Üç boyutlu yazıcılarda maskeler üretiliyor: Geri dönüşümü yüksek, zararı yok

Sağlığa zararlı olmayan 'Pla' ham maddesinin belirlenen milisaniyede 3 boyutlu yazıcılar tarafından işlenmesiyle elde edilen ürünler, hayat kurtaran sağlık çalışanlarına ulaştırılıyor. Bu üretime gecesini gündüzüne katarak destek olanlardan İTO Vakfı Süleyman Taştekin Meslek Lisesi'nde bilişim teknolojileri öğretmeni Oğuz Işık, makinelerin çalışma prensibini anlattı.

Bir siperliğin ortalama 3-4 TL'lik maliyeti olduğunu söyleyen Işık, "Makine, yüklenen çizimi katman katman, milim milim üst üste yığarak en sonunda bir ürün çıkarıyor. Burada yazıcının özelliği, kullanılan malzemenin özelliği çıkan ürünün kalitesini belirliyor ve en sonunda 3 boyutlu bir nesne elde ediliyor. Bir siperliğin üretimi 20 dakika ile 2 buçuk saat arasında değişirken, maske üretimi ise 9 saati bulabiliyor" dedi.

Üretim için öncelikle bilgisayarlara yüklü olan 3 boyutlu çizim programlarının kullanıldığını söyleyen Işık, "Katı modelleme örnekleri ile bu çizimler yapılıyor. Bu noktada biz, kendi çizimlerimizi de İzmir'de oluşturduğumuz '3 Boyutlu Destek Grubu'nun çizimlerini de kullanıyoruz. Bunların çıktılarını 'Stl' formatında alıyoruz. En stabil, en sağlıklı sağlık çalışanlarının bize dönüşleriyle, en uygun olanlarını seçiyoruz. Bunların 'Stl' formatlarını aldıktan sonra makine koduna dönüştürmek için oluşturulmuş programları kullanıyoruz. Bu programlar yaptığımız çizimlerin katman ayarlarını, kullandığımız ham maddeyi, hız ayarlarını yapmamızı sağlıyor ve daha sonra bunları dilimliyoruz. Dilimleme işlemi x,y,x eksenlerinde motorların kaç milisaniye hareket edeceğini, arkadaki ham maddenin kaç milisaniyede bir akıtılacağını belirliyor. Bunlar bir yazıcıda üretime geçmek için gereken kodlardır. Daha sonra bunları yazıcıya yüklüyoruz" dedi.

Üç boyutlu yazıcının katman yığınlı versiyonunu kullandığını söyleyen Işık, "En çok kullanılan ham maddeler 'Pla' ve 'Abs' dir. Üç boyutlu yazıcılarla organlar, protezler yapılıyor, gıda sektöründe kullanılıyor, kişiye özel ürünler yapılıyor. 'Pla' dediğimiz ham madde mısır nişastasından yapılıyor. Geri dönüşümü oldukça yüksek ve sağlığa hiçbir zararı yok. Bizler sağlık çalışanları için ürettiğimiz siperlikleri bu ham maddeyi kullanarak üretiyoruz. Bunun dışında bir de 'Abs' denilen bir petrol ürünü var. Ürün oluşturulurken kötü bir gaz çıkarıyor üretilen yerlerde havalandırmanın kuvvetli olması gerekiyor. Araç tamponları 'Abs' flamentidir. Bunlar dışında ağaç ve reçine de var. Ne üretildiğine bağlı olarak ham madde değişiyor" şeklinde konuştu.

Son zamanlarda yeni üretime geçtikleri maskeden de söz eden Işık, "Bu ürün sıradan bir ameliyat maskesinin 4'te 1'i kesilip yerleştirilerek kullanılıyor. Maskenin kenarları tamamen yüze oturuyor. Az sayıda filtre kullanılarak daha çok ürün elde etmiş oluyoruz. Bunun üretim süre 5 saat ile 9 saat arasında değişiyor" dedi.

Öte yandan Karabağlar İlçe Milli Eğitim Müdürü Metin Ender Karabulut ise, "Bu süreçten en fazla etkilenen sağlık çalışanlarımız oldu. Biz eğitim kurumları olarak küresel boyutta problemler oluştuğunda okulumuzdaki materyallerle bu sürece nasıl destek olabileceğimizi sorguladık. Üç boyutlu yazıcıların hepsini bir yere toplayarak 7 farklı noktada arkadaşlarımız 24 saat çalışarak üretimlerini gerçekleştiriyorlar" diye konuştu.