Türkiye'nin deprem haritası sil baştan: Altımızdaki tehlike büyüdü, diri fay sayısı 700'e fırladı

Türkiye'nin sismik hareketliliği ve yer altındaki sessiz tehlikenin boyutu, 13 yıllık devasa bir bilimsel mesainin ardından tüm çarpıcılığıyla yeniden gün yüzüne çıktı. Maden Tetkik ve Arama (MTA) Genel Müdürlüğünün 91. kuruluş yıl dönümünde duyurulan "Türkiye Diri Fay Haritası-2026", ülkenin deprem risk haritasındaki dramatik değişimi sarsıcı bir gerçeklikle gözler önüne seriyor. En son 2013 yılında 485 olarak açıklanan diri fay sayısı, detaylı saha taramaları ve titiz akademik analizler sonucunda 700'e yükselirken yeni harita sürümü kamuoyu ile paylaşıldı.

Maden Tetkik ve Arama (MTA) Genel Müdürü Vedat Yanık, MTA'nın ayrıntılı saha çalışmaları ve akademik araştırmalarla sağladığı veri birikimi desteğiyle Türkiye Diri Fay Haritası'nın 13 yıl sonra güncellendiğini bildirdi. Yanık, MTA'nın yaklaşık bir asırlık süreçte, Batman'daki ilk petrol keşfinden Eskişehir-Beylikova'daki dünyanın en stratejik Nadir Toprak Elementleri sahalarına, Elazığ-Maden, Sinop-Boyabat ve Kahramanmaraş'taki zengin bakır yataklarından sanayinin can damarı olan yüzlerce endüstriyel ham madde kaynağına kadar sayısız keşfe imza attığını ifade etti.

Küresel dengelerin değiştiğini ve madenlere ihtiyacın arttığını belirten Yanık, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Artan enerji ihtiyacı, sürdürülebilir kaynak yönetimi, iklim değişikliği ve kritik hammaddelere yönelik amansız rekabet, yerbilimlerinin stratejik önemini her geçen gün daha da artırıyor. MTA, bu yeni dünya düzeninde de en ön safta yer alarak modern teknolojilerle desteklenen yerli, yenilikçi ve çevreye duyarlı arama faaliyetlerini kararlılıkla sürdürüyor. Bugün, kuruluş yıl dönümümüzü taçlandıran son derece hayati bir ulusal veri altyapısını, 'Türkiye Diri Fay Haritası-2026' sürümünü yayımlamanın gururunu paylaşıyoruz. Alp-Himalaya orojenez kuşağında yer alan ülkemiz için aktif tektonik yapının güncel ve doğru verilerle ortaya konulması, yalnızca bilimsel bir çalışma değil, ulusal güvenlik, sürdürülebilir kalkınma ve afet risklerinin azaltılması adına stratejik bir zorunluluktur."

Yanık, haritanın 2013'te yayımlanmasından bu yana geçen 13 yılda, ayrıntılı saha çalışmaları ve akademik çalışmalarla önemli büyüklükte veri birikiminin sağlandığına dikkati çekti.

Diri fay sayısı 700'e yükseldi

2022'de yatırım programına alınan güncelleme projesinin, yoğun bir emeğin ardından tamamlandığına işaret eden Yanık, "2013 basımında 485 olan diri fay sayısı, yeni veriler ışığında bu haritada 700'e yükseldi. Bu harita ve hazırladığımız sayısal veri tabanı, deprem tehlike analizleri, kritik altyapı yatırımları ve ulusal zarar azaltma politikalarımız için temel bir başvuru kaynağı olacak." değerlendirmesinde bulundu.

MTA Bilimsel Etkinlikler Haftası-2026, beş gün dürecek

Yanık, MTA'nın sadece sahada arama yapan bir kurum olmadığını, aynı zamanda Türkiye'nin en köklü yerbilimleri okulu olduğunu belirtti.

Bilimsel üretimin paylaşılması ve kurumlar arası işbirliğinin geliştirilmesinin her zaman temel öncelik olduğuna işaret eden Yanık, şunları kaydetti:

"Bugün açılışını yaptığımız ve 5 gün boyunca sürecek olan 'MTA Bilimsel Etkinlikler Haftası-2026', bu okulun en güzel meyvelerinden biri. Etkinlik kapsamında sunulacak olan 48 sözlü ve 20 poster sunum, kurumumuz bünyesinde yürütülen projelerin sonuçlarını akademi, kamu ve sektör temsilcileriyle buluşturacak. 91 yıllık bu şanlı tarihin dağlarda, vadilerde, laboratuvarlarda gece gündüz demeden dökülen alın terinin, mühendislerimizin, araştırmacılarımızın ve diğer çalışanlarımızın fedakarlıklarının eseri olduğunu çok iyi biliyorum. Cumhuriyetimizin ikinci yüzyılında, 100. yılımıza doğru emin adımlarla yürürken, Türkiye'yi dünya yerbilimleri ve madencilik sektöründe lider bir konuma getirme hedefimize hep birlikte ulaşacağımıza yürekten inanıyorum."