Filistin Kampı'nda 45 yıldır vatansız

Vatansızlık nedir desek, kaç kişi bir tanım yapabilir? Hiçbir ülkeye ait kimliği olmamak, birey sayılmamak herhalde birçoğumuz için hayal etmesi güç bir durum. Biz bu sıkıntıları hayal dahi edemezken, bunu yaşayan insanların varlığını ıskalıyoruz. Bunu bir gezi neticesinde Ürdün'e gittiğimizde anlıyoruz. Şu anda Ürdün'de beş yüz bin Filistinli mülteci yaşıyor. Bunların çoğu Birleşmiş Milletler tarafından 'vatansız' sayılıyor. Filistin'den kaçmak zorunda kalanlar, ne doğdukları topraklara ait olabilmişler, ne de mecburi göçle gedikleri Ürdün'e. Ürdün'deki vatansız insanların yaşadığı en büyük kamp Gazze. Ve burada 1 kilometrekarede kırk bin kişi yaşıyor. Vatandaşlıkları olmadığı için iş bulup çalışamıyorlar. Maddi sıkıntılar arttıkça da kamplardan çıkıp, normal apartmanlarda dahi oturamıyorlar. Üniversiteye hasbelkader kayıt yaptıranlar ise mezun olduklarında ancak çöpçü olabiliyorlar. Ülkelerinden göç ederken daha insani bir hayatın hayalini kuran Filistinliler, bir ambargodan kaçarken diğerine yakalandıklarını ifade ediyorlar. Çünkü özel sektörde bir iş bulsalar bile Ürdün istihbaratının onayı gelmeden çalışmaya başlayamıyorlar. Arazi alacak paraları elbette yok ama hani olur da almak isterlerse Ürdün devleti kendilerine sadece 1 dönüm alma hakkı tanıyor.

1968'den bu yana halen kampta yaşayan insanların olduğu Ürdün'de, en yaşlı mültecinin kapısını çalıyoruz. Selahaddin Salih İsa, 1936 doğumlu. 1918'de Osmanlı askeri olan babası nedeniyle bize de kültürümüze de hiç yabancı değil. 1948'de Gazze'ye iltica eden ve öğretmenlik yapan İsa, 1697'de mecburen Ürdün'e gitmiş. O yıldan bu yana Filistin'e dönmesi yasaklanmış. Duvarları Filistin bayraklarıyla süslenmiş misafir odasındayız. Ürdün'deki Filistinliler için çok önemli olan bu yaşlı adam, günde sayısız misafir ağırlıyor. Ürdün'e giden Şeyh İsa'ya uğramadan dönmüyor. Aslında o Ürdünlü Filistinlilerin bir temsilcisi. Onların yaşadıkları sıkıntıların hepsini 1967'den beri yaşıyor. Bürokrasiyle, devletle mücadele ediyor. Bu saatten sonra tek amacının olduğunu söylüyor: 'Bizden geçti ama gelecek nesli bir şekilde kurtarmalıyız. Burada kamplarda doğan çocuklar bile ben Filistinliyim derler çünkü Filistinli oldukları her fırsatta hatırlatılır onlara. Çocuklarımız çok zeki ama üniversiteye giremiyorlar. İş bulamıyorlar. 50 yıldır kamplarda yaşayan aileleri, onların daha iyi bir geleceğe sahip olması için çalışıyorlar.'

Gazze kampında otuz üç sene yaşayan İsa, bu zaman zarfında kampta kalanlara yol göstermiş. Eğitim, sağlık ve sosyal konularda Filistinlilere destek olan yaşlı adam, kırk beş yılın sonunda sadece geçici bir Ürdün pasaportu alabilmiş. İsa bunu şu sözlerle anlatıyor: 'Bu pasaport sadece şahsiyetimin ispatini sağlıyor. Bir de bana verdikleri geçici oturum kartı. Şu anda kimliğim yok. Filistin'den Ürdün'e gelince oradaki vatandaşlığım düştü. Ürdün de beni vatandaş olarak kabul etmedi. Vatansızım anlayacağınız. Siyasi durumumuz da meçhul.'

Ürdün'de bir dönem kamplarda bulunan camilerde vaizlik yapan yaşlı adam, bir süre sonra bunun da yasaklandığını söylüyor. 1995 yılında tutuklanıp, İran'a sürgüne gönderilen yaşlı adam, bir kimliği olmadığı için Dubai üzerinden tekrar Ürdün'e geri gönderilmiş. Camide hatipken, devletin istediklerini konuşmadığı için bu görevden men edilişini ise 'Bir süre sonra camide Filistin davası ve gerçekler adına konuşmaya başlayınca sesimi kesmek istediler. Onların beğendiği şekilde konuşmamı beklediler. Bunca senelik mücadeleden sonra benim düşüncemi değiştirmek mümkün mü? Müslüman Kardeşler'den oluşum nedeniyle sürekli sorgulandım. Ama şunu biliyorum ki benim yolum doğru. Sağa ya da sola kayamam' cümleleriyle aktarıyor.

1965 yılında, Filistin özgürlük mücadelesi yıllarında Şeyh Ahmet Yasin'in hapishane arkadaşı olan İsa, o günleri şu cümlelerle anlatıyor: 'Mısır'da bir ay aynı hapishanede kaldık. Daha sonra bize yönelttikleri suçları ispat edemediler. Ama ben o süreçte çok iyi bir direnişçiyle tanıştım. Şeyh Ahmet Yasin'in inanılmaz bir sabrı vardı. Bizi sürekli motive ederdi. Allah yolunda sıkıntı çekmenin ne demek olduğunu anlatırdı bizlere.' Tek kişilik hücrelerde kalırken her sabah Şeyh Ahmed Yasin'den Kuran-ı Kerim dinlediklerini söyleyen İsa, bu süreçte birçok şey öğrendiğini de belirtiyor: 'Yaşadığımız sıkıntılar karşısında sabretmek, direnmeye devam etmek şeyhin bize öğrettiği konulardandı. O düşmanın karşısında korkusuzca durdu, bize de bunu öğütledi.'

Şeyh İsa, elbette tüm Filistinliler gibi Türkiye denince, umutla konuşmaya başlıyor. Türkiye'yi kendi vatanları gibi gördüklerini söyleyip ekliyor: 'Türkiye'ye güveniyoruz çünkü İslam ülkeleri arasında en güçlülerden biri o. Arkasında Osmanlı mirası, bizim için çok kıymetli olan Filistin'in halifesi Sultan Abdülhamid Han var. Türkiye Müslümanlar içerisinde en büyük ağabeydir. Biz sizi yüz yıldır kaybettik, bu yüzden bu coğrafyada sıkıntı bitmiyor. Suriye'de bugün yaşananların nedeni de Osmanlı'nın olmamasıdır. Şimdi, İstanbul ayağa kalksın ki biz de kalkabilelim.'