İzmir Limanı Çinli milyarder Li Ka'nın

TCDD'ye ait İzmir Limanı'nın 49 yıl süre ile "işletme hakkının verilmesi" yöntemiyle özelleştirilmesi ihalesi Özelleştirme İdaresi Başkan Yardımcısı Hasan Köktaş'ın komisyon başkanlığında yapıldı. Nihai pazarlık görüşmelerine, Babcock and Brown-PSA-Akfen Ortak Girişim Grubu, Çelebi Holding A. Ş, Global-Hutchison-Ege İhracatçı Birliği (EİB) Ortak Girişim Grubu ve Alsancak Ortak Girişim Grubu katıldı. İhalede öncelikle kapalı 'elemesiz' teklifler alındı. Ardından 900 milyon dolar başlangıç fiyatından açık artırmaya geçildi. Bu arada son teklif sonrası ihale teknik olarak sonuçlandırılacak. Açık artırma kapsamındaki 16 turun ardından en yüksek teklifi 1 milyar 275 milyon dolar ile Global-Hutchison-EİB (Ege İhracatçı Birlikleri Liman Hizmetleri ve Taşımacılık A. Ş) Ortak Girişim Grubu verdi. Böylelikle ihale teknik olarak sonuçlandırılırken, Rekabet kurulunun görüşü alnacak. Daha sonra komisyonun nihai kararı, Özelleştirme Yüksek Kurulu'nun (ÖYK) onayına sunulacak. ÖYK'nın onayının ardından, ihale lehine sonuçlanan teklif sahibi ile sözleşme imzalancak ve görüş alınmak üzere Danıştay'a gönderilecek. Danıştay görüşünü takiben İdare, alıcı ve TCDD arasında sözleşme imzalanacak ve İzmir Limanı 49 yıl süreyle alıcının işletimine verilecek.

İzmir Limanı, 2. kısmın yapılamaması nedeniyle halen ancak yükleme-boşaltma limanı olarak hizmet verebiliyor. Limanın dünya limanları arasında yerini alabilmesi ve ülkeye sağladığı katma değeri artırabilmesi için bir aktarma ve transit limanı haline gelmesi gerekiyor. Bunun için ise 2. kısmın tamamlanmasının yanında, 3. kuşak konteyner gemilerinin gelebilmesi için İzmir Körfezi'nde derin su yolu projesinin de tamamlanması gerekiyor. İlk kez 1984 yılında ortaya atılan, ancak çevre sorunları nedeniyle yapılamayan derin su yolu projesiyle körfezde 9 metreye kadar ulaşan derinliğin 14 metreye çekilmesi hedefleniyor.

Türkiye'nin en büyük ihracat limanı ve Doğu Akdeniz'in en önemli limanları arasında gösterilen İzmir Limanı'nda, son 5 yılda konteyner hareketliliğinde iki kata yakın artış görüldüğü bildirildi. 1959 yılında hizmete giren, 2 bin 959 metre rıhtım uzunluğu ve 902 bin metrekare alana sahip İzmir Limanı, son 5 yılda iş hacmini hızla artırdı. Elleçlenen konteyner sayısının hızla arttığı limanda 2001 yılında 490 bin konteyner elleçlenirken, 2006 yılında yaklaşık 2 kat büyümeyle bu rakam 850 bine yükseldi. Geçen yıl limana gelen gemi sayısı 2 bin 973'e yükselirken, limandan yapılan ihracat 8 milyon 302 bin ton, ithalat ise 3 milyon 967 bin tona ulaştı. Bu rakamlarla limanda elleçlenen toplam yük 2001'e göre yüzde 45 artarak 12 milyon 269 bin tona yükseldi.

1928 yılında Çin'in güneydoğusunda bir kıyı şehri olan Chiu Chow'da doğan Li Ka Shing, Çin'deki iç savaş döneminde ailesi ile birlikte Hong Kong'a taşındı. Küçük yaşta babasını tüberkülozdan kaybeden Li Ka Shing ailesinin sorumluluğunu üstlenerek evin geçimini sağladı. İş dünyasına Chenung Kong şirketini 1950 yılında 22 yaşında iken kurdu. 1972 yılında Hong Kong Stok, 1979'da Hutchison Whompoa ve Hong Kong Electric Şirketi'ni faaliyete geçirdi. 1985 yılında şirketlerini, ilk gözağrısı olan Chenung Kong Holding bünyesinde topladı.

Bugün beş kıtada 18 ülkede, 44 liman işleten bir dev olarak karşımıza çıkan Cheung Kong Holding iştiraki Hutchison Whompoa, Akdeniz çanağında Uzakdoğu'daki, Singapurlu rakibi PSA karşısında ayakta durmak için İzmir Alsancak Limanı'nı kaptırmamak içinde elinden geleni yaptı ve kazandı.