İspanyol yönetmen Javier Fesser'in üçüncü uzun metraj çalışması Camino bu hafta vizyona giren filmler arasında en trajiği olma özelliğini taşıyor. On dört yaşında adım adım ölüme yaklaşan bir kızın öyküsünün anlatıldığı film, Hıristiyanlık inancına karşı eleştirel bir tutum sergiliyor.
Camino 11 yaşlarında neşeli, hayat dolu bir kızdır. Annesi onu dindar bir Hristiyan olarak yetiştirmektedir. İlk gençlik yıllarının verdiği kıpırtıyı öldürücü hastalığının gölgesinde geçiren Camino ölüme giden yolda yaşama sevincini asla kaybetmez. Annesine göre onu dirayetli kılan şey İsa'ya duyduğu sevgidir. Ama İsa annesinin düşündüğü kişi değildir.
Camino filmi güçlü bir inanç hikâyesi. Ancak tersten bir hikâye bu… Film, insanı güçlü kılacak tanrı inancının yerine farklı inanç ve duyguları yerleştirerek Hıristiyanlık dinine ve beraberinde Yaratıcıya eleştiri getiriyor. Filmde gitgide daha kötüye giden olayların, kötüye gidişinde en önemli etkenin din, daha doğrusu dinin getirdiği sınırlamalar olduğunu görüyoruz. Hayattan zevk almanın her türlüsünün yanlış kabul edildiği, kendine eziyet etmenin insanı daha iyi bir kul yaptığı bir din anlayışından söz ediyoruz. Öyle ki filmin hemen her karesine sıkıştırılan bu anlayış bir yerden sonra seyirciyi güldürecek türden ileri gitmiş durumda. Filmde sunulan din olgusu, hayatla bir türlü örtüşmeyen, durmadan çelişen bir görünüme sahip. Seküler dünyada kabul gören böyle bir din anlayışı, günümüzde dinin sosyal hayatın dışına itilmesine neden oldu.
Seküler anlayışa göre din kavramı, dünya hayatını boş vermiş, yalnızca ahiret hayatına göre düzenlenmiş, peri masalları kadar fantastik bir yapıya indirgenmiş vaziyette. Ancak burada önemli bir yanlış var. Din bu kadar mistik, bu kadar masalsı bir yapı değildir. Din her şeyden önce insanlar arasındaki ilişkileri düzenleyen sosyal bir sistemdir. Dünya hayatına yön verirken kurduğu düzen sayesinde ahiret hayatına hazırlar. Bu dünyayı güzelleştirirken, ahiret hayatının da güzelleştirilmesine yol açar. Bunu unuttuğumuz vakit dini basit bir yasaklar manzumesi olarak görür, sosyal hayatın dışına itmek için eliminden geleni yaparız.
Dinin getirdiği yasakları günümüz insanı algılamakta güçlük çekiyor. Bu bir yerde çok normal. Seküler dünya kavramlarla oynayarak insanların iyi, güzel, hoş algılarını değiştirdi. Pek çok yasağı süsleyip, cazip hale getirerek vitrine koydu. Bu sayede her türlü haram, özürlük adı altında hayatın bir parçası haline getirildi. O yüzden artık harama haram demek gülünecek bir hale geldi. Oysa haram dediğimiz şey tıpkı bir annenin çocuğunu koruma adına koyduğu yasaklara benzer. Yaratan bizim hayattan zevk almamızı önlemek değil, anlık hazların bedelini tatsız sonuçlarla ödemeyelim diye bazı yasaklar koymuştur.
İslamiyet'e göre din hayattan zevk almaya mani değildir. Dünya nimetleri insanlığın hizmetine sunulmuştur ve bundan istifade etmenin bazı kuralları vardır. Tahrip edilmiş inançlarda yasak olmayanı yasak kılmak, Allah'ın insanlara sunduğu nimetleri geri çevirmek gibi bir anlayış vardır. O yüzden tıpkı Camino'da olduğu gibi bazı insanlar kendilerine eziyet ettiklerinde daha dindar olduklarını düşünebilirler. Allah Teala Maide suresi 87. ayette şöyle buyuruyor; “Ey iman edenler! Allah'ın size helal kıldığı iyi ve temiz şeyleri (siz kendinize) haram kılmayın ve sınırı aşmayın. Allah sınırı aşanları sevmez.” Ayette net bir şekilde anlatıldığı gibi aşırı davranışlar insanı daha dindar kılmaz. Bu yüzden filmde sırf rahat etmeyi günah kabul ettiği için boş otobüste ayakta duran Nuria'nın davranışı tuhaf ve iticidir.
Camino filmi hayatla örtüşmez ve sağlıksız bir din algısından doğmuş bir çocuk gibi. Filmi seyrederken işin bu yanını es geçmemek gerekiyor. 11 yaşındaki bir kızın dünyasını ve dramını merak edenler Camino'yu görebilirler. Ancak filmin uzayıp giden finali konusunda uyarmış olayım…
Yönetmen : Javier Fesser
Senaryo : Javier Fesser
Yapım : 2008, İspanya
Tür : Dram
Oyuncular : Nerea Camacho, Carme Elias, Mariano Venancio, Manuela Vellés, Lola Casamayor
