'Gökyüzü gibi şu çocukluk hiçbir yere gitmiyor'

Rojin Canan Akın ve Funda Danışman iki genç araştırmacı. 90'lı yıllarda Güneydoğu'da kiminin çatışma, kiminin terör, kiminin de savaş dediği koşullarda çocukluğunu bırakmış ve şimdilerde 30'lu yaşlarını süren 19 Kürt genciyle yaptıkları söyleşileri bir araya getirmişler 'Bildiğin Gibi Değil' adlı kitapta. Türkiye'nin batısında yaşayan insanlar okusun, o dönemi daha iyi anlasın ve bir de barışmak kolay olun diye...

Kitabın hikayesini şöyle anlatıyor Funda: "Biz de o dönem çocuktuk ve orada yaşadığımız şeyler vardı. Ve çocukluğu şiddet ortamında geçmiş o kuşağın şu an ne yaşadığını, ne düşündüğünü ülkenin batısında yaşayan insanların bilmesini istedik. Bu kitap orada yaşanan acıları batıdaki insanlar anlasın diye yazıldı."

Kitapta yer alan 19 kişiye tamamen kendi çabaları ile ulaştıklarının altını çiziyorlar. Rojin, “Bu çalışma için yola çıktıktan sonra prensip olarak hiçbir kurum, siyasi parti ya da örgütle temas içine girmeyeceğiz diye bir karar aldık. İnsanlara direk gidip meramımızı anlattık. Bazen bir kahvede oturduk, bazen otobüste yanımızdaki kişiyle konuştuk” diyor. Kitapta yer alan katılımcıların profilini önce sadece üniversite mezunu insanlardan oluşturmayı düşünmüşler. Ama bakmışlar ki onlar cümlelerini süslüyor. Kendi hikayelerini sanki başkaları yaşamış gibi anlatıyor. Hemen değiştirmişler profili. Yani kitapta katılımcılar arasında doktoru da var, avukatı da, ilkokul mezunu da var, ev hanımı da. Kitapta katılımcıların güvenliği için kendi isimleri yerine yasaklanmış köy isimlerini rumuz olarak kullanmışlar. "Her bir röportajın sonunda affetmek ve barışmak var. Bizim asıl meselemiz buydu" diyorlar.

Rojin, ölümle erken tanışmış, hatta onu kanıksamış ve çocukluklarını bu kavgada bırakmış insanların barış istemesinin çok değerli olduğunun altını çiziyor: “Bizim görüştüğümüz insanlar 30'lu yaşlarını süren insanlar. Bundan sonraki kuşak 'Fırtına Çocukları'. Bizim yaşdaşlarımız bu kuşağa göre çok daha sağduyulu. Barışa çok daha yakın. Kitapta konuştuğumuz herkes de istisnasız barışmaya hazır.”

Kitapta en çok etkilendikleri hikayeleri de paylaşıyorlar bizimle. Funda'nın unutamadığı kendi yaşlarında olan ama 50 yaşındaymış gibi görünen Cizre'li arkadaşı.

“Hepsi çok etkileyiciydi ama Cizre'de evinde kaldığımız bir arkadaşın hikayesi çok etkilemişti beni. Bir kere onun benim yaş grubumda olduğunu duyunca çok şaşırmıştım. Çünkü bembeyaz saçları, beyaz bıyıkları yorgun yüzüyle 50-55 yaşında görünüyordu. 4 tane çocuğu vardı. Antalya'ya zorunlu göç etmek zorunda kalmışlar. Röportajı yaparken bir noktada hüngür hüngür ağlamaya başladı. Ne yapacağımızı şaşırdık. O an ben Antalya'da onu bu kadar inciten ne yaşamış olabileceğini düşündüm. Hiç unutmayacağım o anı.”

Rojin de en çok etkilendiği röportajda kendi hikayesini bulmuş biraz. Nusaybin'de konuştuğu Nubin'in hiç ağlamaması ağlatmış onu. O an ki duygularını şöyle anlatıyor:

“Nusaybin'li Nubin'de kendimi gördüm. Onun babası benim de abim. Abim İstanbul'dan Batman'a bizi ziyarete gelmişti. Ailenin hakikaten en sakin üyesiydi. Zaten daha 21 yaşındaydı. Geldiğinin ikinci günü çay önüne çerez olsun diye bir şeyler almak için bakkala gitti. Az sonra bakkalın çırağı geldi. 'Murat Abi'yi öldürdüler' dedi. Ve bütün bunlar 3 dakika içinde oldu. İnanamadım. Başına koştum. Hem başından hem ensesinden vurulmuştu. Hırıltıyla bir şeyler söylemeye çalıştı. Ama anlamadım. Nubin'in hikayesi de öyleydi işte. O da babasının başına gidiyor. Babası ona bir şeyler söylüyor. Ama anlamıyor. Ve hala 'Acaba bana ne söylemek istedi diye' büyük bir merak içinde. O beni çok ağlattı.”

Bu yaraların zaman içinde biline biline ve paylaşılarak sarılacağını söyleyen Rojin ve Funda, “Bize bir tek cümle o kadar iyi geliyor ki. O cümle de şu: “Biz bunları bilmiyorduk”. 'Yalan söylüyorsunuz'dan çıkıp, 'İnanın biz bunları bilmiyorduk noktasına gelinmesi bizim için çok önemli” diye konuşuyorlar.

Rojin Batman doğumlu. İstanbul'a 17 yaşında gelmiş. Gazetecilik okumuş. 90'lı yılların Güneydoğu'sunu çocuk belleğine kaydedenlerden biri o. Funda ise memleketi Erzincan'dan 80 döneminde yargılanan babasının üzerindeki baskılar nedeniyle ilkokulu bitirince göç etmek zorunda kalmış. Bilgi Üniversitesin'de reklamcılık okuyor.