Festivalin dansla imtihanı

Adana Altın Koza Film Festivali 20 Eylül'den itibaren seyirciyle buluştu. Daha önce medyada bolca yer verilen bu tartışmaları takip etmeyenler için kısaca özetlemek istiyorum. Adana Büyükşehir Belediyesi'nce yapılan “Dünyada ve ülkemizde insanlar kan ağlarken, bizim eğlenmeye hakkımız yok” açıklaması festivalin ertelenme gerekçesi sinema camiası açısından hiç inandırıcı bulunmadı. Konuya festival komitesinin de içinde bulunduğu pek çok gruptan yazılı ve sözlü tepkiler geldi. Gelen tepkiler en kestirme yoldan “Sinema bir eğlence aracı değildir. Yaşanan bu trajediye tepkilerimizi susarak değil, filmlerle göstermeliyiz” şeklinde özetlenebilir. Ertelenme kararında saldırıların fırsat olarak kullanıldığı, organizasyondaki eksiklikler yüzünden belediyenin zaten bahane aradığı gibi yorumlar yapıldı. Konser ve eğlence etkinliklerinin iptal edilip, yalnızca film gösterimlerinin yapıldığı bir organizasyon önerisi belediye yetkililerince reddedildi.

Tartışmaların üzerinden üç ay gibi bir süre geçti. Sinema sanatçıları ve basın mensuplarıyla birlikte Adana'dayız. Kırmızı halı nümayişiyle başlayan festival, film gösterimlerinin yanında davetlilere yönelik hazırlanan çeşitli etkinlik ve eğlencelerle sürüyor. Buradaki ortama bakarak, teoride mantıklı bulduğum, festivali ertelemek yerine eğlencesiz ve bol sinemalı, tepkisel bir platforma dönüştürme formülünün pratikteki sonuçlarını tahayyül etmeye çalışıyorum.

Açılış gecesine dönelim. Kırmızı halı, açılış programı ve Göksel konseri esnasında salonu dolduran kalabalık açılış filmi başlayacağı sırada bir anda salonu boşaltıyor. “Durun bakalım, nereye?” diyemeyiz. Öyle ya, insanlar yorgun, herkes uzun yoldan gelmiş. Belki odalarına çekilip dinlenmek isteyebilirler. Sonradan öğreniyoruz ki, aynı saatte davetliler için Kübalı bir dans grubunun da katıldığı parti düzenlenmiş. Yurt dışından gelen film ekibi ve birkaç kişi dışında salonda yeterli sayıda kişi kalmayınca film gösterimi iptal edilmek zorunda kalınıyor. Film festivali misafirleri, film yerine partiyi tercih ediyor özetle… Sadece o gece değil, çoğu festivalde film gösterimlerine bir avuç, partilere bir yığın insanın gittiği bir dünyadan söz ediyoruz. İnsanların kırmızı halıda giyeceği kıyafeti, işini iyi yapmaktan daha fazla önemsediği; salonda oturduğu koltuğu beğenmediği için organizatörlere hakaret ettiği bir dünya… Acaba festival daha önce iptal edilmese de, eğlencesiz bir şekilde sürse, organizasyon ekibi gelip de sıkılan konukların oflayıp puflamalarına nasıl çözümler üretebilirdi? Ya da içinde eğlencenin olmadığı bir festivalde konukları kaç gün tutmak mümkün olurdu?

Klişe bir cümle ile ifade edecek olursak, “Festival bu yıl da dopdolu. 200'ün üzerinde film seyirciyle buluşuyor.” Eeee…? Şimdi bu kadar film olmasına sevinelim mi, üzülelim mi? İki yüz film var da kim seyredecek. Basın mensupları olarak bütün vaktimizi bu işe ayırdığımız halde bizim bile festivalde görebileceğimiz film sayısı yirmiyi geçmez. Hadi kırk tanesini de önceden görmüş olalım. Kırkı da ilgimizi çekmese… Şimdi yazık olmadı mı geri kalan yüz filme? Bence artık festivallerin bir dolu film getirmekten vazgeçip, daha özenli bir seçki ile seyirci karşısına çıkması gerekiyor. Bir de yarışacak filmlerin neye göre seçildiğini anlamak çok güç. Buradaki sinema yazarı arkadaşlarla çok tartıştık, hala çözemedik. Berlin'den Altın Ayı ödülüyle dönen Bal'ı geçip de Ses filmi birinci gelse, ona da bir Altın ayı vacip olmaz mı? Sonra Ulusal yarışma bölümü başlığı altında Bal ve Eyvah Eyvah aynı kategoride yarışıyor. Bu “Elma mı daha güzel kivi mi?” diye sormaya benziyor. Bu kadar genel bir başlık atmak yerine ulusal filmlerimizi kategoriye ayırmak daha akıllıca olmaz mı? Bence Eyvah Eyvah gibi gişe filmleri kesinlikle festivalde yer almalı. Ama kıyaslanacağı film Bal gibi ayrı perdeden bir film değil, Recep İvedik ya da Yahşi Batı olmalı. Böylelikle gişe filmleri kategorisinde de her filmin bir olmadığını herkes görmüş olur.