Medikal Park Tokat Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Op. Dr. Ahmet Akdoğan, serebral palsinin gelişmekte olan beyinde meydana gelen ilerleyici olmayan bir hasara bağlı olarak ortaya çıktığını belirtti.
Akdoğan, "Erken tanı sayesinde fizyoterapiye zamanında başlanabiliyor, büyüme sürecinde gelişebilecek ortopedik sorunların önüne geçilebiliyor. Düzenli takip ve kişiye özel tedaviyle çocukların hareket kabiliyetleri desteklenebiliyor" dedi.
Hasar ilerlemese de kas ve iskelet sorunları belirginleşebiliyor
Serebral palsi, çocukların hareket ve duruş becerilerini etkileyen nörolojik bir durum olarak tanımlanıyor. Doğum öncesinde, doğum sırasında veya erken bebeklik döneminde gelişmekte olan beyinde oluşan hasar sonucunda ortaya çıkabiliyor. Beyindeki hasar ilerleyici olmasa da çocuk büyüdükçe kas ve iskelet sistemine bağlı sorunlar belirginleşebiliyor.
Uzmanlar, erken tanı ve multidisipliner takibin çocukların yaşam kalitesini desteklemede önemli rol oynadığını vurguluyor. Akdoğan'a göre hastalık en sık erken doğum, düşük doğum ağırlığı, doğum sırasında oksijensiz kalma, gebelikte geçirilen enfeksiyonlar ve yenidoğan sarılığı gibi nedenlerle ortaya çıkabiliyor.
Erken dönemdeki belirtilere değinen Akdoğan, "Kaslarda aşırı sertlik veya gevşeklik, beslenme güçlüğü, sırtı geriye doğru kasma ve bir elin diğerine göre daha az kullanılması erken dönemde dikkat çeken belirtiler arasında yer alıyor. Çocuğun hareket becerilerinin yaşıtlarına göre geç gelişmesi de değerlendirilmesi gereken bir durum" diye konuştu.
Gelişim basamaklarındaki gecikmeler önemli
Baş kontrolünde gecikme, desteksiz oturamama ve yürüme güçlüğünün serebral palsi açısından uyarıcı olabileceğine dikkat çeken Akdoğan, şöyle devam etti: "Bebeklerin yaklaşık 4 aylıkken baş kontrolünü sağlaması, 9 aylıkken desteksiz oturabilmesi ve 18 aylıkken yürümesi beklenir. Bu gelişim basamaklarında gecikme varsa mutlaka uzman değerlendirmesi yapılmalıdır. Parmak ucunda yürüme de dikkate alınması gereken belirtilerden biridir."
Erken tanı, beynin gelişim açısından daha esnek olduğu dönemde fizyoterapiye başlanmasına imkan sağlıyor. Akdoğan, böylece hareket becerilerinin desteklenmesinin ve ilerleyen dönemde ortaya çıkabilecek ortopedik sorunların önlenmesinin hedeflendiğini söyledi.
Büyümeyle birlikte ortopedik sorunlar gelişebiliyor
Çocuk büyüdükçe kas ve iskelet sistemine bağlı sorunların artabileceğini dile getiren Akdoğan, "Kaslar kemikler kadar hızlı uzayamadığı için zamanla kas kısalıkları ve eklem sertlikleri gelişebiliyor. Kalça çıkığı, ayak deformiteleri, dizlerde bükülme ve omurga eğriliği de karşılaşılabilen sorunlar arasında yer alıyor." ifadelerini kullandı.
Bu nedenle çocukların büyüme sürecinde düzenli ortopedik takibi büyük önem taşıyor. Tedavinin temelini fizyoterapi, germe egzersizleri ve ortez kullanımı oluşturuyor. Kaslardaki aşırı sertliği azaltmak amacıyla botulinum toksin enjeksiyonu ve seri alçılama gibi yöntemlerden de yararlanılabiliyor. Kalça çıkığı riski nedeniyle düzenli röntgen kontrollerinin yapılması gerekiyor. Bu yöntemlere yanıt alınamayan veya ilerleyen ortopedik sorunların bulunduğu durumlarda ise cerrahi tedavi gündeme gelebiliyor.
Ortopedik cerrahi yürüme kalitesini artırabiliyor
Kalıcı kas kısalıkları, ilerleyen kalça kayması veya çıkığı, ciddi ayak ve diz deformiteleri ile skolyoz gibi durumlarda ortopedik cerrahiye başvurulabiliyor. Akdoğan, "Uygun hastalarda birden fazla ortopedik sorunun aynı seansta ele alındığı çok seviyeli cerrahi uygulanabiliyor. Ameliyatlar çocuğun yürüme kalitesini ve dengesini artırabiliyor, ağrıyı önleyebiliyor." dedi.
Ameliyatların ayrıca oturma ve günlük bakım süreçlerini kolaylaştırabildiğini aktaran Akdoğan, ameliyat sonrasında fizyoterapinin düzenli sürdürülmesinin tedavinin başarısı açısından büyük önem taşıdığını kaydetti. Gelişim basamaklarında gecikme, vücudun bir tarafını daha az kullanma, parmak ucunda yürüme, bacakları çaprazlama veya sık düşme gibi belirtiler görüldüğünde uzmana başvurulması gerektiğini de sözlerine ekledi. Tedavi sürecinde fizyoterapinin aksatılmaması, ortezlerin önerildiği şekilde kullanılması ve kalça kontrollerinin düzenli yapılması gerekiyor.
Akdoğan, "Serebral palsi tedavisi çocuk nörolojisi, ortopedi ve fizik tedavi uzmanlarının birlikte yürüttüğü ekip çalışmasını gerektiriyor" diye vurguladı.
Bu yorumu Spam olarak bildirdiniz. Talebiniz değerlendiriliyor.