Boğaziçi Üniversitesi (BÜ) Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Mustafa Erdik, Van'da meydana gelen depremin büyüklüğünü 7,2 olarak açıkladı.
Prof. Dr. Mustafa Erdik, Van'da meydana gelen depremin ardından Kandilli Rasathanesi'nde basın toplantısı düzenledi. Bu tip büyük depremlerde depremin büyüklüğüne ilişkin bilginin en yakın istasyonlardan geldiğini belirten Erdik, "En yakın istasyonlardan sadece yerel büyüklük verildiği için 6,6 olarak verilmiştir. Daha sonra uzak istasyonların kayıtlardır ki bunlar yurt dışı kayıtlarıdır. Bunlardan alınan bilgilerle depremin moment büyüklüğü dediğimiz yani ortaya çıkan enerjinin büyüklüğü 7,3 olarak verilmiştir. Aynı anda bizim yaptığımız değerlendirmelerle, uzak istasyonlardan gelen kayıtların değerlendirilmesiyle 7,2 olarak değerlendirilmiştir. Bu şuna benzer çok büyük bir tabloya baktığınız zaman tabloyu göremezsiniz. Tabloyu görmek için uzaktan bakmak lazım" diye konuştu.
Gerek kamu kurumlarına, gerekse vatandaşlara doğru bilginin en kısa zamanda ulaştırıldığını ifade eden Erdik, "Büyük olduğu zaman uzaktan daha net gözükür. Ama yakından çok süratli sonuç alırsınız. Kandilli Rasathanesi dünyada ilk defa bu depremi en süratli olarak bildirmişlerdir. Arkasından da revize etmiştir. Önce onu bir düzeltelim. 7.2'lik deprem herhangi bir yerde de olabilir, denizde de olabilir, karada da olabilir. Bunlar, bu deprem tehlikesine maruz olan envanterin büyüklüğüne göre bir konudur ve onun yaratacağı şiddetle ilgili bir konudur. 7,2'lik depremin yaratacağı şiddet merkezi yerlerde genelde 8 olabilir. Esas olarak halkımızı ilgilendiren, oraya yardım sağlayacak Türkiye'nin çok kuvvetli güçlerini, kurumlarını ilgilendiren konu oradaki hasardır. Deprem büyüklüğüyle ilgili konu değildir. O bakımdan biz Kandilli Rasathanesi olarak şiddet değerlendirmelerini yaptık ve devletimizin yetkili organlarıyla paylaştık. Çok gururluyuz ki devletimiz çok ani bir refleksle bölgeye intikal etti ve her türlü tedbiri almaya başladı" şeklinde konuştu.
Prof. Dr. Mustafa Erdik, depremin meydana geldiği bölgenin, oldukça yoğun depremlerin yaşandığı bir bölge olduğunu ifade ederek, "Geçmiş şiddet dağılımlarına bakarsak 8'i görüyoruz. Şiddet tanımını yaparsak insanlar 3 ve 4'ü hissedebilir, 5'te pencereler şıngırdar, yapılarda hasar 7'de başlar, 8'de oldukça büyük hasar olur, 9'da betonarme yapıların yüzde 30'u, 40'ı hasar görür. 99 Kocaeli depreminde faya yakın bölgelerde şiddet 10'u bulmuştur ama genellikle 8-9 mertebesindedir" dedi.
Bu tür büyük depremlerin arkasından sık sık artçı sarsıntıların yaşandığını belirten Prof. Dr. Mustafa Erdik, şimdiye kadar en büyük artçıların 5,0 ve 5,5 şiddetinde olduğunu söyledi. 6,6'nın hemen hemen 1,5 birim altında yerel depremler meydana geldiğini belirten Erdik, "5,4'ün normal büyüklüğüne bakarsınız oda yaklaşık 6'ya yakın bir şey olur. Deprem sığ bir deprem ve hasarın Van-Erciş arasında olduğunu tahmin ediyoruz. Uzak istasyonlardan gelen kayıtları beklemek vaktimizi alacaktı. Buradaki kırsal konutların yüzde 60-70'inde yoğun hasar vardır. Beton arma yapında da yüzde 30-40'nda hasar olduğunu söyleyebiliriz" diye konuştu.
Bölgede meydana gelen hasarlarla ilgili de konuşan Erdik, "Bu tip bina sayısı 3 bin 200'e yakındır. Bahsettiğim binadır, hane değildir. Daha sonraki istatistiklerde hane bazında gelir. Çok ağır hasarlı bina buralarda can kaybı bekleyebileceğimiz binalardır. Bunlardan 664 tane var. Bu binalarda tamamen göçük değildir ama yıkıktır. Tamamen yıkık dediğimiz binalardır. Bunlar daha çok betonarme binalarda olacak şeylerdir. Bunlar 50 adet gözüküyor. Hasarlı binalara bakarsanız Van bölgesinde neredeyse 1000'e yakın ağır hasarlı bina mevcut. Bunlar tamamen tahmini" şeklinde konuştu.
Prof. Dr. Mustafa Erdik, tahmini can kaybının 710 mertebesinde olduğunu ifade ederek, "Ama bu 500'de olabilir, 1000'de olabilir. Bunlar tahmini rakamlar. Ama yüzlerce diyebilirsiniz veya 1000'e yakın diyebilirsiniz" dedi.
