Emek denilince Maun Suresi'ne bakarım

Hiç benzetme huyum yoktur. Herkes tektir ve özeldir, onun için güzeldir.

Ben ahlaklı insana hayranım. Benim için üst çatı "ahlaklı insan ve ahlaklı yurttaş".

Tabii ahlaklı bir insandı. Diğer bütün faktörler o çatı altına girer. Dini, siyasi, kültürel etnik aidiyet, kadın erkek farkı eğer o çatının altında değilse, sizinle aynı dinden bile olsa ahlaksızsa hiç para etmez.

Değerli bir insandı. Üretti, paylaştı ve haksızlıklar karşısında dik durdu. Ahlakın temeli budur. "Ben ahlaklıyım" demek; "sadece beş vakit namaz kılarım" demek değildir, ben öyle çok alçak gördüm. Benimle aynı siyasi görüşü savunan ve Türk olduğunu söyleyen çok alçak gördüm.

Bir kısa süreli iş ilişkisi, bir de uzun süre dost seçmek söz konusudur. Bunlar için sınamak gerekiyor. İş ya da başka bir birliktelik olabilir o zaman o kişi o süreçlerde gözlemlerim. Bir de geçmişi ile ilgili ne üretti? Bunu sorarım.

Türkiye'de bir kişi eğer işinde çok başarılıysa yanına otuz tane soru işareti yirmi milyar tane de ünlem koyarım. Kastettiğim parayla ilişkili işinde başarılıysa… Çünkü Türkiye'de benim gönlümdeki gibi ahlaklı insanların para anlamında varlıklı olduklarına rastlamadım. Ben hala ders vererek paramı kazanıyorum. Evim ve (ofisini gösteriyor) burası kira. Türkiye ölçeğinde konuştuğumuz zaman parası olup da onu doğru yollarla kazanmış, büyük serveti olanlardan bahsediyorum, muhakkak soruştururum.

Ahlakı nereye koyduğumuzla ilgili. Ahlak eğer beyinde ve yürekte değilse yine ahlak değildir. Adam evine ve eşine son derece bağlıdır, ama yapmadığı alçaklık yoktur. Dolandırıcı, hırsız ve mevki meraklısıdır.

Ailenizdeki kadınlara "bize ahlaklı insanı nasıl tanımlarsın?" diye sorun. Onların söylediklerini alt alta yazın. Ortak olanları bir yere çıkarın. O size ışık tutacaktır. Bunun dışında bir tanım istiyorsanız; üretkenlik, paylaşımcılık ve haksızlar karşısında dik durmaktır.

Üretebilmek için önce yaşanılabilir bir ailede doğmak gerekir. Anne ve babanın sizi doğurabilecek maddi, manevi birikiminin olması gerekiyor. Çocuk manevi ortamda sevgi dolu büyüyecek, manevi anlamda da beslenerek, eğitimler alarak belli bir noktaya gelecek. Delikanlı olduğunda ise yapmaktan memnun olacağı bir mesleğin sahibi olacak. Üretecek ve sonra paylaşacak. Alçak bir düzende nasıl paylaşabilir? Gayrisafi milli hâsıla artar, ama bir avuç insan için artar. Gayri ahlaki milli hâsılatı azalmıyorsa hiçbir şey ifade etmez.

Bana sadece bir şeyleri fark etmem de zaman kazandırmıştır. Ama Amerika'yı yeniden keşfetmemişimdir. Hepimize bir cevher armağan edildiğine inanıyorum. Yeter ki kendinizle barışık olun. Ben Allah'ı çok cömert biliyorum. Büyük bağışlayıcı olmasının nedeni de ne kadar günaha meyilli olduğumuzu bilmesinden kaynaklandığını düşünüyorum. O yüzden bizi bu kadar sınırsız bir biçimde bağışlıyor. O güzellikleri keşfetmek gençken maalesef çok zor. Aileniz bu konuda yardımcı olabilir.

Hep vardı. Rahmetli dedem Nurettin Avni Bey, İlahiyat fakültesi hocalarındandı. Ben ona yetişemedim. Babam onun sözlerini bize hep aktarırdı. Aklımdan çıkmayan sözü ise; "kutsal değerler üzerinden dostluklar kurmayın" sözüdür. Hayatımda hiç bu lafı yüreğimden çıkarmadım.

Geçmişten geleceğe bir zincir düşünün, halka olarak ne kadar sağlam olursak bir öncekini güzel çekeriz. Bizden sonra sizler de bu halkayı çektiğinde biz kopmayacağız. Ben bu tarifi daha çok seviyorum. Hele bizim gibi sorunlu toplumlarda geleneksel olmak tartışmaya çanak tutan şeyler. "Ahlaklı insan ve ahlaklı yurttaşlık" üzerine on yıldır yazı yazıyorum. O yüzden benim için önemlidir. Sağlam bir halka olmak… Benden önce Münir Baba sağlam bir halka bıraktı.

Değilim. Diyelim ki Vehbi Koç'un kızısınız ve size miras kaldı. Taşıdınız kolunuz mu yoruldu? O trilyonları yapmak için hiç bir emek vermiş olmuyorsun. Bu mirasçılık tarifine ben uymuyorum. Sadece güzele, ahlaklıya ve yararlıya dokunabildiğim güzelliklere sahip çıkmaya çalışıyorum. Amacım geliştirip sonraki kuşaklara aktarmak.

Ama oradan da müzecilik anlayışı çıkıyor. Müzecilik anlayışında koruma statiktir. "Ayasofya eskimişse onaralım" gibi bir ifade ortaya çıkıyor. Ben o anlamda korumacı değilim.

Üretken, paylaşımcı ve dik duran biriyim.

Bilmiyorum. Umudum kadınlarda… Çünkü kadın üstüne inşa edilmemiş ahlaki değerler, aile üstüne inşa edilmemiş devlet anlayışı, böyle bir dünya sağlık bir sonuca doğru gitmeyecek.

Hayatım insan ve yurttaş üzerine kurulu. Bakışım, ayrımcılık yapmadan, fırkalara bölünmeden, kadın erkek ayrımı yapmadan, üretkenlik, paylaşımcılık ve dik duruş bakışı üzerine. Herkesle konuştuğumda insanlar bana "Sol görüşlüdür ama beni dışlamıyor" der. Ama ben sadece "Sol görüşlüyüm" diye ortaya çıkarsam benim gibi düşünmeyen herkesi dışlamış olurum. Eğer Türklük kimliğini ortaya atarsam bu defa da Türklerin kavgalı olduğu herkesi karşıma almış olurum. Benim dikkat ettiğim konular bunlar. Bu bahsettiklerim birçok insan için değersiz.

Karşımda ahlaksızca davranan birileri olursa. Saniyenin yarısı kadar zaman diliminde bitebilir.

Gazeteci olarak yanıma gelip benimle söyleşi yaptınız diyelim. Konuşmanızdaki tonlama neyse ben ona göre konuşuyorum. Eğer duyduğum ses bana iyi gelmediyse onunla daha farklı konuşuyorum. Seslerden çok etkilenirim. O yüzden çevrem beni çok aksi bilir. Bana çelme takmaya kalkan birine ben de çelme takarım. Yanlış bir şey görmüşsem de hemen söylerim. Terbiyesizlik ve saygısızlık yapmam. Açık yürekliliğim, aksidir, huysuzdur, geçimsizdir.

Babamla olan ilişkimden dersler çıkardım. Babam fazla ölçülü ve edepliydi. Kucağına atlayamamak içimde bir ukdedir. Kendi kızlarımın yaşadıklarımı yaşamalarını istemedim. Kızlarım istedikleri zaman kucağıma atlayabilirler. Benimle istekdikleri şeyleri konuşabilsinler istedim. Ama tabii ki yine çok özel olan şeylerini benimle değil, anneleriyle konuşsunlar. O anlamda geri kafalıysam da bu benim hoşuma gidiyor.

Biraz çılgın ama dürüst bir babayım. Şan, şöhret peşinde koşan bir adam değilim. Para pulla ilişkim kimseye muhtaç olmayacak kadar. Şükreden ve hiç başını eğmeyen biriyim.

Geçmişimde bir şey yok ama sevmiyorum. Kalbimde sakladıklarım ve onlardan ürettiğim başka. Ben anıları sevmiyorum.

Hastalıklarım... İki büyük mide kanaması ve ameliyat geçirdim. Midemin beşte dördü yok. Bütün bunlar 1968 yılında oldu. Ölümden döndüm.

Evet. O yüzden ülser oldum zaten. Maalesef çabuk öfkelenirim. Temiz yüzlüyümdür ama bilirler beni o yüzden üzerime fazla varmazlar.

Annemiz babamız bize hep "sorumluluk alabileceğin ilişkiler konusunda ölçülü ve edepli ol" derdi. Sonra yurtdışına gittim, meşhur oldum. Ondan sonra yapmam gereken şeyleri yaptım. Yaşayamadıklarımı yaşadım.

İlk eşimi üzdüm. Bu beni çok üzüyor. En büyük hatayı ünlü olup sonra evlenmekte yaptım. İlk eşimle 18 yıl evli kaldım. Kızlarımı da bu sebepten üzmüş olabilirim. Benim de zayıf yanım bu. Bu konuda sınıfta kaldım, hatta okuldan atıldım diyebilirim.

Bir de babamın çok haksızlığa uğradığını düşündüğüm zamanlar öfkemi denetleyemiyorum. Çünkü ben onun acılar içinde musikiyi ayakta tutmaya çalıştığını biliyorum. Cumhuriyet döneminde de tek sesli müziklerin aşağılandığı yıllarda o müziği bir bayrak gibi taşıdı. Hakkında yapılan çirkin yorumlara dayanamıyorum. Hâlbuki söyleyeceklerimi daha sakin söylesem çok daha iyi olur. Ama pişman değilim çünkü bu bana yakışıyor. Çünkü akvaryum balıklarının yaşadığı bir ülkede yaşıyorum.

Ben büyük beyazım okyanusta yalnız başıma yüzüyorum. Güçlüdür ve korku verir. Bir tek acıktığı zaman gidip av yapar. O yüzden kendimi büyük beyaza benzetirim.

Aslında her şey yan yana yürüyebilir. Çok ahlaksız sendikacı gördüm. Gidip konserimi verirdim. "Çıkışta ödeyeceğiz Timur Hoca" derlerdi. Konser bitiminde kimse ortada olmazdı. Yaşadıklarım ve okuduklarım beni bu kıvama getirdi.

Asla! Manevi dünyamın temsilcileriyle, yani zaman ötesi olanla zamanla sınırlı olan filozofları nasıl karşı karşıya getirebilirim? Bu benim inancıma yapılmış en büyük hakaret.

Bunu kendi içimde şöyle çözüyorum. Bütün filozoflardan bir şeyler alıyorum. Sonra her okuduğumda keşiflere çıktığım kitabı alıp okuyorum. Konu emekse, bir zamanla sınırlı olan kitaba bakıyorum, bir de zamanla sınırsız olan kitaba bakıyorum. Görüyorum ki zamanla sınırsız olan tamamen emek üzerine kurulu. Emeği görmek için Maun suresini okumak yeterli.

Öyle demeyelim. İkisini aynı platformda konuştuğumda zaman ötesine haksızlık yapıyormuş gibi oluyorum. Ben sadece gönlümde beni besleyecek olanları seçtim.

Böyle bir kavrama inanmıyorum. Benim manevi dünyama yapılacak en büyük hakaret İslam sosyalizmidir. Ben başucu kitabımı kutsal kitabı alıp, Marks'ın kitabıyla Lenin kitabını yan yana aynı masaya koymuş olurum ben bunu kabul edemem.

Her dönem yaşadığım toplum ve ailem dünya ile ilgili o an için geçerli çözümler üretmem gerektiğini bana öğretti. Kitap bana dedi ki her yaşadığın anla ilgili, sıkıntılarınla ilgili örnekleri ben sana veriyorum. Hayata 'her muhkemde bir müteşabih, her müteşabihde bir muhkem saklıdır' diye bakıyorum. Filozoflardan aldığım emek kaynaklı görüşler, emeğin adilce paylaşılması, zaten benim başucu kitabımda var.

Emekle ilgili hiç bir kitapta 'bağışlama' ve 'sevgi' sözcüğüne rastlamadım. Sevgi sözcüğüne rastlamadım.

Bende öyle olmadı. Çünkü ben küçüklüğümden beri maneviyatı yoğun olan bir ortamda büyüdüm. Ama sosyal demokrat bir ortamdı bu. Bunun ikisini çok erken yaşta gördüm. Ailemde solcu yoktu ama sosyal demokrattılar. Muhyem siyasi yaşamımda oyum nereye gidecek dediğim zaman oyumun gideceği yer sosyal demokrat bir partiydi. Başucu kitabım hep Kuran-ı Kerim'di. Ben okudukça farklı şeyler anlamaya başladım.

Çünkü ben bir genel müdürün altında çalışamam. Bağımsızlık benim tabiatımda var. Söz uçar yazı kalır diye kendi sitemde yazmaya başladım. Gazetenin sahibi, köşe yazarı, yazı işleri müdürü hepsi benim. En kötü ihtimal internet sitem kapanır.