Ak sakallı âlim

Hazret-i Ebubekir'in torunlarından birisidir bu büyük âlim… Babası Şeyh Hamza da devrinin büyük âlimlerinden biridir ve oğlunu mükemmel yetiştirir. Kuran-ı Kerim'i küçük yaşlardan itibaren ezberleyen çocuk, kendisine ne öğretilirse hemen anlar ve uygular. Ondaki zekilik babasını bile şaşırtır. Gün geçtikçe artan bilgisiyle küçük çocuk kısa sürede ilerler ve çok genç yaşta öğretmenliğe başlar. Osmancık medreselerinde öğrenci okutur. O artık yörenin en sevilen ve saygı gösterilen âlimi olmuştur ama bu mutluluk ona yetmez. Daha çok öğrenmek, daha derinlere gitmek gerekir der ve kendinden çok daha bilge bir hocanın yanına gitmek ister. Kime gideceği konusunda epey düşünür. Arar, sorar, istihareye yatar. Sonunda aklında iki isim belirir. Bunlardan bir tanesi Hâlep'teki Zeynüddin Hafi Hazretleri'dir. Diğeri de Ankara'daki Hacı Bayram-ı Veli'dir.

Genç âlim en yakından başlar. Önce Ankara'ya gider. Ancak Hacı Bayram Hazretleri hakkında kötü şeyler duyar. Bazılarından büyük velinin kapı kapı dolaşarak insanlardan mal istediğini öğrenir. Genç bilge duydukları karşında çok üzülür, hayalleri yıkılır. Nedenini, niçinini sormaz bile, oracıktan hemen döner, yürür Hâlep'e. Ancak yolda gördüğü rüyada, isteğinin ancak Hacı Bayram elinden olduğu işaret edilir. Hatta rüyasında zincirlerle çekilir, öyle ki uyandığında izi vardır boynunda. Şaşkınlık ve pişmanlık içinde Ankara'ya döner. Yüce veliyi tarlada çalışırken bulur. Mübarek garibin birine yardım ederken kan ter içindedir. Genç âlim bin pişmandır yaptığından, boyun büker, af diler ve sonunda onun öğrencisi olmaya kabul edilir.

Hacı Bayram Hazretleri bu mütevazı talebesini çok sever, ona büyük ilgi gösterir. Genç âlim de tüm hünerleriyle hocasına hizmet eder, burada hekimliğini de geliştirir. Pastör'den asırlar evvel hastalığa sebep olan mikropları ve karantinanın mantığını anlatır. Hatta o yıllarda "seretan" adıyla bilinen kanseri teşhis eder. Artık bilgeliğinde ve âlimliğinde çok önemli bir yere gelmiştir.

Günler geçer ve büyük âlimin namı saraya kadar gider. Dönemin Sultanı Fatih'le olan muhabbeti de o zaman başlar. Fatih'e ders vermeye başlar. Aralarındaki güzel bağ, İstanbul'un fethinde de kopmamıştır. İstanbul gibi bir şehri almak kolay değildir. Dev surlar, haçlı yardımları, derin hendekler, aşılmaz zincirler ve güçlü düşman… Zor günlerde Fatih'in en büyük ve en manevi destekçisi o olmuştur ve ona şu öğüdü vermiştir:

"Dağ ne kadar yüksek olursa olsun, yol onun üzerinden geçer. Sen dağ olmaya heveslenme, asla gururlanma; yol ol ki, herkes senin üzerinden geçerken, sen dağların bile üzerinden geçesin."

Bu büyük âlimin fetih sırasında Ebu Eyyûb el-Ensarî'nin kabrini keşfetmesi de oldukça önemlidir. Osmanlı ordusunun en büyük morali buradan aldığı söylenir.

Günler geçer, fetih bitmiştir. Fatih, Akşemseddin Hazretleri'ne sıkça gelip gitmeye başlar. Öyle ki devlet işleri oyuncak gelir gözüne. Sarayı, otağı bırakıp döşeği tekkeye sermeye niyetlenir. Nitekim bir gün "Ne olur" der, "Beni de dervişleriniz arasına alın". Akşemseddin, birden ciddileşir, celalli bir edayla "Hayır!" der, "Osmanoğullarının dervişe değil, sultana ihtiyacı var!" Ama Sultan Mehmed'i iyi tanır. Yine gelecek, hem bu kez ısrar edecektir. Buna fırsat vermez. Hemen İstanbul'dan uzaklaşır. O yıllarda kuş uçmaz, kervan geçmez bir kuytu olan Taraklı'ya çekilir, sonra Göynük civarlarına yerleşir, kendi halinde talebe yetiştirir. Ama duaları hep Fatih'le birliktedir.