Hacivat ve Karagöz gibiyiz

Behzat: 20 yıldır Süheyl ve Behzat Uygur Tiyatrosu'nda birlikteyiz. Bu ciddi bir süre hem tiyatro için hem beraberlik için.

Süheyl: Evet. Bu anlamda bir evliliğimiz var. Aslında bunu kutlamalıyız. 25 olsun o zaman kutlarız. (gülüşmeler)

Behzat: Çok anı var tabi, kader ortağıyız. Bu kadar süre bize empati yapmayı kazandırdı. Özellikle sahnede bu avantajlı oluyor. Çünkü birbirimizin ne düşündüğünü anlayabiliyoruz.

Süheyl: Behzat bir ara 'Şarkı Söylemek Lazım' adında bir programı sundu. Evden seyrediyorum Behzat'ı. İlk defa bensiz birşey yapacak. İçimden 'Behzat şöyle yap, böyle yapma' diyorum. Bir bakıyorum dediğimi yapıyordu ya da yapmıyordu. Bu enteresandı gerçekten. Ben ekran önündeyim Behzat kamera önünde ilginç bir iletişim oluyor.

Behzat: Süheyl leb demeden, ben bütün kuru yemişleri sayabilirim (gülüşmeler)

Behzat:Süheyl benim ustamdır. Ama şu da varki babamın provalarına gitmeyi çok severdim. Tekstleri okumayı öğrendiğimden itibaren çıkacak bütün oyunları okurdum. Tiyatro sevdası vardı ama tiyatrocu olmayı sonradan istedim. O dönemdeki bir çok ustayı izlemek tiyatroyu sevmemde etkili oldu.

Süheyl: Ben 74'te babamla tiyatro yapmaya başladım ama Behzat sahnede zaman içerisinde pişerek, babamdan da birşeyler kaptı ve sahnede çok iyi bir ikili olduk. Sahnedeyken antenlerimiz çok açıktır. Diğer oyuncuların da rollerini biliriz.

Behzat: Hatta diğer tiyatrodaki oyuncuların da biliriz. (gülüşmeler)

Behzat: Bunu şunun için söyledim; bazı insanlar çıkıp; 'Yirmi yıllık tiyatrocuyum' diyor. Ben bunu söylemenin çok doğru olmadığını düşünüyorum. Bu seyircinin göstermesi gereken bir saygıdır.

Behzat: Evet bir bakıma öyle. Çünkü babamın tarzında tiyatro yapan o geleneği sürdüren başka tiyatro yok. Biz de o tarzı birebir sürdürmüyoruz ama oradan esinleniyoruz.

Süheyl: 4-5 yaşlarındaydım. 'Cellatın Baltası' adlı bir oyun vardı babamın oynadığı. Öyle bir sahne vardı ki annemin kafası kesilecek oyunda balta ile. Konu böyle bir konuydu. Gerçek olmamasına rağmen yerimden fırlamıştım ağlayarak kulise gelmiştim. 'Annemin kafasını kestiler' diye.

Behzat: Bütün sorun orada başladı. Renkli kıyafetleri ondan sonra giydi. (gülüşmeler)

Süheyl: Vay be. Ben Behzat'ı yüce bir zaat zannediyordum.

Behzat:Sen beni öyle gördüğün içindir. (gülüşmeler) Dedemin adı Behzat. Ben de oğlumun ismini Behzat koydum. Ailede 4 Behzat var.

Behzat: Süheyl benden beş yaş büyüktür.

Süheyl: 1958 doğumluyum…

Süheyl: Beş kardeşiz.

Süheyl: Hayır. En büyük abim konservatuarda öğretim görevlisi.

Süheyl: Beni anneme çok benzetirler. Ama sahne üzerinde babama daha çok benzetiyorlar. Bunu bildiğim için tiyatroyu kurduğumuzdan beri babama benzemekten hep uzaklaşmaya çalıştım. Ama bu istem dışı bir benzeme.

Süheyl: Olmaz mı! Behzat benden tiyatroda ve televizyonda daha ataktır. Zıtlıklardan beraberlik çıkıyor. Mesela; 'Kötü Şarkılar' adında bir albüm yaptık. Birgün Behzat bana telefon açtı 'kaset çıkaralım' dedi. Ben de 'sesimiz yok nasıl çıkaracağız' o da 'zaten o yüzden çıkaracağız'dedi. Ve o kaset çok sattı. Fikirlerin ters olmasında her zaman fayda vardır.

Behzat: Hayır. Buna hakkımız yok bir defa… Ayrı şeyler elbette yapacağız ama bu kadar insan sizi benimsemişken bunu yok edecek birşey yapmanın doğru olmadığına inanıyorum.

Süheyl: Çok tartıştığımız oldu ama bırakıyorum noktasına gelmedik. Özellikle oyun provalarında ve tiyatro sahnesinde çok tartıştık ama iyi ki de tartışabiliyoruz. Çünkü gitmek olmaz, biz kardeşiz. Bir de örnek teşkil ediyorsnuz. Anadolu'da çok gezdiğimiz için biliyoruz. 'Uygur kardeşler ne kadar iyi anlaşıyorsunuz. Keşke bizim çocuklarımızda böyle olsa' diyen kişilere haksızlık etmiş oluruz.

Süheyl: Yolda giderken Behzat'ı soruyorlar bana.

Behzat: Zeki Alasya ile Metin Akpınar'ın tiyatro yapmamasına içerliyorum. Çünkü o kadar başarılı olan tiyatrocuları şimdiki neslin seyredememesi büyük kayıp. Bizim de kafalarda oluşan Uygur Tiyatrosu'nu sürdürmemiz gerekiyor.

Süheyl: Öyledir valla. Ben televizyonda komik birşey izlesem hemen Behzat'ı ararım o da beni arar. Biz böyleyiz işimiz bu. Çünkü güldürü ciddi bir iştir. Güldürerek verdiğiniz mesaj daha akılda kalıcı oluyor.

Behzat: Derslerde bile öyledir. Öğretmen dersi eğlenceli anlattığında öğrencilerin daha çok aklında kalır.

Süheyl: Beklentiler ağır. Kendi tiyatromuzun ilk oyunu 'Boynuz Kulağı Geçer' de ben babamın rolünü oynadım. Çok heyecanlandım. Oyunun başında seyirciler garipsedi ama sonra açıldılar. Yapacak birşey yok armut dibine düşer.

Behzat: Zaten Nejat Uygur"u veya Gazanfer Özcan'ı geçeceğim diye bir durum yok. Bizim amacımız Uygur ekolünü sürdürüp, üzerine kendimizden birşeyler katarak yapmak. Ama ikinci bir Nejat Uygur'un gelmesi söz konusu değil, diğer usta tiyatrocuların da olduğu gibi.

Behzat: Evet öyle oldu biraz. Ama keşke Armut dibine düşer deseydi.

Behzat:Pembe değildir. Çünkü pembe bakarsanız gerçekliği yakalayamazsınız. Biraz daha mahalle kültürünü almış olmak gerekiyor. Bir de çocuk yönünüzün olması lazım. Bütün bunlar zaman içinde gelişiyor. Baktığınız herşeyin içinden mizah çıkarıyorsunuz. Mizahi gözlümüğümüz var onu çıkartmamaya çalışıyoruz ama her yerde de mizahça bakacağım derseniz o zamanda işin suyunu çıkartırsınız.

Süheyl: Seçim zamanında atışmalar oluyor. Seçimlerde mizahla dokundurma yapsalar daha güzel olur. Birbirilerini eleştirsinler ama bunu mizah ile yapsınlar.

Behzat: Evet devletin özel tiyatrolara para yardımı yapmaması gerektiğini düşünüyoruz. Orada oluşturulan kuruldaki kişiler de tiyatrocu. Bunun haksızlığa sebep olduğuna inanıyoruz. Kimsenin değeri rakamla ölçülemez. Özellikle kendi aranızda böyle bir ölçüme girerseniz ayıp etmiş olursunuz. Bugüne kadar hep gözlemlediğimiz o kurulda bulunan abilerimiz yüksek rakamlar aldılar.

Behzat: Hayır. Çünkü başından beri sistemin böyle işlemesine karşıydık. Devlet tabiki özel tiyatrolara yardımcı olmalı ama para vermenin dışında yapılacak şeyler var.

Süheyl: Tiyatro salonları açsın, tanıtımlarda yardımcı olsun. Mesela; özel tiyatolar devlet tiyatrolarının kostümlerinden ve dekorlarından faydalanabilirler. Bilet başına verilen vergi ücreti özel tiyatrolar için büyük külfet. Bu sorunun halledilmesi gerekiyor. 300 kişilik salon dolsa bile bunun afişi ilanı, kirası derken elde birşey kalmıyor.

Süheyl: Zordu ama kendi tiyatromuzu açtıktan sonra sıkıntının ne kadar büyük olduğunu daha iyi anladık. Babamın yanında çalıştığımız zaman gençliğin verdiği enerji ile tiyatroculuğun sahneye çıkıp oynamaktan ibaret olduğunu zannediyorduk.

Behzat: Babam eşyalarını satıp işçilerin parasını temin ederdi. Nejat Uygur Tiyatrosu seyirci tarafından çok izlenen bir tiyatroydu ama izlenmesi maddi sıkıntı yaşamayacağı anlamına gelmiyordu.

Süheyl: Çok yaşadık, hala da yaşıyoruz. Her zaman seyirci ile buluşan bir tiyatro bizimkisi ama yine de bugün seyirci gelir mi endişesi yaşıyoruz. Gündemde üzücü bir olay olsa, seyirci bundan çok etkileniyor. Örneğin geçenlerde Hollanda'da bir uçağımız düştü. O günün öncesinde bilet satışları oldukça iyi iken, uçağın düşmesiyle birlikte bilet satışları düşmeye başladı. Bunu hissetmememiz mümkün değil. Zaten o salonu doldurmak için daha iyisini yapmanız gerekiyor. Ayrıca trafik veya başka özel sebeplerden oyuncu gelmeyebiliyor oyuna…

Behzat: Bazı oyunlarda idare ediyoruz. Şimdiye kadar o anlamda çok sıkıntı yaşamadık. Annem Leyla Uygur bir oyunda rahatsızlandı. Turnedeyiz yapabileceğimiz birşey yok. Annemin bütün repliklerini telefonla konuşarak ben Süheyl'e iletiyorum Süheyl babama iletiyor. O şekilde oyunu o gün için kurtardık. Salonumuz dolsa bile biz herşeyden endişe duymak zorundayız. Mesela; İzmir'de Açık Hava Tiyatrosu'nda yaklaşık 700 kişinin geldiği sezonda hesap kitap yaptığımızda neredeyse zarar ettiğimizi gördük.

Behzat: Başka seçeneğiniz yok. Otel parası, gazete ilanı, salon ve bilbord kirası, vergisi derken bir bakıyorsunuz para kazanmamışsınız. Bu işi neden yapıyorum diye sorduğunuzda ise yapmak zorundasınız kartvizitiniz de tiyatrocu yazıyor. Ama şu da bir gerçek tiyatrodan para kazanılıyor elbette.

Süheyl: Tabii o sahnelediğiniz oyunla da ilgili . İki saatlik oyunda ortaya çok iyi birşey çıkartmak zorundasınız. Seyircinin beklentileri eskisi gibi değil. İyi dekor, iyi oyuncu görmek istiyor.

Behzat: Babam bir hiciv yaptığı zaman buna siyasetçi de gülüyordu.Yaptığın espiride eleştirel ama kırıcı olmaması gerekiyor. Fakat günümüzde sosyal meseleleri irdelemek daha önemli bir hal aldı. Oyunlarımızda sistem eleştirisi yaptık televizyoncu olmamaza rağmen. Bir darbe skecinde darbeyi eleştirdik. Kadın erkek ilişkisini de hicivliyorsanız bu da önemlidir diye düşünüyorum. İlle de siyaset eleşetirisine gerek yok. Zaten bunun üzerine çok hiciv yapıyor.

Süheyl: İnsanlar 24 saat boyunca sürekli politikadan bahsediyor. Bunlardan kısa bir zaman bile olsa nefes almasını istiyoruz.

Behzat: Aşure gibi birşey çıkar bence (gülüşmeler). Bir sürü birbirine zıt tatların bir araya geldiği bir tatlıdır ama güzel yapılırsa da nefis olur.

Süheyl: Yemek versiyonu da türlü o zaman (gülüşmeler).

Behzat: Ne Süheyl gördüğünüz kadar neşeli, çiçekli, böcekli bir adam ne de ben o kadar snob ve ukalayım. Bunlar birer karakter.

Behzat: Çıkış noktamız o zaten. Nejat Uygur ekolünde orta oyun Süheyl'le birlikte oynadığımız Boynuz Kulağı Geçer'de bile hep Hacivat Karagöz ilişkisi vardır.

Behzat: Duruma göre değişiyor. Ben bazen Hacivat, Süheyl bazen Karagöz olur. Komik olan ve kötü durumda kalan akıllıca cevaplar veren Süheyldir. Şahane Pazar'da bunu yansıttık. Biri çok neşeli öteki de kendini sunucu zannediyor. Bizim bir oyunumuzdan çıkan iki karakterdir bu.Şimdiki tiyatro oyunlarından da faydalanıyoruz Hacivat ve Karagöz'den.

Behzat: 'Bu sene mezun olucak'(Gülüşmeler)

Süheyl: Baba ben tiyatrocu olmak istiyorum dediğimde bana 'Önce adam, sonra tiyatrocu ol' demişti hiçbirşey anlamamıştım ama şimdi anlıyorum.

Süheyl: Önce adam olursanız durum değişir. Ama adam olmayı kafanızdan silmezseniz herşeyi daha iyi halledersiniz.

Behzat: Zor değil ya! Niye zor olsun. Günümüzde adamlıktan çıkartan yan etkenler çok fazla! Haluk Bilginer söylemişti 'Önce haddimi bilmeyi öğrendim' Haddimi bilirsen adam da olabilirsin.

Süheyl: Babam 82 yaşında hastalandı. Hastalanıncaya kadar tiyatroyu düşündü. 'Yeni oyunda yaşlı bir adamı canlandırıcam' derdi.

Süheyl: Yok öyle bir durum. Bizleri çok iyi tanıyor. Eski oyunlarından replikler geçiyoruz bize eşlik ediyor. Yüzdeyüz iyi değil tabi. Sol tarafı tutmuyor. Ama en azından yattığı yerde canı acımıyor. Bu bile bizim için büyük nimet.