Oruç fidyesi kimlere verilebilir? Oruç fidyesi verilebilen, verilemeyen akrabalar, kişiler kimdir?

FİDYE KİMLERE VERİLEBİLİR?

Oruç fidyesi, tıpkı fıtır sadakasında olduğu gibi onları verecek kişinin bakmakla yükümlü olmadığı yoksul Müslümanlara verilir. Fıtır sadakası ve oruç fidyesini vermek durumunda olan kimsenin bunlardan doğrudan ya da dolaylı olarak yararlanmaması esastır. Zekât için de aynı kural geçerlidir. Bu sebeple bir kimse zekâtını, fıtır sadakasını ve fidyesini kendi usûl (üst soy) ve fürûuna (alt soy) veremez. Usûl, bir kimsenin anası, babası, dede ve nineleri; fürû ise çocukları, torunları ve onların çocuklarıdır.

Yine bir kimse hanımına zekât, fitre ve fidyesini veremeyeceği gibi hanımı da kocasına bunları veremez.

Bunların dışındaki kardeş, teyze, dayı, amca, hala ve onların çocukları, gelin, damat, kayınpeder ve kayınvalide gibi akrabalar zengin değillerse kendilerine zekât, fitre ve fidye verilebilir (Zeylaî, Tebyîn, 1/301).

2026 ORUÇ TUTMAYANLAR NE KADAR FİDYE VERECEK?

Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu, 2026 yılı Ramazan ayından 2026 yılı Ramazan ayına kadar olan süre için fitre miktarını 240 TL olarak belirlendiğini bildirdi.

Kuruldan yapılan açıklamada, Din İşleri Yüksek Kurulu Başkanı Abdurrahman Haçkalı başkanlığında gerçekleştirilen toplantıda, bu yıl ramazandan itibaren geçerli olacak fitre miktarının belirlendiği ifade edildi.

Toplantı sonrası alınan kararlara yer verilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

"Konuyla ilgili hadisişerifler, mevcut sosyoekonomik hayat şartları ve bir kişinin günlük gıda ihtiyacı göz önünde bulundurularak ülkemizde fitre miktarının 2026 yılı ramazan ayının başlangıcından 2027 yılı ramazan ayının başlangıcına kadar olan süre için 240 lira olarak belirlenmesine, bunun yanında her bir mükellefin, günlük gıda harcamalarını dikkate alarak belirlediği meblağı fitre olarak verebileceğine, belirlenen meblağın nakdi olarak verilebileceği gibi gıda vb. maddelerden ayni olarak da verilebileceğine, bu meblağın aynı zamanda günlük oruç fidyesi bedeli olduğuna karar verildi."

FİTRE VE FİDYE NERE GÖRE, NASIL HESAPLANIR?

Günümüzde fıtır sadakası miktarının belirlenmesinde, kişinin bir günlük normal gıda ihtiyacını karşılayacak miktarın ölçü alınması daha uygundur. Kişi dinen zengin sayılanlara, usûlüne (anne, baba, dedeler ve nineler), fürûuna (çocuk ve torunlar) ve eşine fıtır sadakası veremez. Fitreler bir fakire verilebileceği gibi birkaç fakire de dağıtılabilir. (Kâsânî, Bedâ’i, 2/75) Ancak bir kişiye verilen miktarın bir fitreden az olmaması evlâdır.

Bir fidye, bir kişiyi bir gün doyuracak yiyecek miktarı veya bunun ücretidir. Bu da “sadaka-i fıtır” ile aynı miktarı ifade eder. Bu, fidyenin asgari ölçüsüdür. İmkânı olanların daha fazla vermesi daha iyidir. (el-Bakara, 2/184; Merğînânî, el-Hidâye, 1/124)