Birbirimizi nasıl anlayabiliriz?

Bu hafta pazar pazar zihninizi biraz kurcalayacağım, anlayışınıza sığınarak.

Pazarın rehavetini bozacak şeyler değil anlatacaklarım. Hatta belki pazar gününün ferahlığında üzerine düşünülebilir şeyler. En azından ben öyle inanıyorum.

İletişim teorisinde en çok işime yarayan klişedir. Hatta memlekette (sosyal, siyasi, toplumsal ya da kişilerarasında) ne kadar iletişim problemi varsa, hepsini bir anda çözecek bir klişe olduğu bile söylenebilir.

Denir ki 'ortada bir iletişim problemi varsa suç, iletişimi başlatanındır.'

Ne de olsa iletişimi başlatan kişi, ya derdini yanlış biçimde anlatmıştır, ya da yanlış kişiye anlatmıştır. Şahsen bu hataya daha az düşmek için yıllardır kullandığım en önemli iletişim pratiği ise susmak. Doğru meseleyi aktarma biçimini, muhatabınıza göre yeniden düzenleyip aktarmayı denemek, meselenin içini boşaltmaktan, keyfiyetinin yitirilmesinden başka bir netice getirmiyor. Bugüne kadar yanlış kişi ile doğru bir meselenin konuşulabildiğine de hemen hiç rastlamadığım için susmayı daha çok tercih ettim.

Ne zaman bu pratiği hayata geçirmeyi unutsam ya da susulması gereken vakitleri kestiremesem başıma mutlaka bir iletişim kazası geliyor.

Çünkü kazaya neden olan kavşaklarda karşılaştığm kişilik tiplerinde hep aynı vasıflar mevcut. Bu vasıflar iletişim sürecinin doğru ilerlemesine hiç bir halde imkan tanımıyor.

Nedir bu vasıflar?

Kaybetme korkusu kaynaklı istihza kokulu kuru gürültü ve provake meziyeti...

Yani söz konusu kişilik tipleri, iletişim kurmak yerine, kendisinin zayıf noktalarını örtbas edebilmek için durumu provake ederek üstünlük kurma çabasına girişiyor. Sinir uçları üzerinde oynayarak kontrolü ele geçirme ve sonrasında muhatabına kurduracağı kontrolsüz her cümleyle, onu bir sarmalın ortasına çekme ve bitirme taktiği uyguluyor.

Ve tüm bunları da bir bilinç düzeyiyle değil, tümüyle kişilik gereği yapıyor.

Eğer oyuna gelmiş ve bu döngüye adımınızı atmışsanız artık kurtulma şansınız yok demektir. Bataklık misali çırpındıkça batmanız işten bile değil. Bu yüzden böyle bir durumda en az zararla kurtarmak için yapmanız gereken, mümkün olan en tez vakitte, en başta yapmanız gerekeni yapmak, yani susmayı başarmak olmalı.

Aksi halde aynı iletişim ortamında bulunan ve haklı tarafın kim olduğunu çok iyi bilenler bile, aynı girdapta kaybolmak istemedikleri için sizin farazi haksızlığınızı teyid etmeye hizmet etmek zorunda kalıyor. İçlerinde aleni düşmanlık besleyenler olmasa dahi, onlar da sadece sizden, girdaba sürüklenen kişiden farklı olduklarını göstermek adına tarafsızlıklarını dilendirebiliyorlar. Şahitlerin bu tavırlarının iki sebebi var. Aynı girdapta kaybolmamak. Ve 'çiğ süt emmişliğin verdiği gazla' oluşabilecek muhtemel boşluklara 'ilerlemek'.

Kazaya uğrayan kişiyseniz, önce girdabın dışına çıkmayı başarmalı, ardından iletişim sürecini yeniden kurgulamalısınız.

Yukarıdaki kişilerin yerine kurumları, partileri vs. koyabilirsiniz.

Tüm bunları neden anlattım....

Türkiye'de artan terör olayları karşısında yaşadığımız siyasal iletişim kaosunun altında da farklı bir şey aramaya gerek yok.

Herkesin kafası karışık. Hissi olarak kimin haklı kimin haksız olduğu bariz ortada. Ama provakatif iletişim süreçleri, haklı olan tarafı, sadece bu yanlış iletişimin bir parçası olması hasebiyle zan altında bırakıyor.

Kürt meselesi denilen hadise de sadece bu provakatif sürecin bir argümanı. Özneliği bırakın, nesnelikten bile çoktan çıkmış durumda... Provakatör artık bu meseleyi bir oyuncağa dönüştürmüş. Kürt meselesi, iletinin ya da mesajın kendisi olmaktan çıkıp iletişim çarkının parçası olmuş.

Artık provakatörün iletmek istediği mesaj farklı. Dolayısıyla provakasyona yakalanır gibi yapanların acilen bu sürecin dışına çıkmaları gerekiyor. O girdapta artık ben şunu söylemeye çalışmıştım demenin anlamı yok.

Unutmamak gerekir ki, iletişim kazaları, sadece anlık iletişim sürecinin akamete uğramasına neden olabilir.

Yoksa meselenin keyfiyeti her zaman baki kalır. Provakatörlere rağmen...