Arap Ordusu mu Arap Lejyonu mu?

ABD’nin Suriye rejiminin kimyasal silah geliştirme merkezine yaptığı “bir defalık” ve esasında göstermelik saldırısının ardından gündem bu sefer yeni bir iddia ile meşgul edilmeye başlandı: Arap Gücü oluşturma girişimi.

Nedir bu iddia? ABD’nin teşviki ve belki de eğitmesi ile oluşturulacak müşterek bir Arap Ordusu’nun DAEŞ’ten temizlenen bölgelere, daha doğrusu Kuzey Suriye’ye yerleştirilmesi. İlginç bir şekilde aynı süreçte hayata geçirilen bu yılki Arap Liderleri Zirvesi’nin ana gündeminin Arap Dünyası’nın güvenliği olmasına ve liderler konuşmalarında bu konuya hayli yer ayırmalarına rağmen Arap Ordusu’ndan söz eden olmamıştı.

Arap Ordusu kavramı ilk olarak 1920 yılında İngilizlerin organizasyonu ile Ürdün ve civarını kontrol etmek üzere İngiliz subay Frederick (Bey) komutasında bir ordu kurulduğunda kullanılmıştır. 1939 yılında bu ordunun başına meşhur John Bagot Glubb (Glubb Paşa) getirilmiştir. Daha sonra kurulan Arap Orduları da ülke adı ile birlikte bu ismi kullanmışlardır.

Bugüne kadar Arap Ordusu olarak faaliyet gösteren hiç bir ordunun bölge krizlerinde bir başarı elde ettiklerine tarih şahit olmamıştır. İlk müşterek Arap Ordusu İsrail’in kurulması sırasında hayata geçirilmiş ve yeni oluşan İsrail’e (esasında İngilizlere) karşı bir başarı elde edememiştir. Aynı şekilde Suriye ve Mısır’ın birleşerek oluşturdukları kısa süreli Birleşik Arap Cumhuriyeti’nin ordusu da hedefi İsrail olmasına rağmen bir sonuç alamamıştır. 1960’lı yıllarda Yemen’de başlayan iç isyanlar sırasında kurulan Mısır-Yemen ordusu da başarısız olmuş; ardında bölünmüş bir Yemen bırakarak ayrılmıştır.

Gelelim bugüne. Yemen savaşında on devletin desteklediği Koalisyon gücü, 2015’ten beri Yemen’de sadece yıkım ve tahrip ordusu olmaktan öteye geçememiştir. Aynı koalisyon Libya’da da Hafter’in en büyük destekçisi olmasına rağmen orada da hiç bir sonuç alınamamış hatta ülke daha fazla çözümsüzlüğe sürüklenmiştir.

Teorik olarak elbette kurulabilir. Ancak pratikte bunun imkânsız olduğunu tarih defalarca göstermiştir. Elbette bölgesel dengeleri gözeten, Araplar arasındaki ihtilaflarda Barış Gücü görevini görecek olan ve doğrudan Arapların karar vereceği, destekleyeceği, eğiteceği müşterek bir ordunun bölge dengeleri açısında yararı vardır. Hatta hemen akla gelenin aksine, böyle bir ordu Türkiye ve İran için bir tehdit değil, bölgesel işbirliklerine sebep olacak bir proje bile olabilir.

Aslında günümüz güvenlik koşulları açısından bu proje yeni değil. Suriye probleminin tırmanması akabinde 2012’de Obama tarafından ortaya atılmış, daha doğrusu Suudi Arabistan’a önerilmişti. Ancak hayata geçirilememişti. Yani ölü bir plan olarak doğmuştu. Suriye’de bunca gelişmeye ve sahaya yapılan yatırımlara rağmen bu fikrin ilk defa ABD ve Rusya’nın Doğu Guta meselesinde karşı karşıya geldikten sonra gündeme gelmesinin bir nedeni olsa gerektir. Birincisi ABD’nin Rusya ile doğrudan karşı karşıya gelmek istememesi ve bu proje ile zaman kazanmaya çalışmasıdır. İkincisi ise Türkiye’nin Afrin operasyonunun başarı kazanması akabinde ABD’nin muhtemel Menbiç operasyonunu engelleme girişimidir. Zira Türkiye böyle bir operasyona girişip Afrin’deki sonucu alırsa ABD’nin Suriye’de dayanacağı yerel müttefikleri, kullanacağı vekilleri kalmamış olacaktır. Zaten YPG unsurları bile şimdiden ABD’ye gitmek istediklerini dile getirmeye başlamışlardır.

Bütün bu gerçekler ortada iken hangi Arap Ordusu’ndan söz edilebilir? Burada bir Arap Ordusu’ndan değil, ancak bir Arap Lejyonu’ndan söz edilebilir. Dünyanın çeşitli yerlerinden veya bazı Arap ülkelerinden parayla toplanacak birliklerden oluşturulacak lejyonerlerin Kuzey Suriye’ye yerleştirilmek istenmesi muhtemeldir. Ancak bu büyük riskler taşıyan bir projedir.

Duygu ve ihtirasları ne olursa olsun özellikle Körfez ülkeleri liderlerinin böyle bir tuzağa düşmeleri akıl kârı değildir. Hele hele Sudan’dan getirilen askerler ile BAE’nin Blackwater şirketinden kiraladığı paralı katillerin Yemen’de yaşattıkları tecrübeden sonra böyle bir fikrin desteklenmesi sadece bir macera değil, doğrudan intihar olur. Böyle bir girişim kendilerini Türkiye’nin karşısında konuşlandırmakla bırakmayacağı gibi, rejimlerini de doğrudan tehdit altına alacaktır.