Daha kötüsü ne olabilir diye düşünürken

Tüm anti-ütopya kitapları engin bir hayal gücünün ürünü. Ama sadece hayal gücü değil yazarı harekete geçiren. Geçmişte yaşandığı bilinen ve o anda tecrübe edilen kötü yönetimler 'daha kötüsü ne olabilir' düşüncesine sevk eder kimi yazarları. Ve oturup düşünürler. Bunca baskı, bunca şiddet, bunca dehşetten daha kötüsü ne olabilir? İnsanlığı gelecekte daha kötü ne bekliyor olabilir. Aldous Huxley, 'Cesur Yeni Dünya'yı 1931'de, George Orwell, 1984 adını verdiği eserini 1949 yılında yayımlar. Ray Bradbury ise 'Fahrenheit 451'i 1951'de basıma hazırlar.

Bu en ünlü anti-ütopya kitapları insanlığın başına gelen büyük felaketlerden biri olan ikinci dünya savaşı yıllarında buluşur okuyucuyla. Bilim iyiden iyiye gelişmiş, insanları tahakküm altına almışken, bireyler tüm haklarını yavaş yavaş kaybediyorken… Her bir eylemleri kontrol ediliyor, yasaklanıyor ve yeni bir tür birey yaratmanın derdine düşülmüşken.

Tüm bu kitaplarda 'yeni insanlar' için yapılması en gerekli şey, onları kitaplardan uzaklaştırmaktır. 2600'lü yıllarda geçen Cesur Yeni Dünya'da, çocukların Pavlovcu şartlandırma odalarında kitaplardan nasıl nefret ettirildikleri anlatılır. Bu odalarda kitapların parlak renkli sayfaları açılır sonra bebekler içeri alınır. Tam bebekler kitaplara dokundukları anda elektrik verilir. Benzeri dersler iki yüz kez tekrarlanır. Kitap ve dehşet artık zihinlerde birleştirilmiştir.

1984'te, bir belgenin yok edilmesi gerektiğinde, yerde bulunan işe yaramaz bir kağıt görüldüğünde bunu kaldırıp en yakın bellek deliğine atmak, herkeste bir refleks haline getirilmiştir.

Fahrenheit 451'de itfaiyecilerin en önemli görevi kitapları yakıp yok etmektir. Kimse eski kitaplarda neler yazdığına dair en ufak bir şey dahi hatırlamamalıdır. Bunun için her bir itfaiyeci görevini canla başla yapmalıdır. Direnen kitap sahiplerini yakmak da bu göreve dahildir.

Kitapların başına gelen her türlü felakette hatırlanan bu eserler de okuyucuya kolay ulaşmadı elbette. Yasaklandı, engellenmek istendi. Ama olmadı. Güçlerini, yazılanların gerçeğe dönüşmesinden alıyorlar çünkü. Yok edilemiyorlar. George Orwell'ın tabiriyle buharlaştırılamıyorlar. Çünkü bugün hala kitaptan korkuluyor. Henüz basılmamış olanları bile toplatılabiliyor. Suç delili sayılıyor. Belki de bu yüzden tüm anti-ütopyalar ölümsüzler.