Böyle bir kara sevda kara toprakla biter

İki saatlik bir ah diye özetleyebileceğimiz "Aşk"; adının, bugünün seyircisine vaat ettiği hiçbir şeye denk düşmüyor. Genç kızlar ve yakışıklı delikanlılar, midede hissedilen kelebekler (ne işi var ki kelebeklerin orada!), aşk üçgen ya da beşgenleri filan yok. Ahir ömürlerini yaşayan bir karı koca, Anne ve Georges, yegane kahramanlarımız. Ki yönetmen açılış sahnesinde yatağında polisler tarafından ölü bulunan Anne'i göstererek fuzuli hayallere kapılmamızı engelliyor. ''Ölüm var ey ahali'' diyor. Peki ölümden önce; hastalık, düşkünlük...

80'lerinde, emekli, iki müzik öğretmeni Anne ve Georges. Onları ilk gördüğümüz yerde de bir klasik müzik konserindeler. Eve döndüklerinde yine konser ve müzik üzerine detaylar hakkında konuşuyorlar. Kahvaltıda ise Anne bir kriz geçiyor ve sağ tarafına felç iniyor. Bu, sonun başlangıcı; Anne'in sağlığı günden güne kötüler, Georges ise günden güne kendini karısına adar. Anne'in gözlerinde kocasına daha fazla yük olmamak için yaşadığı ızdırap, Georges'un gözlerindeyse karısını daha fazla yüklenmek için taşıdığı gayret okunur her karede.

Anne ve Georges haricinde evde ara sıra gördüğümüz kişilerse; ısrarlı soruları ve teklifleriyle kapıcı ve karısı, Anne ve Georges'un burslarıyla okuyup ünlü bir müzisyen olan Alexandre ve yaşlı çiftin, Amerikalı çapkın ve çapsız bir müzisyenle evli olan müzisyen kızları Eva. Bu karakterlerse olanca fuzuli çırpınışlarıyla aşkta üçüncü kişinin işi olmayışını kanıtlıyor her sahnede. Yardım teklifleri, alternatif bakım önerileri; Georges için hiçbirinin bir anlamı yok. Çünkü ''Hastalıkta, sağlıkta, ölüm bizi ayırana kadar'' sözünü sırf ritüel tamamlansın diye söylemiş değil o. Belli ki ''Aşklar da bakım istiyor, öğrenemedin gitti'' diyen şaire, kendi coğrafyasındaki insanlardan daha aşina.

Peki bu kadar yalın bir hikaye bizi niye ya da nasıl böyle çarpıyor? Cevap, soruda mündemiç. Tek mekanda, hiçbir kamera hilesine hurdasına tevessül etmeden (aşkta hileye hurdaya yer yoktur!) olanca soğukkanlılığıyla anlatıyor Haneke derdini. Geniş açılar ve sabit kadrajlarla neredeyse bir BBC belgeseli izler gibiyiz. Hem saygı hem hayranlık uyandıran bu tavırla da Georges ve Anne'le aramızdaki makul mesafeden dolayı daha da seviyoruz onları. Ki küçük bir kızın masumluğu ve melek gibi ifadesini taşıyan o yüzüyle tam da şu yaşında ve şu haliyle Emmanuelle Riva'ya aşık olmayanın kalp taşıdığından şüphe etmek lazım. Jean Louis Trintignant ise azmiyle önünde saygıdan eğilmeye mecbur ediyor adeta seyredeni.

Teneffüs zamanlarında evin holüne çıkarıyor yönetmen bizi; Georges'un sigara içtiği, Anne'in yeni tekerlekli sandalyesiyle eğlendiği, yürüme egzersizleri yaptıkları ve pencereden davetsiz güvercinin giriverdiği yer burası. Bitmemiş senfonisi için ''Dostum, bu eseri dinlerken gözlerinin önünde sağlığı asla düzelmeyecek, parlak ümitlerinden hiçbiri gerçekleşmeyecek ve hayatı yarım kalacak bir insanı canlandırmalısın'' diyen Schubert'in besteleri ise her yerde eşlik ediyor.

Cannes'da kimseyi şaşırtmayarak Altın Palmiye'yi kucamlayan ''Aşk'', 25. Avrupa Film Ödülleri'nde ''En İyi Film'' seçildi ve Oscar'ın yabancı adayları arasında yer aldı. Dileriz Akademi de seyirci de "Aşk, baştaki heves değil sondaki nefes" diyen bu başyapıta kayıtsız kalmaz.