Türkiye de pek çok kripto para borsası bulunuyor. Peki bu borsalar nasıl işliyor? Kendine ait rezervleri var mı? Herhangi yasal bir mevzuata bağlı bulunuyorlar mı? Gibi birçok soru mevcut. Çünkü son dönemde kripto para borsaları üzerine büyük bir tartışma var.
Türkiye de pek çok kripto para borsası bulunuyor. Peki bu borsalar nasıl işliyor? Kendine ait rezervleri var mı? Herhangi yasal bir mevzuata bağlı bulunuyorlar mı? Gibi birçok soru mevcut. Çünkü son dönemde kripto para borsaları üzerine büyük bir tartışma var. Pek çoğunun rezervlerinin olmayışı, Türkiye’de bu konuda henüz herhangi bir yasal düzenleme yapılmadığı ve kripto para borsalarının listelediği pek çok kripto paranın aslında içinin boş olması ve saadet zinciri üzerine kurulmuş olması insanların aklını kurcalıyor. Çünkü Türkiye merkezli kripto para borsalarında pek çok aksaklık mevcut. Birçoğunun ismi dolandırıcılık ve kara para aklama işlerinde anılıyor. Peki bunu nasıl yapıyorlar? Herhangi bir regülatöre tabii olmadıkları için Türkiye’de kripto para borsası kurmak çok basit. Öncelikle bir şirket kuruluyor. Bu şirket genellikle teknoloji veya ödeme sistemleri üzerine oluyor. Ardından kripto para borsalarına bir web sayfası kuruluyor. Ve sistem alış ve satış yapmaya hazırlanıyor. İnsanlar paralarını bu borsaların hesaplarına yatırıp işlem yapmaya başlıyorlar. Ama bu konuda hiçbir kurum tarafından bir düzenleme ya da bir güvence verilmiş değil. Yani isteyen kafasına göre kripto para borsası kurup insanlardan para toplayabiliyor. Ve bu şekilde halkımız her sene milyonlar kaybediyor.
KENDİLERİNE AİT REZERVLERİ VAR MI?
Türkiye’de pek çok kripto para borsasının kendine ait bir rezervi yok. Üstelik pek çok kripto para borsasının ödenmiş sermayesi de yok. Ödenmiş sermayesi olan borsaların ise elinde tuttuğu rezervin çok altında bir sermayeye sahip olduğu biliniyor. Peki soruyorum size bu kripto para borsaları yarın sistemlerini kapatıp giderse buraya para yatıranların zararını kim karşılayacak. Zararlarını bir kenara bırakın koydukları anaparayı bile alamazlar. Çünkü herhangi bir yasal düzenleme yok. Hiçbir güvence mevcut değil. Yarın bu borsalar halkımızı dolandırıp kaçarsa halk parasını kimden talep edecek? Bence bu duruma bir dur demenin vakti gelmiştir. Aksi takdirde pek çok hayat darmadağın olacaktır. Kripto para borsalarının pek çoğunun herhangi bir rezervi olmadığı ya da çok az olduğu için sistemleri sürekli hata veriyor. En büyük kripto para borsasının sitemleri bile her sert düşüşte ya kilitleniyor ya da olağanüstü şekilde yavaşlıyor. Bunu sormak lazım. Bu sert düşüşlerde insanlar neden sistemlere girip paralarını geri çekemiyor? Ya da satış yapamıyor. Neden sistem sürekli yavaşlıyor ya da kapanıyor? Bu eğer bilinçli bir şekilde yapılıyorsa tam bir rezalet. Eğer sistem yoğunluğu kaldıramadığından yavaşlıyorsa tam bir fiyasko. Ama nereden bakılırsa bakılsın profesyonellikten son derece uzak bir yönetim mevcut. Çünkü bu önlemsizlik sebebiyle insanlar çok yüklü maddi zararlar ediyorlar. Aynı durumlar diğer kripto para borsalarında da yaşanıyor. Kullanıcılarla yaptığımız sohbette para transferlerinin çok yavaş gerçekleştiği ve bu yüzden pek çok fırsatın kaçtığını ve sert düşüşlerde sistemin genellikle kapandığını belirtiyorlar. Türkiye’de en çok işlem yapılan kripto para borsalarının yöneticilerine soruyorum? Her sert harekette yaşanan bu problem için neden önlem almıyorsunuz? Neden sistemler kapalı kalıyor? Neden bunca insan sistemler iyileştirilmediği için zarar etmek zorunda bırakılıyor? Umarım bu sorulara cevabınız vardır.
Konunun uzmanları bu konuda değişik fikirler beyan ediyor. Türkiye’de kripto para borsalarının kendi kripto para rezervinin yetersiz olduğu için global borsalardan kripto para alıp kendi borsasındaki kullanıcılara sattığı belirtiliyor. Yani aracının aracısı olmuş oluyorlar. Bu da sert düşüşte yoğun işlemleri gerçekleşmemesine sebep oluyor. Kripto para borsalarının sistemleri de bu yoğunluğa dayanamayıp kilitleniyor. Ya da sistem bilerek yavaşlatılıyor veya kapatılıyor. Aksi takdirde bir rezalet yaşanacağı herkes tarafından tahmin ediliyor. Peki soruyorum size bu kul hakkı değil de nedir? Yatırımcılar neden bu kadar pervasızca mağdur ediliyor. Neden devlet bu işe dur demiyor? Neden bu borsalar üzerinden yapılan işlemler ve para transferleri denetlenmiyor? Bence bu işin hesabının sorulması lazım. Aksi takdirde pek çok mağdurun ortaya çıkacağı aşikardır.
MANİPÜLASYONLAR NASIL ÖNLENECEK?
Geçen günlerde İstanbul Emniyet Müdürlüğü Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü tarafından İstanbul merkezli 15 ilde operasyon düzenlendi. 37 şüphelinin bulunduğu operasyonda 19 şüpheli yakalanırken 18 şüpheli aranıyor. 328 kişiyi dolandıran ekibin, 16 milyon Türk Lirası haksız kazanç elde ettiği tespit edildi. Peki bu grup halkı nasıl dolandırıyor, sistem nasıl kuruluyor? Kripto para borsaları bu işin neresinde?
Öncelikle planlar yapılıyor ve ardında hiçbir yasal dayanak olmayan bir veya birkaç kripto para üretiliyor. Ardından bu kripto paranın halka arz edilmesi için bir borsa ile anlaşılıyor. Borsaların ve kripto para üreticilerinin hiçbir şekilde yasal bir düzenlemeye tabii olmadıklarını söylemekte fayda var. Yani bu borsa yarın kapanırsa ya da kripto para üreticileri paraları alıp kaçarsa, bunun hesabını soracak bir yasal düzenleme maalesef yok.
Bir düzenlemeye tabii olmadıkları için kripto para borsalarını işleten şirketler, müşteri ile herhangi bir yasal zeminde anlaşma yapmıyor. Piyasaya sürülen ripto paralar üzerinden halktan para topluyorlar. Türkiye’deki pek çok kripto para saadet zinciri üzerine kurulu olduğu için belli bir süre fiyat artışı gerçekleşiyor. Ardından sisteme yeni üye katılımı sağlanamayınca balon patlayabiliyor. Ve halkın parası birkaç dolandırıcının cebine iniyor. Bu çarkta dikkat çeken bir başka yöntem daha var. Sadece üzerinden manipülasyon yapmak için üretilen kripto paraların borsalarda arz edildiği de bilinen bir gerçek. Bu yöntem üzerinden dolandırıcıların köşeyi döndüğünü söylememize gerek yok.
Peki kripto para borsaları bu işlere neden göz yumuyor? Neden dolandırıcıların değirmenine su taşınıyor? Kripto para projelerinin amaçları neden iyice incelenip ardından halka arz edilmiyor? Neden halkın mağdur olmasına sebebiyet veriliyor? Ben söyleyeyim. Pek çok kripto para borsasının tek amacı para kazanmaktır. Para kazanmak için ise buralarda kara para da aklanıyor, manipülasyona da göz yumuluyor. İnsanların dolandırılmasına da ses çıkartılmıyor. Görüldüğü üzere kripto paraların halkı dolandırmak ve suç işlemek için pek çok kötü faaliyete alet edildiği çok açık. Özellikle kara para aklamak ve halkı dolandırmak için kullanıldığı çok barizdir. Herhangi bir düzenleme olmadığı için kripto para borsalarının istediği gibi hareket ettiği ortadadır. Bu konuda Sayın Cumhurbaşkanımız başta olmak üzere bütün devlet yetkililerimizi, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nu ve sermaye piyasası kurulunu inceleme yapmaya davet ediyorum. Devletimiz ve milletimiz bu konuda her geçen gün pek çok yara almaktadır. Eğer bu faaliyetlere dur denmezse pek çok vatandaşımızın canı yanacaktır. Devletimizin güvenliği tehdit altına girecektir.
