Bosna'dan Delhi'ye Nakşibendilik

Hamid Algar'ın Nakşibendilik isimli kitabı, gerek dünya üzerinde yayıldığı alan gerekse müntesipleri bakımından İslam dünyasının en büyük tarikatlarından biri olan Nakşibendiliği ortaya çıkışı, İslam dünyasında yayılmış olduğu bölgelerdeki tarihi, günümüzdeki konumu, ayin ve adabı, ilim, siyaset, edebiyat ve şiir alemleri, üzerindeki tesirlerini içine alan geniş bir perspektifle ele alıyor. Cambridge Üniversitesi'nin Arap-Fars Filolojisi Bölümü'nden mezun olan Algar, Ondokozuncu asır İran'ında din ulemasının siyasi rolleri konusundaki tezini tamamlayıp Kalifoniya Üniversitesi'nde Ortadoğu Araştırmaları bölümüne katıldı. Halen aynı üniversitede irfan, tefsir, Şiilik, İran'da İslam Tarihi, Arap, Fars ve Türk tasavvufi edebiyatı, İslam Felsefesi gibi konularda ders veriyor. Algar Nakşibendilik ile ilgili araştırma yapmak için bundan otuzbeş sene önce, Saraybosna'dan Delhi'ye uzanan bir yolculuğa çıkmış. Türkiye İran, Afganistan, Pakistan ve Hindistan'da, tarikatın mensupları ve meşayihiyle tanışmak faaliyette bulunan tekke ve hakahları ziyaret edip zikir toplantılarına katılmak, tarikata ait muhtelif dillerde yazılan kitap ve yazmaları toplamak, kütüphanelerdeki yazmaları da istinsah etmek yazara nasip olmuş. Fakat 1984 yılında tüm topladığı malzemeler yanmış Algar'ın. Yılmayan yazar, araştırmalarına devam etmiş ve tarikatın önemli şahsiyetleri ve ve değişik bölge ve devirlerdeki tarihini tekrar kaleme almış. Önümüzdeki senelerde elindeki malzeme ile bir kaç kitap daha yazmayı hedefliyor Algar. Nakşibendi tarikatının kısa tarihçesi ile başlayan kitapta tarikat tarihinin siyasi boyutları ayrıca bir bölüm olarak ele alınıyor. Yusuf Hemendani, Abdullah Bereki, Abdülhak Gucduvani, Fağnevi, Baba Semmasi, Emir Külal gibi Nakşibendiliğin bazı büyük simaları hakkında da geniş bilgi sunuyor kitap.