Güneydoğu sudoku çözsün Ege isim şehir oynasın

9-18 yaş arası çocukların beyin haritası sonuçları incelendiğinde Doğu ve Güneydoğu Anadolu''dan tekstilci, Ege''den gazeteci, Karadeniz''den müteahhit, İç Anadolu''dan siyasetçi çıkması yüksek olasılık olarak gözüküyor.

Türkiye''de ilk kez yapılan bir araştırma ile 9- 18 yaş arası çocukların beyin haritası çıkarıldı. İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Kocaeli, Gaziantep, Kırklareli, Kütahya, Balıkesir, Trabzon, Ordu, Malatya, Diyarbakır, Hatay ve Batman gibi illerde hafıza ve dikkat fonksiyonları ayrı ayrı ele alınarak 3 bin 126 öğrenciye, yaklaşık 2 saat süren 10 farklı bilimsel test, bilgisayarlı ortamlarda psikolog gözetiminde uygulandı. Çalışma sonucunda Marmara, Ege, Karadeniz, İç Anadolu ile Doğu ve Güneydoğu Bölgelerinde 9-18 yaş arası kişilerin beyin kapasitelerini ne kadar kullandıkları ortaya çıktı.

Plus Level Gelişim Akademileri tarafından IQ UP metodu kullanılarak yapılan araştırmanın sonuçları çocuklarımızın geleceğine dair önemli ipuçları içeriyor ve bir açıdan da ileride yaşayacağımız problemlere işaret ediyor. Yetişen neslin beyin gücünü kullanamadığını, öğrencilerin sözel dikkat açısından oldukça zayıf olduğunu söyleyen Plus Level Gelişim Akademileri Bilim Kurulu Başkanı Uzman Klinik Psikolog Zafer Akıncı ile sonuçları konuştuk.

Akıncı, insanların farklı farklı yetenekleri aktif olarak kullandıklarını söylüyor. ''Bazıları sözel verileri daha güzel ama sayısal verileri daha düşük performansta işler. Bazılarının ise başka problemleri fakat başka artıları olur'' diyen Akıncı, bu zihinsel becerilerin bölgelere göre bir farklılık oluşturup oluşturmadığını merak ederek böyle bir araştırma yaptıklarını söylüyor. Kendisinin geliştirdiği IQ Up testi ile dokuz farklı aktif beyin bölgesini araştırdıklarını anlatan Akıncı, sayısal bellek, sözel bellek, sözel dikkat, sayısal dikkat, görsel dikkat, görsel muhakeme, sayısal muhakeme, sözel muhakeme konularında çalıştıklarını söylüyor. Akıncı, ''Bölge insanını tanıdığımız özelliklerin artı veya eksi anlamda beyin fonksiyonlarına yansıyıp yansımadığını merak ettik. Mesela Karadenizliler acelecidir. Bu dikkat eksikliğine yol açıyor mu? Doğulular daha duygusaldır acaba bu hafıza ve hatırlama fonksiyonlarını daha yüksek yapar mı? Araştırma sonuçları Türkiye hakkında bir değer veriyor ama amacımız bu araştırmayı 10 bin kişi üzerinde yapmak. O zaman çok ciddi bir veri elde etmiş olacağız'' diyor.

Araştırma sonuçlarında Karadeniz Bölgesi''nde görsel fonksiyonlar yüksek. Akıncı bu verilerin Karadeniz Bölgesi''nden neden çok müteahhit ve sinema yönetmeni çıktığını gösterdiğini söylüyor. Doğu ve Güneydoğu''da sayısal dikkatin yüksek olduğunu belirten Akıncı, sayısal verileri daha iyi işleyecekleri için başarılı tekstilcilerin bu bölgeden çıkacağını ifade ediyor. İç Anadolu''da ise sözel muhakeme ve sözel hafıza yüksek göründüğü için buradan şair, siyasetçi ve ozanların yüksek oranda çıkması beklenebilir. Ege''de sayısal ve sözel muhakeme yüksek olduğu için gazeteci, araştırmacı bu bölgeden çıkabilir.

Zafer Akıncı''nın bölgelere göre de düşük çıkan beyin fonksiyonlarının yükseltilmesine dair önerileri var: ''Karadeniz''de sözel eksik olduğu için yazarların ismi ve eserlerinin adlarını, İngilizce kelimeler ezberlesinler. Doğu ve Güneydoğudakilerin sayısal muhakeme düşük olduğu için sudoku çalışması lazım. Görsel muhakeme için satranç oynasınlar. Akdeniz bölgesi metin ezberlesin. Ekstra olarak isim, soy isim, telefon numarası gibi sayı ezberleme faaliyetlerini yapsın. İç Anadolu sudoku çözsün. ''Bir kelime bir işlem'' yarışmasındaki gibi belli sayı ve harflerden belirli sonuçları ortaya çıkaracak faaliyetler yapsınlar. Marmara bölgesinin görsel konusuna çalışması gerekiyor. Resim ezberleme, ikisinin aynısını farklısını bulma, resimli hafıza oyunları çalışsın. Ege bölgesinin de hafıza oyunu artı olarak ''İsim şehir'' oynamaları lazım. İsim, soy isim, tel no ve bir yazarın eserlerinin isimlerini ezberlemeyi de yapabilirler''

Çalışmanın verilerinden çıkan sonuçların en önemlilerinden biri de dikkat eksikliği problemi. Zafer Akıncı bu konunun çok önemli olduğunun altını ısrarla çiziyor. Akıncı, ''Çocukların akademik başarısızlığı, ders çalışma isteksizliğinin kökeni anlayamama, hatırlayamama ve dersi dinleyememe kaynaklı. Eskiden çocukların dikkat süresi 20 dakika denirdi. Bu süre 3 dakikanın altına indi. Çocukların dikkatini sürdürme kapasitesi çok düştü. Şu an Türkiye''nin en tehlikeli hastalığı dikkat eksikliği. Fakat bunu hiperaktivite ile karıştırmamak lazım. Baktığımızda çocukların sosyal imkanları ve teknolojik imkanları çok daha fazla. Öğretmenler çok daha iyi ders anlatıyor. İyi görsel materyaller var, akıllı tahta, tabletler… ama akademik başarısızlık değişmiyor. Çünkü çocuğun alma kapasitesi ile kimse bir şey yapmıyor. Anlama kapasitesinin arttıramıyorsanız alacağınız bir sonuç yok'' diyor.

Dikkat eksikliğinin sebeplerinin teknolojik artış olduğunu söylüyor Akıncı. Beyin fonksiyonlarımızla yapmamız gereken şeyleri cihazlara verdiğimiz için beynimizi kullanmadığımızı anlatan Akıncı, ''Kaç kişinin telefonun numarasını ezbere biliyoruz? Eskiden 300 kişinin telefon numarasını hatırlıyorduk. Biz yine 10 sene öncesine kadar beyin fonksiyonlarımızı kullandık. Çocuklar bunun içine doğuyor, hiçbir şeyi kullanamıyor. Dokunmatik ekranlar yüzünden 0-6 yaş grubunda ince motor beceri gelişmiyor. Çünkü sadece dokunuyor çocuk. Benim tavsiyem çocuklarına küçük, basmalı, düğmeli şeyler alsınlar. Eğmeli, bükmeli, kırmalı, basmalı, çıkartmalı şeyler de olması lazım. Bu durumun getirdiği problemler 10 yıl sonra karşımıza çıkacak. Gerçek balığı beslemekle sanal balık beslemek aynı şey değil. Beyinde bazı noktalar gelişemiyor'' diyor. İnternetten okuma yapan çocukların sürekli hareketli bir ekrana maruz kaldığı için bir süre sonra kağıt üzerinden kitap okuyamadığını anlatan Zafer Akıncı, hiçbir şeyin normal kitabın üzerindeki sabit okuma kadar geliştirmeyeceğini söylüyor. Bu nedenle bu tip faaliyetlerin teknolojik olarak desteklenmesi ama yapılmaması taraftarı olduğunu ifade ediyor. Akıncı dikkat eksikliğinin giderilebilmesi için doktora danışılarak Omega 3, çinko, B12 vitaminlerinin alınabileceğini, egzersiz olarak günde 1 tane telefon numarası ya da bir yazarın ismi ve eserlerini ezberlenmesini, tablette oyun oynanıyorsa hafıza ve muhakeme fonksiyonlarını geliştirecek oyunlar oynanmasını tavsiye ediyor.