103, Türkiye'de 1100'e yakın radyo, yayın gerçekleştiriyor. Bu radyolarımızın hepsi belli haklara sahip ve bu haklar çerçevesinde de yayın hayatlarının kısıtlanmasını istemiyorlar" diye konuştu. Akman, şunları kaydetti:
"Elimizdeki frekans planını dikkate alarak yapacağımız bir düzenleme, şu andaki radyo sayısında neredeyse üçte ikilik bir azalmayı zorunlu kılıyor. Biz, doğrusu 12-13 yıldır birtakım ümitler verilerek ciddi yatırımlar yapan radyocularımızı birden bire zaafa uğratacak, zorluğa sokacak radikal bir çözüm yerine, süreç içerisinde ilk önce ilk tedbirleri alarak düzenli bir radyo yayın hayatının oluşmasını sağlayıp, ardından tüm imkanları değerlendirip teknolojinin imkanlarını da devreye sokarak yayıncılarımızın en az mağdur olacağı bir yayın hayatının oluşmasını arzu ediyoruz. Bu işle ilgili ihalenin gecikmesinin temel nedeni budur. İhale olmadan ilk düzenlemeleri yapmanın hemen ardından lisanslama faaliyeti için frekansların tahsisi süreci başlatılacaktır. "
RTÜK tarafından gerçekleştirilen radyo dinleme eğilimlerine ilişkin araştırmaya göre, dinleyicilerin yüzde 30. 2'si çok sık radyo dinlediğini ifade ediyor. Ara sıra radyo dinleyenlerin oranı ise yüzde 49. 7. . .
Gençler yaşlılardan daha sık radyo dinliyor. Yaş yükseldikçe radyo dinleme sıklığı da düşüyor. 15-20 yaş arasındaki dinleyicilerin yüzde 39'u çok sık radyo dinlediğini belirtirken, 61 ve daha yukarı yaşlarda bu oran yüzde 19. 6'ya kadar iniyor.
Araştırma sonuçlarına göre, bekarlar (yüzde 35) evlilerden (yüzde 27. 8), eğitim düzeyi düşük olanlar (yüzde 30. 3), yüksek eğitimlilerden (yüzde 25. 4) daha sık radyo dinliyor. En sık radyo dinleyenler, mesleklerine göre şöyle sıralanıyor:
Radyoyu dinleyicilerin yüzde 66. 9'u evde, yüzde 31. 1'i iş yerinde, yüzde 25. 1'i arabada ve yolculukta dinliyor.
Dinleyicilerin yüzde 91'i radyonun kendisine arkadaş olduğunu, yüzde 95. 6'sı radyo dinlerken başka bir işle de uğraşabildiğini ifade ediyor.
Radyonun çocukların gelişimini olumsuz etkilemediği görüşünde olanların oranı yüzde 89. 4'e ulaşırken, dinleyicinin yüzde 90. 3'ü radyoların dini ve ahlaki zararı olmadığını, yüzde 71. 4'ü ise radyo yayınlarında Türkçe'nin iyi kullanıldığını, dilin bozulmadığını düşünüyor.
Araştırmada, ülke genelinde ulusal radyoların dinlenme oranı yüzde 40 iken bölgesel ve yerel radyoların dinlenme oranlarının yüzde 60'a ulaştığı da ortaya çıktı.
Katılımcılar, radyoda en çok yüzde 48. 9 oranıyla Türk Halk Müziği dinlediğini belirtirken, bunu yüzde 40. 8 ile Türk Pop Müziği, yüzde 35. 6 ile Türk Sanat Müziği, yüzde 35. 6 ile arabesk izliyor.
Haber bültenleri ve haber programlarının dinlenme oranı yüzde 47. 3'e ulaşırken, dini programlar yüzde 24. 9, dini müzik ve ilahiler de yüzde 24. 5 oranında dinleniyor.
Dinleyiciler, Türkçe'yi en iyi kullanan radyo kanallarını ise şöyle sıraladılar:
