İstanbul’un hafızası ARA USTA’DA

Ara Güler geçtiğimiz hafta 90 yaşında vefat ettiğinde 20. yüzyılın en büyük tanıklarından birine de veda etmiş olduk. Güler’in 68 yıllık fotoğrafçılık hayatı boyunca çektikleri kendi döneminin hafızası anlamına geliyor. Üstelik bu arşiv, sadece Türkiye’nin değil dünyanın da önemli isimlerinin, olaylarının fotoğraflarını içeriyor. Ancak ustanın İstanbul fotoğraflarının yeri herkes için ayrı. Buna rağmen Güler, sadece bir İstanbul fotoğrafçısı olarak anılmak istemiyordu. “Bana İstanbul fotoğrafçısı diyorlar. Ama ben dünya vatandaşıyım. Dünyanın foto muhabiriyim” ifadeleri de bunun bir göstergesi. Güler, toplumun her kesimini kucaklayan, birleştirici bir rol üstlenmişti.

https://image.piri.net/resim/imagecrop/2018/10/20/03/43/resized_fc94e-02db61a8ara2.jpg

KENTİN RUHU BU KARELERDE

Kendini fotoğraf sanatçısı değil ‘foto muhabir’ olarak tanımlayan Güler için “İstanbul’un son şairi” ifadelerinin kullanılması son derece yerinde. Usta isim, yıllar önce verdiği bir röportajında, “Eski İstanbul’u çekmiş olmak İstanbul’un yok olmasının önüne geçti. Kendisi yok ama fotoğrafı var” diyor. Güler, oldukça haklı. Çünkü 1950’lerden, 1960’lardan kalan İstanbul fotoğraflarında, kentin eski ruhunu görebilmek hala mümkün.

https://image.piri.net/resim/imagecrop/2018/10/20/03/45/resized_f4436-a93ec2dfara4.jpg

HERKESİN İLHAMI ARA USTA

Onun fotoğrafları farklı alanlarda eserler veren sanatçılara da ilham oldu. Çünkü Güler’in gözler önüne serdiği İstanbul farklı hayatların, farklı insanların hikayelerini anlatıyordu. Bunların bazıları kendi başına bir hikaye veya roman olabilecek güçte olduğu da aşikardı.

https://image.piri.net/resim/imagecrop/2018/10/20/03/46/resized_b0ad0-0c67d53bara1.jpg

HEPSİNİN BİR HİKAYESİ VAR

“Ben ve fotoğraflarım biraz romantiğiz. Ben normal ışıkta resim çekmem. Gündoğumunda, günbatımında ya da sabah erken. Ayrıca her karede bir şey açıklama isterim.Her resim bir şey açıklamalı” diyor usta foto muhabir. Güler için belki de bu nedenle İstanbul bir cennetti. Her köşe başında bir hikayenin olduğu, yaşayan bir kentin sanatçısı olarak kendi kentini en iyi şekilde anladı ve anlattı. Fotoğrafçılık hayatı boyunca çektiği karelerle bu kentle özdeşleşmiş Mimar Sinan, Yahya Kemal veya Orhan Veli gibi ustalarından biri oldu.

https://image.piri.net/resim/imagecrop/2018/10/20/03/44/resized_31bde-0e2c5e4daraguler2.jpg

UNUTULMAZ İSTANBUL

Ara Güler, Türk edebiyatının usta kalemlerini fotoğraflayarak ‘edebiyatımızı yüzsüz kalmaktan’ kurtarmıştı. Bunu ustanın kendisi söylüyordu. Tabi dünyanın önde gelen sanatçılarını da fotoğrafladı. Picasso, Dali, Chagall bunların ilk akla gelenleri. Ancak Güler’in dikkat çekici bir diğer yönü de şehir fotoğrafları olmaya devam etti. Onun İstanbul’unda köylüler, göçmenler, işçiler vardı. Günlük yaşamdan çarpıcı karelerin yer aldığı bu arşivde kömürlü vapurların Boğaz’da süzüldüğünü, neşeli çocukların koşturduğu, at arabalarının tramvayların önüne kestiği bir İstanbul seyredebiliyorduk. Kentin 20. yüzyıl boyuncaki dönüşümüne tanıklık eden sanatçı, eski İstanbul’u hiç unutmamazı da sağlamış oldu.

https://image.piri.net/resim/imagecrop/2018/10/20/04/01/resized_490dd-9fd1663bpicasso.jpg

Dünyanın fotoğrafçısı

Ermeni asıllı fotoğrafçı Ara Güler 16 Ağustos 1928 senesinde Beyoğlu’nda doğdu. Muhsin Ertuğrul’la tiyatro ve sinemayla tanıştı. Ardından da fotoğraf merakı ortaya çıktı. 1950’lerde ise Yeni İstanbul gazetesinde gazeteciliğe başladı. Aynı zamanda İstanbul Üniversitesi’nde İktisat eğitimi gördü. Lise yıllarında fotoğrafla tanıştı. 1953’de dünyanın önde gelen fotoğraf ajanslarından Magnum’a katıldı. 1958’de Time-Life, Paris-Match ve Der Stern dergilerinin yakın doğu foto muhabirliği görevlerini üstlendi. Onlarca sanat-çıyı, yazarı, siyasi ismi fotoğrafladı. Ölümü tüm dünyada yankı uyandırdı.

https://image.piri.net/resim/imagecrop/2018/10/20/04/01/resized_1327b-a6befde1indragandi.jpg

https://image.piri.net/resim/imagecrop/2018/10/20/04/02/resized_30f41-c857ba53dustenhoffman.jpg