Diyet ve Kanser

Diyetin kanser üzerindeki etkisi uzun zamandır bilinmekte ise de, bilimsel ölçeklerde incelemek, kayıt altına alabilmek oldukça zor. Zaman zaman spekülatif olabilen, genellemelerle dolu bir konu aslında. Kesin olarak saptanmış öneri, diyetteki yağ oranının azaltılmasıdır. Epidemiyolojik çalışmalarda yüksek proteinli diyetin meme, kolon, pankreas, prostat gibi çeşitli kanserlerin artışı ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Karbonhidrat - kanser birlikteliği ise daha az ilgi uyandıran bir konu olmuştur. Meme kanseri riskinin kullanılan rafine şeker fazlalığı ile arttığına ilişkin yayınlar mevcutsa da, bu konuda kesin konuşabilmek için veriler yetersiz.

Kanser - yağ ilişkisine baktığımızda, gelişmiş ülkelerde, kolon, meme, prostat gibi çeşitli kanserlerin artan riski ile diyetteki yağ arasında pozitif bir ilişki bulunmuştur. Son yıllarda kalori gereksinimin %40'ı yağlardan sağlanırken, hayvansal/bitkisel yağ oranı da düşmeye başlamıştır.

Kanser - vitamin ilişkisi ise ilgi uyandıran, iyi incelenmiş bir konudur. Sarı ve yeşil sebzelerde yüksek oranda bulunan A vitamini alımı ile akciğer kanseri riski arasında ters orantılı bir ilişki olduğunu gösteren çalışmalar vardır. Ayrıca özafagus, mide, prostat, meme kanseri gibi çeşitli kanserlerle ters yönde ilişkisi olduğu da düşünülmekte. Ancak A vitamininin vücutta biriktiğini hemen hatırlatayım. Bu nedenle kanserden korunmak için A vitaminine yüklenmek tehlikeli. C vitamini ile ilgili çalışmalarda ise mide kanseri ile bağlantı bulunmuş ve besinlerdeki nitrit ve aminler arasındaki reaksiyonu engelleyerek nitrosamin oluşumunu önlediği, bu nedenle kanseri tetiklediği düşünülmekte.

Liften zengin besinlerin ise bağırsak kanserinden koruyucu rolü olduğu gözlemlenmiştir. Bu etkiyi pasajı hızlandırarak, karsinojenlerle mukoza etkileşiminin azalması sonucu yaptığı sanılmaktadır. Bunun yanında liften zengin besinlerin düşük yağ oranı içerdiğini de unutmayalım.

Liften zengin besinlerin kolon kanseri riskinin azalmasında önemli olduğu, diyetteki lif oranının azalmasının kolon kanser riskinin artışından sorumlu olduğu saptanmıştır