Borsalarda işlem gören şirketlerin şeffaf bir ortamda; büyüklüğü, kalitesi ve sayısı arttıkça dış ekonomilerden sermaye çekilebilmektedir. Bu noktada da yeni şirketlerin borsalara katılımı, yani halka arzlar sermaye piyasalarının gelişiminde doğrudan etkili olmaktadır.Bireysel sermaye birikiminin küçük ve dağılımın bozuk olduğu Türkiye''de ise bu işi malum olduğu üzere İMKB yapmaktadır.25. yılını kutlamaya hazırlanan İMKB''de 327 şirket işlem görmektedir. Kurulduğu günden bu yana ise yapılan halka
Borsalarda işlem gören şirketlerin şeffaf bir ortamda; büyüklüğü, kalitesi ve sayısı arttıkça dış ekonomilerden sermaye çekilebilmektedir. Bu noktada da yeni şirketlerin borsalara katılımı, yani halka arzlar sermaye piyasalarının gelişiminde doğrudan etkili olmaktadır.
Bireysel sermaye birikiminin küçük ve dağılımın bozuk olduğu Türkiye''de ise bu işi malum olduğu üzere İMKB yapmaktadır.
25. yılını kutlamaya hazırlanan İMKB''de 327 şirket işlem görmektedir. Kurulduğu günden bu yana ise yapılan halka arzların toplam miktarı 15 milyar dolardır.
Bu senenin mayıs ayında görkemli bir çıkışla "Halka Arz Seferberliği İstanbul Zirvesi" yapıldı. Görkemli diyoruz çünkü bu vesile ile 2222 sektör temsilcisi, halka arz potansiyeli taşıyan 514 şirket zirvede bir araya geldi. Gerek düzenleyici gerekse piyasa kurumlarından zirve öncesinde ve sonrasında "büyük hedefler" ve "büyük laflar" duyduk…
Konjonktürün ve sermaye hareketlerinin halka arz için müsait olduğu bir yılı geride bırakırken, gelinen nokta nedir? diye merak edip, İMKB''nin web sitesinde bir araştırma yaptığınızda hayal kırıklığına uğrayacaksınız.
Yılbaşından bu yana 16 adet şirket halka arz edilmiş. Halka arzların toplam büyüklüğü ise 1,2 milyar dolara ancak ulaşıyor. Maalesef bu 16 şirket içinde sadece ikisinin halka arz büyüklüğünün toplamı 724 milyon dolar. Diğerlerinin ise en büyüğü 97 milyon dolar. Diğer rakamlar çok küçük. Üstelik bu 1,2 milyar dolarlık halka arzın içinde talep edilmeyen bölümün tekrar patronlar tarafından alındığı da göz önüne alınırsa bu rakam daha da ufalmaktadır…
Bu dönem borsanın sıcak para nedeniyle rekor kırdığı bir döneme denk geliyor. Borsadaki toplam 83 milyar dolarlık sıcak paranın sadece 8,5 milyar doları ekim ayının ilk 15 gününde girdi. Çin''in Şanghay ve Şenzen borsalarında sene başından bu yana yapılan halka arz miktarı 60 milyar dolar. Tamam, İMKB''yi bu borsalarla karşılaştırmak doğru olmayabilir. Ancak doğru olan şey varsa oda; halka arzların başarısız olduğu ve yabancı yatırımcıları çekemediğidir…
Halka arzların muhatabı yabancı yatırımcılar olmalıdır. Küçük yatırımcı zaten borsada yok denecek kadar azdır. İMKB''deki yüzde 32''lik yerli yatırımcının büyük kısmı da kurumsal yatırımcılar ve fonlardır.
Başarısızlık birkaç yönlü:
-Yerli yatırımcılar halka arzlara kısa vadeli bakmakta, ilk işlem gördüğü günde prim yapıp satılabilecek halka arzlar istemektedir.
-Yabancı yatırımcı ise büyük ölçekli halka arzlara ilgi göstermektedir. Halka arzları çekici hale getirmek için büyük olması gerekir. Çünkü büyük halka arzlar sermaye çekiminde daha başarılı olur.
-Halka arzlarda satış fiyatının şeffaf olması gerekir. Alıcının önceden alacağı fiyatı bilmesi gerekmektedir. Bu nedenle fiyat aralığı uygulaması gözden geçirilmelidir.
-En önemlisi arz edilen bir hissenin nasıl olup da ilk işlem gününde satış fiyatının altından satılıp zarar! edildiğidir. Bu şeffaflık ilkesine aykırı bir durumdur. İşte burada öküz altında buzağı aranabilir…
Borsalar, yatırımcılar için kısa vadede misli kazanç sağlayarak köşe dönme ve şirketler için de kolay para yeri değildir…
Her başarısız halka arz bir sonrakini zorlaştırır.
Hülasa, yatırım ve halka arz felsefemize "neşter vurup" gözden geçirmeliyiz. Yoksa sıcak paraya boğulduğumuz bu günlerde dar alanda top çevirmeye devam ederiz…
