Lezzetin temelinde yer alan, hafızalarıımza kazınan tatlarda hep anne eli durur. Bu sebeple içinde sevgi, sıcaklık barındıran “anne eli değmiş” ifadesi eskimeyecek, zihnimizde taze duracak bir kavramdır.
Bu yazıyı hayatlarımıza dokunan ve hayat boyu unutamadığımız lezzetlere eli değen annelere, bizim annelerimize ithaf ediyorum. O anneler ki, bizi biz yapan şeylerin içinde yediğimiz içtiğimiz herşeye eli değmiştir. Çünkü elinin lezzeti coğrafyamızı kuşatır, bünyemizi kapsar, ruhumuzu besler. Eli değdiği şeyin tadı unutulmaz. Hayata hayat katar.
Dünyanın bütün aşçıları, yıldızlı şefleri bir araya gelse, lezzet üreten mekanlar birleşse anne eli değen bir lezzeti çıkaramaz ortaya. Hiç kimse anne eline su dökemez.
Reklam biraz abartıdır, biraz yalan, biraz da süslü sözlerle, türlü oyunlarla göz boyar. Ürünü değil mutluluğu satar. Tamam, mutluluğu anladık. Klişe ve içi boşaltılmış bir kelime bu. Ama 'anne eli değmiş gibi' de ne demek? Nasıl bu kadar yalancı olabiliyorlar. Lezzet lezzet demekle ağzın tatlanmadığı gibi yüzbin kere anne eli değmiş gibi desin dursunlar, ne fark eder. Mutluluk satmalarına alıştığımız reklamlarda birtakım yiyecekler için anne eli değmiş gibi demelerinin hiçbir anlam ve ehemmiyeti yoktur. Çünkü o lezzet başkasının elinden çıkmaz, erişilemez, unutulamaz. Siz o anne eli değmiş gibi nitelemelere aldırmayın. Değmesi bir yana gibisi bile fazla gelir.
Ayaklarına cennet serilen o annelerimizin elinden çıkanların cennetten olmadığı ne malum? Anne eli değen lezzetin, bereketin, mutluluğun, sevginin sırrı veya mucizesi nedir acaba? Var mıdır herhangi bir kitapta formülü, bir profesörde cevabı, bir araştırmada açıklaması, bir dükkanda sunumu veya eczanede reçetesi?
Bunu bulmak ne mümkün. Sadece unutulan, geçmişten gelen, hatıralarımızda kalan bir nostalji gibi.
Bu lezzetin yerini günümüzde “tıkınma” almış durumda. Her adım başı karşımıza dikilen ve bizi içeri tıkan, poşetlerimizi veya midemizi doldurup cüzdanlarımızı boşaltan yeme içme mekanları, marketler, kafeler, pastaneler... Bitmeyen tüketim, doymak bilmeyen açlık, daha doğrusu açgözlülük. Tükettiğimiz şey ise kendi geleceğimiz.
Mideleriniz bayram etsin!
Sait Faik Abasıyanık edebiyatımızın usta hikayecilerinden. Yazarın Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları'ndan çıkan “Tüneldeki Çocuk” adlı kitabını okuyordum. Son bölümde Salah Birsel'in Ah Beyoğlu Vah Beyoğlu'ndan alıntılanan yazısına rastladım. Abasıyanık'ın hikayeciliğinin ve hikaye anlayışının anlatıldığı “Sait adında bir balık” başlığını taşıyan bu yazı bir anekdotla süslenmiş. İçinde Tahir Alangu'nun da bulunduğu bir topluluk Çiçek Pasajı'ndadır. İşte bir ıstakozdan bile hikayeciliğe pay çıkaran bu anekdotun geçtiği satırlar:
Sait'in fokur fokur kaynadığı günlerden biridir o gün. Tahir Alangu ve arkadaşlarına: “Ne cıbıl heriflersiniz siz, size bir ıstakoz ısmarlayayım da mideleriniz bayram etsin!” sözünü bağışlamıştır. Sonra da Pasaj'ın, o ünlü ıstakozcusunu çağırıp ıstakoz ısmarlamıştır. “İyi olsun ha!” demeyi de savsaklamamıştır. Istakoz gelmiş, Sait bıçağı eline almış, hayvancağızın şurasını burasını tırtıklamıştır:
– Yaramaz bu. Daha iyisini getir!
Istakozcu söylenecek olmuştur. Ama Sait:
– Parasıyla değil mi? İyi olacak!
Yeni gelen ıstakoz da aynı biçimde inceden inceye gözden geçirilir:
– Haa, bak bunda iş var!
Sait elini kolunu sıvayıp ıstakozu çıtır çıtır da kırmıştır. Koca, koskoca bir tabak dolusu bembeyaz et de salına salına ortaya çıkmıştır.
Kendisinin gevezelik ettiğini sanan, ama bir kayık tabak ıstakoz etini karşılarında görünce şaşıran Tahir Alangu'ya şöyle de demiştir:
– İşte böyle. Kimi insanların içi koftur. Hiçbir şey çıkarılamaz. Kimileri de işte böyle doludur. Öykücünün işi bunu bulmaktır.
GÖZÜME TAKILANLAR
Patates kızartması şampiyonası
Fransa Patates Kızartması Şampiyonası etkinliğine hazırlanıyor. Dünyada ilk defa düzenlenecek şampiyona Manş Denizi'ne sınır Pas-de-Calais kentinde 7 Ekim'de yapılacak. Katılımcılar kreatif patates, otantik patates ve kızartma patates sosu kategorilerinde yarışacak. Hane başına bir katılımcı ve 18 yaş şartı aranacak. Jüriler patates kızartması ustalarından oluşacak.
Antalya bu festivali bekliyor
1-3 Eylül arasında Antalya Büyükşehir Belediyesi tarafından uluslararası çapta ikincisi gerçekleştirilecek olan “Food Fest Antalya” gastronomi festivalinde coğrafi işaretli ürün tanıtımları, Michelin yıldızlı şefler ile workshoplar, panel, söyleşiler, konserler ve yarışmalar düzenlenecek. Festivalin tanıtım toplantısı şef Arda Türkmen'in katılımıyla gerçekleşti.
Çileğe benzeyen canlı keşfedildi
Antarktika'da çileğe benzeyen 20 kollu deniz canlısı keşfedildi. Şekli nedeniyle adını Latincede çilek anlamına gelen kelimeden alan ve "Promachocrinus fragarius" olarak tanımlan canlı mor ile koyu kırmızı arasında değişkenlik gösteren bir renge sahip. Bir tür deniz zambağı olan canlının altta kalan kolları kaba ve çizgili, üstte kalanları daha tüylü olmak üzere iki farklı türü var.
Lezzeti kat kat katmer
Tokat'ın Erbaa ilçesinin yöresel lezzeti Erbaa katmeri Erbaa Belediyesinin başvurusuyla Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaretle tescillendi. 2022'de yapılan başvurunun değerlendirilmesi sonucu Erbaa katmeri coğrafi tescil belgesine kavuştu. Özel günlerin vazgeçilmez lezzeti olarak ilçedeki fırınlarda hamur 12 kez katlanıp arasına yağ, ceviz, haşhaş eklenerek üretiliyor.. Misafirler geldiğinde pide ile beraber katmer de yapılıyor.
Belediye Başkanı Ertuğrul Karagöl, Erbaa katmeriyle alakalı yaptıkları çalışmalar ve araştırmalar neticesinde coğrafi işaretini aldıklarını söyledi. Katmerin tanıtımıyla beraber ilçenin de tanıtımını sağlamayı hedeflediklerini belirten Karagöl, “Artık katmerimiz Erbaa katmeri olarak anılacak” dedi.
Şeffaflık çağrısı
Yeni iletişim kampanyasıyla hedef kitlesine "bu lezzete güven" çağrısı yapan McDonald's, hamburger köftelerinin üretim tarihi ile parti numarasından kızartmalarda kullanılan yağ çeşitlerine ve kullanılış biçimlerine kadar her konuda şeffaflık sunduğunu açıkladı.
“Tüketicinin aklında soru işareti kalmaması en büyük hassasiyetim” diyen McDonald's Türkiye CEO'su Mwaffak Kanjee, insanların yediği yemeğin nereden tedarik edilip hangi şartlarda servis edildiğini bilmelerinin en doğal hakları olduğunu söyledi.
