Batılılaşmadan modern olabiliriz

İranlı sanatçı Azam Ali ilk albümlerini kaydettiğinde bütün dünyada Doğu’nun Enya’sı olarak anılmaya başlamıştı. Sesini tıpkı bir enstrüman gibi kullanması herkesi büyülüyordu. Buradan artık öyle değilmiş gibi anlaşılmasın, hala da öyle. Ancak o günlerdeki müzikal yaklaşımından biraz uzaklaştığını söyleyebiliriz. Eşi Loga Ramin Torkian ile beraber kurdukları Niyaz grubu artık yoluna farklı müzisyenlerin eklenmesiyle devam ediyor. Son albümleri The Fourth Light’ı 2015 yılında yayınlayan grup bu albüm için interaktif görsel tasarımcı Jerome Delapierre çalıştı ve ortaya ‘The Fourth Light Project’ çıktı.

Performansı bölmemek için aralarda konuşmayan Azam Ali konser sonunda küçük bir konuşma yaptı. Mealen şunları söyledi: “Ortadoğu’da yaşıyoruz. Doğudan geliyoruz. Bugün dünyaya baktığımda Ortadoğu’daki yaraları görüyorum. Filistin ve Suriye benim için utanç kaynağı. Hepimiz kardeşiz. Umarım kalbimle ve sesimle herkesi bu kardeşlikte bir araya getirebilirim. Bölgemizin mirasından gurur duymamız gerekiyor. Biz modern olmak için batılı olmak zorunda değiliz. Çünkü batılılaşmadan, köklerimize sahip çıkarak da modern olabiliriz.” Ali, konserde Al Basri’nin “Eğer Seni cehennem korkusuyla seversem beni cehennemde yak. Eğer Seni cennet arzusuyla seversem beni cennettinden mahrum et. Ama eğer Seni yalnızca rızan için seversem sonsuz güzelliğini benden esirgeme” şiirini okudu.

‘Dünya müziği’ standartlarını yükselten Niyaz’ın bugüne kadar dört albümü yayınlandı. İlk albümleri grupla aynı ismi taşıyordu ve 2005 yılında yayınlanmıştı. Ondan birkaç yıl sonra 2008’de ikinci albümleri Nine Heavens geldi. Yine Doğu’dan aldıkları ilhamla batılı enstrümanları birleştirip farklı ve benzersiz bir harman ortaya koymuşlardı. 2012’de yayınladıkları üçüncü albümleri Sumud, Arapça’da kararlılık anlamına geliyor. Azam Ali bu albümde, özgürlüğün asla şiddetli mücadeleyle sağlanmayacağına inanan pasif direnişe gönderme yapmayı seçmişti. Dördüncü albümleri The Fourth Light, 8. yüzyılda Irak’ta yaşamış bilinen ilk sufi kadın şair Rabia Al Basri’nin elyazmalarından ilham alıyor. Grubun olgunluk eseri olarak adlandırabileceğimiz bu albümde sözleri Rabia Al Basri’den alınan ‘Tam e Eshq’, ‘Man Haramam’, ‘Marg e Man’ gibi şarkılar var. Niyaz, bu albüme özel hazırladıkları The Fourth Light Project ile sufi mistisizmini elektronik müzikle buluşturuyor. Zengin bir görsel şölen sunuyor.

Niyaz, bu projede bugüne dek alışık olmadığımız bir şekilde sahneye çıkıyor. Birden fazla duyuya hitap eden sürekliyici bir performans sunan Niyaz, bu projenin Türkiye’deki ilk konserini geride bıraktığımız hafta, Perşembe günü Zorlu Performans Sanatları Merkezi’nde (PSM) verdi. O akşam sahnede Azam Ali’nin etkiyeyici sesine Loga Ramin Torkian, Habib Meftah Boushehri, Sinan Cem Eroglu, Gabriel Ethier ve semazen Tanya Evanson eşlik etti. Hemen her konserde ve verdiği röportajlarda Türkiye sevgisini dile getiren Azam Ali, kendini Türkiye’nin evlatlık kzı olarak görüyor. Bu konserde de bunu bir kez daha dile getirip “Beni kız kardeşiniz olarak kabul ettiğiniz için sizlere çok teşekkür ediyorum” dedi.