Hayırlı insan

Bir kul din kardeşinin yardımında bulunduğu müddetçe Allah'ta o kulun yardımındadır. İnsanların arasına karışıp onların eza ve cefalarına katlanan bir kul, tenhaya çekilen ve insanlardan uzak duran kimseden daha hayırlıdır. Hayra vesile olan hayrı işlemiş gibi sevap alır. Kıyamette arşın gölgesinde misafir edilecek bir grup da, adil yöneticiler olacaktır. İnsanların en hayırlısı insanlara en çok yararı dokunandır.

Sözkonusu bütün bu nebevi öğretiler kişinin başkaları için yaşamasına yöneliktir. İnsan paylaştığı ölçüde kıymetlidir. Başkalarını farkeden kimse farkedilir. Bir kimse toplum içinde yararı ölçüsünde değer kazanır, itibar görür. İnsanlar katında itibarlı ve değerli olmak, dua almak Allah katında da değerlidir. Zira Allah insanların birbirleri hakkındaki şahadetlerini kabul edecektir.

İslam dinin temel esaslarından olan namaz, oruç, hac ve zekat gibi ibadetler, ibadet olmasının yanısıra, mü'minlerin başkasına faydalı olmasının kapısını aralayamaya, insanı kibir ve bencillikten, tenbellik ve cimrilikten kurtarmaya yarayacak ilkeler kazandırmaya yöneliktir. Bu ibadetler layıkıyla yapıldığında, insana çalışkanlığı, tertip ve disiplini, cömertlik ve tevazuu, diğergamlık ve fedakarlığı öğretir. Müslüman toplum adamıdır. İslamda sürekli bir inziva ve ruhbanlık hayatı makbul değildir. Ancak topluma hizmet sadedinde önce kendini ıslah edip sonra başkalarının ıslahı için çalışmaya matuf, nefis terbiyesine müsaade edilmiştir. Salah olmadan ıslah olamayacağı için Ğar-ı Hira'da tefekkür ve geçici bir uzlet yaşayan Rasulullah, 'Ey örtüsüne bürünen, kalk insanları uyar' ilahi fermanıyla toplum için görevlendirilmiş, onların arasına gönderilmiştir.

Diğer taraftan emr-i bi'l-ma'ruf, nehy-i ani'l-münker/iyiliği emretmek, kötülükten sakındırmak bir mü'min için, namaz, oruç, hac ve zekat kadar yapması gereken vazifedir. Zira müslümanın her hali hayırdır. Onun konuşması, susması, yürümesi, çalışması, düşünmesi bir gayeye matuf olmalıdır. İman sahibi biri nemelazımcı ve eyyamcı olamaz. Müslüman her anında başkalarının yararına çalışan, malını, zamanını, bilgisini, imkanını, makamını insanlarla paylaşan kimsedir. Onun elinden ve dilinden zarar görmek şöyle dursun; mazlumlar, masumlar, kimsesizler, garibanlar, fakirler, dullar, yetimler, düşkünler için bir hayattır. O, haksızlık karşısında susmayı, zalimler tarafından ezilen insanlar gördüğünde sinmeyi zillet sayar. Bir kötülük gördüğünde gücü yeterse eliyle, ona gücü yetmezse, diliyle, ona da güç yetiremezse en azından kalbiyle buğz etmeyi insanlık onuru sayar.

Alemlere rahmet son peygamber Hz. Muhammed (a.s), henüz peygamberlik gelmeden Mekke'de ezilen, haksızlığa uğrayan insanları, fakir ve yoksulları korumak amacıyla iyiler ve yardımseverler tarafından kurulan Hılfü'l-Fudul adında iyilik hareketi diyebileceğimiz bir grupta çalışması bu manada dikkate değer bir husustur. Komşudan gelen bir tas sütü evinde başka bir yiyecek ve içecek olmadığı halde Suffe ashabına içiren, onun rahle-i tedrisinden feyz alan Ebu Bekir (r.a)'e malının tamamını Allah yolunda bezlettiren, Kenarı Dicle'de bir kurt kapsa bir koyunu, yarın gelirde Adl-i İlahî'de Ömer'den sorarlar onu, dedirten duygu, hayırlı adamdan da öte 'hayır adamı' olma sevdasıdır. İnsanlık yolunda bir derdi ve davası olanlar hayırdan hayra koşarlar. Kendilerini insanlık uğruna feda ederler. Ancak Muhammedî bir gayretle, ayakkabısız birine yağmurlu havada ayağındaki ayakkabıyı giydirecek fazileti, Fâzıllar yapar. Ancak Muhammedî bir sevdayla parası olmadığı halde talebeye burs dağıtmayı ibadet sayan tek başına gönüllü efendiler, vakıf insanlar çıkabilir.

İnsana hizmeti nafile ibadetten üstün sayan bir anlayış ancak Allah Rasulünün ahlak ve yaşantısından beslenmiş olabilir. Onun örnek hayatı ve öğretileri ancak doksan yaşındaki sahâbîleri on binlerce kilometre ötelere sevkedip ölümsüzleştirebilir. Allah'ın arzını vatan bilip insanığa kendini adayan fedakarlar ancak Muhammedî bir heyecanla dünyayı sarabilir.

Keyif ve rahatları uğruna oturanlarla, Allah yolunda gayret gösterenlerin bir tutulmadığı, insanlık uğruna canını feda edenlerle, yatağında ölenlerin aynı sayılmadığı bir düsturu İslam'dan başka hangi din ya da ideoloji sunabilir? Hayırlı insan başkasına hayrı dokunan insandır. Hayırlı insan fedakârdır, cefakârdır. Hayırlı insan başkalarının derdini hisseden ve fark eden insandır.