Absürt komedi tıkanan senaryonun imdadına yetişiyor

Saygın bir anayasa profesörü olan Celal Tan, ilk eşinin ölümünden sonra çocuklarından daha genç bir kadınla ikinci evliliğini yapmıştır. Bu ilginç birlikteliğin açmazları Celal Tan için düzenlenen sürpriz doğum günü partisinde kendini gösterir. Parti öncesi yaşanan olmadık gelişme, aile fertlerinin imtihanı olacaktır.

Celal Tan'ın oğlu Kamuran, filmin açılış sahnesinde masaj koltuğuna oturmuş, keyif yapmaktadır. Koltuğun büyüsüne kapılan Kamuran, uzun uzun seyrettiğimiz masaj esnasında çevresinde olan biten her şeyden soyutlanmış, vurdumduymaz, adeta kendinden geçmiş bir haldedir. Bu sahnede koltuk; para, makam ve bananecilik tutumunun kısa bir özeti gibidir ve bana kalırsa filmde anlatılmak istenilen düşüncenin en başarılı özetidir.

Celal Tan ve Ailesinin Aşırı Acıklı Hikayesi yerli sinemada çok alışık olmadığımız kara komedi tarzında bir yapım. Daha çok filmin senarist ve yönetmeni Onun Ünlü'nün çalışmalarında karşılaştığımız bu tür, müstesna olması bakımından bazı seyircileri cezbederken, bazı seyircileri de itiyor. Ancak filme sadece türü sevip, sevmeme açısından yaklaşmak filmin hakkını verememeye neden olacaktır. Her şeyden önce Onur Ünlü filmlerinin yerli sinemaya bir özgünlük kattığını kabul etmek lazım. Ancak Ünlü'nün gerçekleştirmeye çalıştığı projeler konusunda ne kadar başarılı olduğu tartışma konusu. Yönetmenin diğer çalışmalarını bir yana bırakıp, Celal Tan'ın hikâyesine dönelim.

Celal Tan'ın hikâyesi bana kalırsa Ünlü filmleri arasında en başarılı olanı. Ana hikâyesi daha istikrarlı, ne anlatmak istediğinin daha bir farkında. Bir ailenin başından geçenler yoluyla yapılan toplumsal bir hiciv. Makam, para, bananeciliğin neden olduğu trajedileri, haksızlıkları komik denilebilecek bir üslupla eleştiriyor. Olaylara biraz, ama sadece biraz polisiye ve merak katarak seyirciyi dinamik tutma gayretine giriyor. Hikâyenin çıkış noktalarının başarılı olduğunu söyleyebiliriz. Celal Tan ve kızı Jülide'nin geçmişine (çok anlaşılır olmasa da) yapılan gönderme, bir baltaya sap olamamış Kamuran'ın kendini ispatlama gayreti, küçük çocuk Ege'yi olayın içine çekme konusunda kullanılan argümanlar hikâyeyi tetikleme konusunda inandırıcı olabilecek nitelikteler. Ancak senaryoda olayı karmaşıklaştırırken ve çözerken bulunan çözümler oldukça sıradan ve neredeyse üzerine hiç kafa yormadan üretilmiş. En basitinden, seyircinin merak etmesi istenilen "iki Okan'dan hangisi" sorusu bile öylesine bir cevapla geçiştirilmiş, en basit yoldan çözülmüş. Senaryodaki çatışma unsurunun zayıflığı yüzünden seyirci olayın çözümünü merak etmek yerine, "bu senaryo nereye gider"i merak etmek durumunda kalıyor. Hele yan hikâyeler, son derece üstünkörü düşünülmüş. Jülide'nin Okan'la ilişkisinin finali, Kamuran Hanım'ın filmde bir yere oturmayan gönül macerası, Ergün'ün dedektiflik oyunu boşluklarla dolu. Tıpkı diğer Onur Ünlü filmlerinde olduğu gibi filmin absürt üslubu, boşlukları doldurma noktasında çözüm olarak karşımıza çıkıyor. Olay örgüsüne yeterince dâhil edilmemiş kapıcının kilit bir konumda kullanılması senaryodaki boşlukları en net görebileceğimiz noktalardan.

Filmin en keyifli bulduğum ve beğendiğim hikâyesi ise ölmek üzere olan Turan Altaylı'nınki… Bir nevi Celal Tan'ın alter egosunu temsil eden Turan Beyin, namaz hocası kitabı yardımıyla öteki tarafta kolay yoldan yırtma gayreti Celal Tan'ın yırtma gayretine paralellik arz ediyor. Turan Bey'in şehadet getirmeye çalışırken sonunu unutması tatlı bir mizah unsuru olmanın yanında, ahir dünyada suçlarımızdan kurtulmanın buradaki kadar kolay olamayacağına gönderme yapıyor.

Filmi görmek isteyen okuyucularımızı küfür konusunda uyarmakta yarar var. Günyüzü görmemiş, son derece utandırıcı küfürlerin filmde yüksek dozda kullanılışı bazı hassasiyetleri olan seyircileri rahatsız edecektir. Çocuk oyuncuya dahi sakınmadan söylettirilen küfürler 'bu kadar da olmaz' dedirtiyor. Sinemada özgün dil yakalama gayretindeki Onur Ünlü, keşke espri yapmak için de alternatif yollara başvursaydı.

Celal Tan ve Ailesinin Aşırı Acıklı Hikayesi'nin ünlü filmleri arasında en başarılısı olduğunu söylemiştim ya… Şimdi diyeceksiniz ki bu kadar eleştiriden sonra filmin başarısı nerede diye… İşte filmin en büyük başarısı da bence burada yatıyor. Bu kadar açmaza rağmen izlenebilir bir yapım olması ve dilindeki özgünlük filmin en takdire değer yanları.

Yeri gelmişken söyleyelim son zamanlarda sağlık problemleriyle gündeme gelen Onur Ünlü'ye tez vakitte hayırlı şifalar diliyoruz.

Yönetmen / Senaryo: Onur Ünlü

Tür: Dramatik Komedi

Yapım: Türkiye / 2011

Oyuncular: Selçuk Yöntem, Bülent Emin Yarar, Ezgi Mola, Tansu Biçer