Silahı görünce iki gol birden attı

Türkiye'nin en köklü kulüplerinden bir olan Ankaragücü ligde zor günler geçiriyor. Ligin son sırasında bulunan Ankaragücü'nün birrçok yıldız oyuncusu ücretlerini alamadıkları için takımdan ayrıldı. Tüm bunlara rağmen takımdan kopmayan tecrübeli oyuncular ile alt yapıdan gelen genç oyuncular ligde onurlu bir mücadele ortaya koyuyorlar. Beşiktaş ile berabere kalmaları, deplasman galibiyetleri bunun bir sonucuydu. Taraftar tüm gücüyle takımlarına sahip çıkıyor. Mersin deplasmanın dan alınan galibiyetin ardından aralarında topladıkları paraları prim olarak futbolculara dağıtan taraftarlar, tribünleri de doldurarak neredeyse sahipsiz kalan takımlarını var güçleriyle destekliyorlar. Geçen hafta Galatasaray karşısında direnemeyen Ankaragücü'nü çok daha zor günlerin beklediği aşikar. Şu günlerde Ankaragücü gibi zor günler geçiren kulübün şeref üyesi Kenan Evren'in Cumhurbaşkanlığı yaptığı dönemde özel bir kanunla 1.lige çıkartılan Ankaragücü'nün Ankaragücü'nün tarihine uzanacak olursak, hem bir futbol takımının tarihini hem de Cumhuriyet tarihinde hep tartışma konusu olan sivil-asker ilişkilerini yakından tanıma fırsatı buluyorsunuz.

1978 yılında şaibeli bir şekilde ikinci lige düşen ve burada 3 yıl mücedele eden Ankaragücü'nü, dönemin Cumhurbaşkanı Kenan Evren 1981 yılında Türkiye'de eşi ve benzeri olmayan bir şekilde birinci lige çıkarmıştı. Statüde yaptığı değişiklikle ve sadece o yıl için geçerli olan bir kuralla Ankaragücü'nü birinci lige çıkaran Kenan Evren Kulüp tarafından en büyük şeref üyesi olarak anılıyordu. 1982-83 sezonu Ankaragücü için yine zorlu bir sezon oluyordu. O yıl ikinci ligte mücadele eden Gençlerbirliği ise çok iyi bir durumdaydı. Başkentin futbol takımlarının konuşulduğu bir ortamda Kenan Evren "Gençlerbirliği galiba bu sezon bir üst tura çıkacak. Ankaragücü'ne de haber gönderdim beni mahçup etmeyin dedim. Mahçup ederseniz bir şey yapamam dedim." diye konuşmuştu. Bu sözleri bir direktif olarak kabul eden Ankaragücü takımı üst üste aldığı galibiyetlerle sonunculuktan altıncılığa yükseldi. Ankaragücü, o yıl şampiyonluğa oynayan Fenerbahçe'yi bile yendi. Ankaragücü'nün Fenerbahçe'yi de yenmesi üzerine Kenan Evren'in "Beni mahçup etmeyin dediysek bizim Fenerbahçeyi'de yenin demedik ki" sözleri o günün gazetelerinde geniş bir şekilde yer aldı.

1940-1941 sezonu milli küme maçlarını oynamak üzere Ankaragücü, İzmir'e gitmişti. Günün ilk maçında İzmirsporu 3-1 yenen Ankaragücü, Altay'la oynadığı ikinci maçın devre arasında soyunma odasına 1-0 mağlup olarak girdi. Takım arkadaşları, eski bir Altaylı olan Vahap Özaltay'ın gol atmak istemediğini düşünerek bu durumu kafile başkanı İbrahim Somçelik'e şikayet ettiler. Kafile başkanı asker kökenliydi ve belinde iki tabanca gezdiriyordu. Somçelik, Özaltay'ı yanına çağırarak profesyonel bir futbolcunun böyle bir hata yapmaması gerektiği söyledi ve belindeki silahları çıkarıp ayaklarının dibine boşalttı. Bu korku ile ikinci yarı sahaya çıkan Özaltay iki gol attı ve Ankaragücü maçı 2-1 kazandı.

Askeri tesislerin 1941 yılında takım oluşturması kararı üzerine Ankaragücü Genelkurmay Başkanlığı'nın 29 Eylül 1941 yılında çıkardığı Askeri Spor Talimatnamesi ile ligden çekilerek askeri bir spor kulübü oldu. Talimatnameye göre her askeri fabrika bir spor kümesi oluşturmak zorundaydı. Ankaragücü bu tarihten sonra Askeri Fabrikalar Umum Müdürü ve Spor Kümesi Başkanı General Sırrı Seyrek'in talimatı ile ligden çekilerek askeri fabrikalar adına maçlara çıkmaya başladı. 7 yıl boyunca askeriyenin denetimi altında bulunan Ankaragücü, bu durumdan sıkılmıştı. Dönemin kulüp yöneticileri Genelkurmay Başkanı Org. Salih Omurtak'tan tekrar sivilleşmeyi istediler. Yöneticilerin söylediklerini mantıklı bulan Omurtak ise, yöneticilerin bu isteklerini boş çevirmeyerek Ankaragücü üzerindeki askeriyenin elini çekti.

Atatürk 1926 yılı ortalarında, beraberinde hükümet erkanı ile birlikte imalat-ı harbiye atölyesini ve Ankaragücü kulübünü ziyaret etti. Ziyareti sırasında mevsim meyvelerinden iri taneli Ankara'nın ünlü misket üzümü ile kavun ikram edilmişti. Atatürk İkram edilenleri yerken bu meyveler hakkında şunları söyledi. "Üzüm glikoz bakımından en zengin meyve türüdür. Kişiye güç ve kuvvet verir. Değişik türleri vardır, en önemlisi Ankara'da bolca yetişen iri taneli lacivert renkli misket üzümdür. Misketin lacivert rengi güç ve kuvvet simgesidir. Kavun kabakgiller familyasındandır. Fazlaca bir besleyici gücü yoktur. Sarı yeşil ve pembeye kaçan renkli çeşidi vardır. Sarı renk hırs ve başarı simgesidir. Kişi başarı sonrası büyük bir gurur duyar." Bu sözleri bir emir olarak algılayan dönemin Ankaragücü yöneticileri takımlarının rengini sarı-lacivert olarak belirlediler.

Ankaragücü ligte faaliyetlerini sürdüğü yıllarda Genelkurmay Başkanlığı'nın 29 Eylül 1941 yılında yürürlüğe giren D.93 Askeri Spor Talimatnamesi'nde ki "Askeri Fabrikalar Umum Müdürlüğü'nde bir Spor Kümesi ve her fabrikada bir Askeri Spor Gücü teşkiline amir bulundurulması gerekiyor" maddesinden dolayı Ankaragücü bu tarihten itibaren aynı isim ve forma renkleri altında Askeri Fabrikalar Umum Müdürü ve Spor Kümesi Başkanı General Sırrı Seyrek'in himayesinde faaliyetine askeri güç heyeti altında devam edecekti. D.93 talimatnamesinden önce orduda "Sanayi Erliği" diye bir bölüm açılmıştı. Milli futbol takımının ünlü oyuncularından Beşiktaşlı Şükrü Bilesin ve Galatasaraylı Naci Özkaya vatani görevlerini imalat-ı harbiyede sanayi eri olarak yapıyor ve D.93 göre Ankaragücü kadrosunda yer alıyordu.

Askeri ligte Ankaragücü sivil ligde ise Gençlerbirliği şampiyon olmuşlardı. Ankara Şampiyonluğu için iki takımın karşılaşması gerekiyordu. İki kulüp arası rekabete bir de asker-sivil ayrılığı karışınca bu maçı yönetecek hakem bulmada güçlük çekildi. Sonunda Futbol Fedarasyonu eski başkanlarından Halim Çorbalı'nın teklifi üzerine Gazi Eğitim Enstitüsü'nde öğretmen olarak görev yapan İngiltere Fedarasyonu'na mensup Mr. Prior üzerinde anlaşma sağlandı. Maç 2-2 devam ederken Saksağan Mehmet'in ortasına harika bir vole vuran Kenan Çolak Ankaragünü 3-2 öne geçirdi. Ancak İngiliz hakem, Kenan Çolak'ın önündeki arkadaşına "bırak" dediği iddası ile golü iptal etti. Burda centilmenliğe aykırı bir durumun olmadığını savunan 4 Ankaragücülü futbolcu maçtan atıldı. Sonuçta Gençlerbirliği'ne 4-2 yenilen Ankaragücü Ankara Şampiyonluğunu kaybetti.

Ve ünlü Evren müdahalesi... 1980-81 sezonu sonunda Ankaragücü birinci lige çıkamamıştı. Başkentin birinci ligte hiç temsilcisi yoktu. Ankaralı futbol severler Türkiye'nin üç büyükleri olan Fenerbahçe Galatasaray ve Beşiktaşı izleyemiyorlardı. Ayrıca maç gelirlerinden karşılanan 19 Mayıs Stadı'nın onarımı yapılamıyordu. Dönemin Ankara Valisi Mustafa Gönül, Spor Teşkilatı'na "Ya bana yılda 50 milyon lira verin ya da Ankara'dan birinci lige bir ekip alın" diye sitem etmişti. Bu sitem dolu sözler dönemin Cumhurbaşkanı Evren'in de dikkatini çekmişti. Kenan Evren o yıl Türkiye Kupası'nı evine götüren Ankaragücü'ne, Devlet Başkanlığı Kupası'nı da kazanmaları halinde birinci lige çıkaracakları sözünü verdi. Lig şampiyonu Trabzonspor ile yapılan Devlet Başkanlığı Kupası maçını Nazmi Erdem'in attığı golle 1-0 kazanan Ankaragücü statüde yapılan değişiklikle ve sadece o yıl için geçerli olan bir kuralla Türkiye 1. Ligine çıktı. Aslında asker, bir zamanlar kendi denetimine aldığı Ankaragücü'ne vefasını ödüyordu.