Osmanlı'dan Cumhuriyet'e kadının izi: Kuytu sergisi açıldı

Kalyon Kültür’ün kuruluşunun 3’üncü yıl dönümünde kuytuda kalmış bir hazineyi gün yüzüne çıkarmak amacıyla sanatseverlerin ilgisini sunduğu sergi, Nişantaşı Taş Konak’ta düzenleniyor. Dünya Kadınlar Günü’nün de kutlandığı mart ayında, kadına saygı çerçevesinde; Osmanlı döneminden Cumhuriyet’in ilk yıllarına uzanan, kadınının zevk ve ruhunu yansıtan eserlerin yer aldığı serginin küratörlüğünü ise tasarım ve mozaik sanatçısı Meyçem Ezengin üstleniyor.

İş insanı ve koleksiyoner Yusuf İyilik’in çeşitli bölgelerden toplayıp restore ettiği özel koleksiyonundan seçilen eser ve objelerden oluşan sergi 9 Mart -30 Haziran tarihleri arasında Kalyon Kültür’de ücretsiz olarak ziyaret edilebilecek.

“Sanatın iyileştirici, birleştirici tarafı iyi gelir düşüncesiyle 'Kuytu' sergimizi açtık” 

Kalyon Holding Sosyal ve Kültürel İşler Komitesi Başkanı Reyhan Kalyoncu, çalışmaların aynı hızda devam edeceğini belirterek, Kuytu sergisi ile ilgili şöyle konuştu:

“Bizim açılışımız 6 Mart 2020 tarihinde gerçekleşmişti. Üçüncü yılımızı kutladığımız bu yılda sanatseverleri ‘Kuytu’ adlı sergimizle buluşturduk. Biliyorsunuz ülkemiz yaşadığımız deprem felaketiyle sarsıldı, kederimiz çok büyük. Bu nedenle sergimizi açıp açmama konusunda aramızda çok tartıştık.

Sonuç olarak, sanatın iyileştirici, birleştirici, güçlendirici tarafı iyi gelir düşüncesiyle ‘Kuytu’ sergimizi açtık. Öncelikle 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’ne sergimizi hazırlamaya karar verdik. Kadına hitap eden, kullandığı eserleri sergileyebileceğimiz bir sergi ile sanatseverlerle buluşalım istedik. Kadının zarafetini, inceliğini yansıtan ve o dönemlerde kadınların hayatını bizlere gösteren bir sergi ortaya çıktı. Ayrıca sergimizin yapıldığı Taş Konak’ta 19’uncu yüzyılda yaşamış olan şair İhsan Raif hanımefendinin adına bir oda da düzenledik.

İhsan Raif Hanım, burada edebiyata, musikiye öncülük etmiş olmasını da düşünerek sergimizi dünya kadınlar günü ile buluşturduk. Bundan sonraki çalışmalarımız da aynı hızda devam edecek. Türkiye’nin çeşitli yerlerinde sanatseverlerle buluşacağız. Onlarla sanatın iyileştirici, birleştirici gücünden faydalanarak, birlik ve bütünlük içinde İGA Art, Nev Çarşı, Gaziantep ve Taş Konak olmak üzere 4 farklı yerde Kalyon Kültür’ü devam ettireceğiz.”

“Kadına ilişkin bu dünyayı kuytudan gün yüzüne çıkarttık” 

Kalyon Kültür’ün Sanat Yönetmeni Aslı Bora ise “‘Kuytu’ Yusuf İyilik koleksiyonunun parçalarından oluşuyor. Yusuf İyilik Bey önemli bir iş insanı ve kendisinin 40 yıla yayılan bir sürede biriktirdiği eserleri mevcut. Biz bunun içinden sadece bin 203 parçayı seçtik. Koleksiyonlar biraz daha saklıdır; gözden kaçmış, daha doğrusu saklanmak için seçilmiştir.

Bu sergi ile koleksiyonu gün yüzüne çıkartmış oluyoruz. 17’nci yüzyıldan itibaren bakarsak kadınların yaşantısına dair izlenimlerin az bilindiğini söyleyebiliriz. Batılı seyyahların seyahatnamelerinde görür ve merak ederdik. Biz de kadına ilişkin bu dünyayı kuytudan gün yüzüne çıkarttık. Serginin isminin seçilmesi tamamen bu şekilde gerçekleşti” şeklinde konuştu.

''Sergimiz Haziran ayının sonuna kadar açık kalacak''

Bora, “Serginin içinde Osmanlı’dan Cumhuriyet’e her sınıftan kadına ilişkin gündelik yaşantıda kullandıkları objelerden eserler bulacaksınız. Opera dürbünleri de var ama sıradan bir kadının gelinliği de var. Takılar, mücevherler, mühürler de mevcut. Sergimiz haziran ayının sonuna kadar açık kalacak, Kalyon Kültür kâr amacı gütmeyen bir kurum, sergiler ücretsiz. Buna paralel düzenlediğimiz yetişkin ve çocuk atölyelerimiz de ücretsiz” dedi.

''Koleksiyonu Yusuf İyilik ile hazırladık''

Serginin küratörü tasarım ve mozaik sanatçısı Meyçem Ezengin de “Kadınlar günü münasebetiyle düşünülen bu projemiz, 10 binin üzerinde parçası olan tekstil koleksiyoneri Yusuf İyilik’in eserlerinden oluşuyor. Koleksiyonu, Yusuf İyilik ile hazırladık; eserleri seçerken odaların kadınlar gününe özel olmasını düşünerek; daha etnografik yani ilgi çekici takılar, aksesuarlar üzerine daha fazla ağırlık verdik. Ayrıca günlük hayatta kullanılabilen materyaller de burada mevcut” ifadelerini kullandı.

''Yusuf İyilik'in umarım müze olur''

Sergide işlemelerin ilgisini çok çektiğini de belirten Ezengin, sözlerine şöyle devam etti:

“Sergimizde, Kazasker İzzet Efendi’nin talebesi Abdullah Efendi’ye ait Şehzade Cüz’ü dediğimiz yaklaşık 200 yıllık bir cüz kitabı var. Aynı zamanda 1861 yılında basılmış bir Tevrat yer alıyor. Beni bir kadın olarak en çok etkileyen şey nakışlar oldu. Peşkir, yağlık dediğimiz bezlere çok güzel işlemeler yapılmış, günümüzde onları kullanmıyoruz. Keşke bu kültürü devam ettirebilseydik. Tüm bunların yanı sıra beni sergide en çok etkileyen konu; Yusuf Bey’in eserleri koruyabilmesi, yaşatabilmesi ve sürdürülebilirlik kazandırmasıydı. Onun kâşif ruhu gelenek göreneklerimizi korumamızı ve nasıl muhafaza etmemiz gerektiğini gösteriyor. Umarım müze olur ve tüm koleksiyon gün yüzüne çıkar.”

Yaklaşık 200 yıllık Kur'an-ı Kerîm ve Tevrat da sergileniyor

Serginin önemli eserleri arasında, yaklaşık 200 yıllık tarihe sahip olan Kazasker Mustafa İzzet Efendi’nin talebesi saray hattatı Muhsinzade Abdullah Efendi’nin yazdığı Şehzade Cüz ve fildişi süslemeli Tevrat da yer alıyor.

Kalyon Kültür, Dünya Kadınlar Günü’nde, ilk kadın şairlerimizden İhsan Raif Hanım’ın yaşadığı Taş Konağın kapılarını kadına ilişkin böylesi anlamlı bir sergiyle sanatseverlere açarken, sanatın evrensel değerlerini yerel değerlerle buluşturmayı hedefliyor. Bu kapsamda genç bir kültür platformu olarak sanatın geleneksel temsillerinden yeni medyaya uzanan sınırsız evrenini ücretsiz olarak Kalyon Kültür Nişantaşı Taş Konak sanat tutkunlarına sunuyor.