Hayret! Araplar terörist değil

Imax teknolojisiyle hazırlanan film Amerika'da sinema eğitimi gören Arabistanlı genç Hamza Jamjoom'un ağzından anlatıyor. Hamza kendi milli tarihi hakkında yaptığı araştırmada geçmişine dair iki altın dönemle karşılaşır. Biri Nebatiler dönemindeki ticaret faaliyetlerinin getirdiği zenginlikle kazanılan ihtişamdır. Diğeri ise İslamiyet'le birlikte ilmi araştırmalara verilen önem sayesinde Arap coğrafyasının bilim ve bilginin merkezi olduğu dönemdir. Arabistan bugün gelenek ve modernliğin uyum sağlama sürecini yaşamaktadır. Maddi olarak eski ihtişamını yakalayan ülke, yeni kurulan ve kurulmakta olan ilmi merkezler sayesinde eski günlerine dönmeyi hedeflemektedir.

Arabia görsel anlamda son derece etkileyici bir film. Üç boyutlu Imax teknolojisinin sunduğu imkânlar sayesinde seyirci, filmde gördüğü mekânları gerçekten ziyaret etmiş hissi yaşıyor. Bazı görüntülerdeki detayları yakalayabilmek için, adeta o mekânda gezermişçesine kafanızı hareket ettirerek bakmanız gerekebiliyor. Modern şehirlerde, çöllerde, harabelerde ve su altında çekilen birbirinden farklı görüntüler Arabistan'ın farklı yüzlerini anlattığı gibi, seyirciye estetik olarak da birbirinden farklı hazlar yaşatıyor. Arabia belgeselinde anlatılmak istenen düşünce son derece net ve anlatımdaki hiçbir unsur konunun dışına çıkmıyor. Bu nedenle film gerek muhtevası gerek görselliğiyle seyirciye hoş bir zaman dilimi yaşatıyor. Bana kalırsa filmin en etkileyici kısımları Hac ibadetinin anlatıldığı kısımlar. Haccın kendi içinde taşıdı maneviyat ve estetik filme gerçek anlamda yansıtılıyor.

Filmi bu kadar övdükten sonra bir hususun altını çizmek gerekiyor ki, söz konusu çalışma Arabistanlı iş adamlarının desteklediği Amerikalı bir ekip tarafından hazırlanmış. Bana kalırsa işin trajik kısmı da burada… Bir ülkenin kendi kültürünü anlatmak için başka bir ülkeye muhtaç olması! Müslüman ülkelerde sinemayla ilgili ciddi işler yapamadığımızı kimse inkâr edemez. Bu konudaki yetersizliğimizin sorumluluğunu maddi imkânsızlıklara yıkma konusunda son derece pişkin olduğumuz da bir gerçek. Ancak Arabia örneğini ele aldığımızda söz konusu iddia boşa düşüyor. Nitekim Arabistan gibi ekonomik olarak güçlü bir ülkenin maddi nedenleri mazeret etmesi söz konusu bile olamaz. Zaten projeyi Araplar desteklemiş, Amerikalılar yapmış. Peki parayı veren taraf Amerikalılar olsaydı Araplar bu işi yapabilir miydi? Ya da şöyle soralım, şu dönemde İslam coğrafyasına 500 milyon dolar verdiğinizde Avatar'a denk bir film çekebilecek bir yönetmen tanıyor musunuz?

Bu konuda henüz yeteri kadar yetişmiş eleman ve teknik altyapıya sahip değiliz. Ancak mesele maddi olanaklardan çok İslam âlemi olarak henüz sinemanın gücünü henüz tam olarak kavrayamamamız ve bu alana gereken değeri vermemizden kaynaklanıyor.

Dünyaca ünlü Müslüman bir yönetmenin ağzından şöyle bir söz duymuştum: “Eğer peygamberler bu dönemde yaşasaydı vahyi iletmek için sinemayı bir araç olarak kullanırlardı” diyordu. Her kelimesine katıldığım bu sözü bana kalırsa her Müslüman'ın bir kere düşünmesi gerekiyor. Bu cümle sinemanın ne denli etkili bir güç olduğunu çok net bir şekilde ifade ediyor. Nitekim burada kastedilen düşünceyi kavrarsak sinemaya gereken değeri de vereceğimiz kanaatindeyim. Amerika bunun bilincine vardığı için sinema sektöründe bu kadar ilerledi ve büyük bir gücü elinde tutuyor. Bu yüzden Amerikan sinemasının çizdiği Müslüman terörist imajını yıkacak filmler yapamıyoruz. Bu yüzden 1076'dan beri hala her Ramazan ayında Çağrı filmini seyrediyoruz. Allah'tan içimizden bir Mustafa Akad çıkmış, o da olmasaydı kim bilir kimlerin çektiği filmi seyrederdik?