2013 böyle geçti: Biraz okul, biraz müzik, biraz dedikodu

Google her yıl olduğu gibi bu yıl da kendi arama motoru üzerinden şekillenen istatistikleri yayınladı. Zeitgeist kavramıyla yıl boyu süren bütün arama bilgilerini, tercih eğilimlerini toplayan Google'ın verileri Türkiye'nin olduğu gibi dünyanın da yıl içinde merak ettiklerini ortaya çıkarıyor. 2013'ün en çok aranan iki başlığı da eğitime ilişkin… İşte 2013 boyunca bizde ve dünyada merak edilenler.

Türkiye adına fazlasıyla sevindirici bir gelişme bu; yıl boyunca en çok eğitim başlıklarını aradık. Eğitimi ticaret ve iş başlığı takip ediyor. Altın fiyatları yıl boyunca sürekli dönüp dönüp baktığımız bir başlık olmuş. Fazla iyimser olmaya çalışmaya gerek yok ancak en çok aranan başlıklar listesinde Google verilerine göre beşinci sıra Pepe'nin. Pepe, çocuk eğitimi konusunda artık hassasiyet gösterdiğimizi bize söyleyebilir. Bunu da eğitime dahil edersek ülkemizde işler iyiye gidiyor demek mümkün. Listede eğlence en sonda. Tüm dünyayı kasıp kavuran Wolfteam oyununun ülkemizde de epey ilgileneni varmış. Online strateji oyunu Wolfteam ve benzer savaş-strateji oyunları için yeni nesillerin sanal dünyadaki 'kızıl elma' arayışı denebilir. Biraz abartmaktan zarar gelmez. Justin Bieber ile Ankara'nın Bağları'nı aynı listeye taşıyan Google kullanıcılarına tebessüm edebiliriz ama. Listenin tamamı şöyle: E- Okul, ÖSYM, Altın Fiyatları, İş Kur, Pepe, Rüya Tabirleri, Wolfteam, Gangnam Style, Justin Bieber, Ankara'nın Bağları

Anroid ve İOS tabanlı mobil oyunlar geliştiren King şirketi tarafından yazılan ve bağımlılık yapan bulmaca türü Candy Crush Saga oyunu, yılın en çok aranan oyunlarından biri oldu. Rengarek şekerlerin şirin ses efektleriyle havaya uçurulduğu oyun, yıl boyunca ortalama her ay 50 milyon kişi tarafından oynanıyordu.

Abartıyorsak sosyologlar bizi uyarsın ancak Google'ın her yıl yayınladığı verilerden, hem listede olan 72 ülkenin tamamında ayrı ayı hem de dünya genelinde hâkim algıların nasıl olduğunu çıkarmak mümkün. Yanılma payını saklı tutarak ifade etmekte yarar var. Dünya genelinde Google'ın en çok aranılan insanlar başlığında listeye giren isimlerden, insanlığın neleri merak ettiği, nelere ilgi duyduğu, neyi nasıl algıladığı anlaşılabilir. Liste geçtiğimiz günlerde yaşamını yitiren Güney Afrikalı lider Mandela ile açılıyor. Bu bir ölüm. İkinci sırada da ölüm geliyor. ABD'li sinema oyuncusu Paul Walker. İlk üçe üçüncü olarak giren arama ise okuma talebini tüm dünyaya duyuran Pakistanlı genç kız Malala Yusufzay. Sonrasında ise The Sopranos dizisinin meşhur mafya babası James Gandolfini geliyor. Listenin geri kalanında bolca magazin var. Ölüm, insanlığın merakını kamçılar diyelim. Dünya genelinde izlenen filmlere baktığımızda Türkiye listesinde olmayan Amerikan'ın süper devlet imajının destekleyicisi Super Man serisinin yeni filminin başı çektiğini görüyoruz.

Google'ın verilerinde kısa zamanda yoğunluk oluşturan ve yükselişe geçip listeleri zorlayan başlıklar da ayrıca belirtiliyor. İşte Türkiye ve dünya karşılaştırması; Türkiye'de trend olan aramalarda Gangnam Style şarkısı ve Legend Online internet oyunu başı çekiyor. Marmaray'ın olduğu listede Gezi Parkı olayları da kendine yer bulmuş. Ve elbette hemen her akıllı telefonun vazgeçilmezi olan şeker patlatma oyunu; Candy Crush. Dünyada ise telefonlar, ölüler ve İngiliz kraliyet ailesinin meşhur Royal bebekleri var.

2007 yılına kadar Amerika'da bir mafya ailesini anlatan The Sopranos dizisinde Tony Soprano karakteriyle büyük yankılar uyandıran mafya babasını canlandıran James Gandolfini'nin ölümü de listeleri alt üst etti.

Google'ın Türkiye sayfasına özel kategorilerinden biriyle karşı karşıyayız. Var olsun Google, yıl boyunca en çok merak ettiklerimizi de bizim için derliyor. En çok sorulan sorulardan oluşan listenin başında 'Abdest nasıl alınır' var. Bunun da bir hassasiyet göstergesi olduğunu kenara not etmek mümkün. Yıl boyunca en çok öğrenilmek istenen başlık bu zira. Millet olarak yönümüz de belli yerimiz de… Listede dikkat çeken ayrıntı ise satranç oyununa duyduğumuz ilgi. Satranç yükselen aramalar arasında. Şah değil Mat değil; Satranç!

En çok aranılan dizi ve filmler, en çok izlenilenleri de oluşturuyor. Buradan nasıl bir okuma çıkarılır bilinmez ama bilhassa sinemayı bütünüyle bir eğlence aracı olarak gördüğümüzü söylemek sanıyoruz yanlış bir yorum olmayacaktır. Dizilerde durum tam olarak böyle değil, dram tercih sebebi. Google'ın aranan filmlere ilişkin verilerinde yine oldukça olumlu bir ayrıntı dikkat çekiyor. Bir iki filmi saymazsak listenin tamamı yerli yapımlardan oluşuyor. Türk sinemasının yeni bir çıkışta olduğu söyleniyordu, bu da göstergesi oldu.

Güneşi Beklerken, Karadayı, Med-Cezir, Bir Aşk Hikâyesi, Tatar Ramazan, Babam Sınıfta Kaldı, Çalıkuşu, İşler Güçler, Fatih Harbiye, Beni Böyle Sev.

Türkiye'nin çok aranan isimler listesinde, listenin başını şaşırtıcı bir isim çekiyor. Tersinden yeni Bülent Ersoy, 2013 yılı içerisinde yükseliş gösteren 'en çok merak edilenler' listesinde. Listede dünya ortalamasındaki gibi ölümler merak konusunu oluşturuyor; bu yıl yaşamlarını yitiren Mehmet Ali Birand ve Tuncel Kurtiz ilk beşte. Magazin aramaları eğilimlerin bir diğer önemli belirleyeni. En çok aranan isimler listesinin neredeyse tamamına yakını magazin dünyasının öne çıkan isimleri.