Safranbolu’da kurulan Yemeniciler Arastası’nda sadece 3 yemeni ustası kaldı. Yemeni ustalarından Erhan Başkaya, “Yemenicilik sanatı bitiyor. Safranbolu’da bu mesleği yapan sadece 3 usta kaldık. Bizden sonra da bu sanatı devam ettirebilecek kimse yok” diyor.
Ülkemizde yok olmaya yüz tutmuş bir çok meslek var. Bir çeşit kundura olan ve çarık olarak da bilinen yemeni yapımcılığı da bunlardan biri. UNESCO Dünya Miras Şehirleri Listesi'nde yer alan Safranbolu'da bir yemeniciler arastası bulunuyor. Askerlerin ayakkabı ihtiyacını karşılamak için 1661 yılında kurulan 41 dükkanlık çarşıda günümüzde bu işle uğraşan sadece 3 usta kalmış.
Dükkanının vitrini rengarenk yemenilerle süslü olan Erhan Başkaya, Safranbolu'daki yemeni sanatının son temsilcilerinden. Günümüzde sadece Gaziantep, Kahramanmaraş ve Safranbolu'da yemeni sanatının devam ettiğini söyleyen Başkaya, bu işe ilkokuldan sonra çırak olarak başlamış. Çıraklık, kalfalık ve ustalık evreleri olan yemeniciliğin; dikkat, özveri, güç ve sabır gerektirdiğini anlatıyor. Bir yemeninin üç ustanın elinden geçtiğini belirten Başkaya; “Üst kısmını Saya ustası Ahmet Bölükbaş, çivileme ve sabitlemesini Abdu Özdal usta, deriyi dikme işini ve son yapılması gerekenleri ben yapıyorum. Sayımız az olduğu için her usta günde sadece bir yemeni yapabiliyor” diyor.
Sipariş üzerine Türkiye'nin ve dünyanın her yerine satış yaptıklarını anlatan Başkaya, eskiden her sokağında bir ustanın yetiştiği 41 dükkanlık çarşıda kendisinden sonra bu sanatın biteceğinden endişe ediyor. Mesleği kunduracılık olan ve 5 yıldır Erhan Başkaya ile yemeni yapan Abdu Özdal ise sanatlarının teknolojiye ve zamana yenik düştüğünü belirtiyor ve ekliyor: “Avrupa'ya özendiğimiz için yemeni sanatı da bitti. Son temsilcileri olarak elimizden geldiği kadar bu sanatı sürdürmeye çalışacağız.” Saya ustası Ahmet Bölükbaş da yemeniciliğin meşakkatli bir sanat olduğunu, günümüzde bu işin zorluğuna katlanabilecek bir neslin olmadığını söylüyor.
Yemeni; üstü dana derisi, altı manda derisi ve içi keçi derisinden oluşan tamamen doğal bir ayakkabı olarak biliniyor. Aynı zamanda oldukça dayanıklı ve kullanışlı. Terletmeyen ve ayakta koku yapmayan Osmanlı yemenileri, ustaların ince işçiliğine, gücüne ve sabrına dayanıyor. Yabancı turistlerin de ilgi odağı olan yemeniler, yurtdışında fazlasıyla tercih ediliyor.
Birgün yolunuz Safranbolu'da Yemeniciler Arastası'na düşerse Erhan ustanın yemeni dükkanına uğramayı unutmayın. Ayak sağlığınız için yemeni almak isterseniz kesenin ağzını biraz açmanız gerekebilir.Yemeni fiyatları 100 ila 200 lira arasında değişiyor.
