Hey! Sen! AİDS'li!

Bir an, AİDS olduğunuzu, herkesin bunu bildiğini ve parmaklarıyla sizi işaret edip birbirine gösterdiğini hayal edin! Kara kıtadaki milyonlarca kara çocuk, genç, yaşlı işte bunu yaşıyor. Kara kıtanın kara çocuklarını her ziyaret edişimizde, güzel haberlerle dönmeyi istesek de karşımıza hep ayrı bir trajedi çıkıyor. Kara insanlar, yoksulluk, sömürülmüşlük ve AİDS yetmezmiş gibi, yıllardır sivrisinek ısırığından bulaşan ve malarya ile de savaşıyor.

Çağın vebası olarak adlandırılan AİDS, Afrika Kıtası'ndan ortaya çıktı, dünyaya yayıldı ve kurbanlarının çoğunu da yine bu kıtadan alıyor. 2007'nin Kasım ayında hazırlanıp 1 Aralık Dünya AİDS Günü'nde yayınlanan rapora göre, geride bıraktığımız her gün binlerce kişi HIV virüsü ile tanışıyor. Yani yılda 2,5 milyon kişi bu hastalığa yakalanıyor. Bir başka çarpıcı gerçek de hastalığa yakalananların yüzde 40'nın 15-24 yaş arasındaki gençler olması. Yine resmi rakamlara göre AİDS hastalığı 10 yıl önce yapılan tahminlerin yüzde elli fazlasıyla yayılmaya devam ediyor. Ve HIV taşıyanların yüzde 63'ü, AİDS'ten ölümlerin de yüzde 72'si ne yazık ki Afrika'dan... Birleşmiş Milletlerin mücadele programı çerçevesinde hazırlanan raporlarda, ilk kez 1981 yılında ortaya çıkan AİDS'in boyutları rakamlarla şöyle aktarılıyor: Dünya genelinde HIV taşıyan 33,2 milyon insandan 30,8 milyonu 15-49 yaş arasında, 2,5 milyonu ise, 15 yaş altında. HIV taşıyan yetişkinlerin 15,5 milyonu kadın…

Kadınların eğitim, sağlık ve beslenme alanlarında gördüğü destek yok denecek kadar az. Ayrıca kadınlar, yoksulluk, toplumsal çözülme, işsizlik, kötü çevre şartları ve savaşların yol açtığı yıkımlarla uğraşırken, erkeklerden daha fazla omuzlarında yük taşıyor

TRT'deki programımız için Afrika ziyaretimizde bize ev sahipliği yapan Didier Rutembesa, Ruanda'daki soy kırım sırasında tecavüze uğrayan ve HIV virüsü kapan kadınların sonra başka kişilerle evlendiğini ve çocuk sahibi olduğunu söylüyor. AİDS'e karşı mücadele eden AWARE Derneği Başkanı Grace Luomo'nun anlattıkları ise gerçeği tüm çıplaklığıyla ortaya koyuyor: Annesi babası ölmüş bir sürü çocuk olmasına rağmen insanlar AIDS'i kabullenemiyor. Hastalığa yakalananlar özgür hareket etmekten çekiniyor. Hasta olduğunuzu anladıklarında sizi parmaklarıyla işaret ediyorlar, size merhaba demiyorlar. Ellerinizi sıkmıyorlar. Ölüme terk ediliyorsunuz ama kimsenin umurunda değil. İnsanlara yardım etmek istiyoruz ama ilaç tedavisi için bile gelmeye çekinenler var.

Ekonomisi bozulan Sudan'da salgın hastalıklardan ölenlerin sayısı savaşta ölenlerin çok üstüne çıkıyor.Başkent Hartom'da sokağa terk edilen yeni doğmuş çocukların çoğu AİDS hastası…

Anofel isimli sivrisinekle bulaşan malarya, basit bir tedaviyle alt edilirken, Afrika'da, AİDS ten daha tehlikeli kabul ediliyor. Çünkü insanlar ilaç parası bulamıyor. Malarya, Gambiya başta olmak üzere Güney Afrika'da nezle kadar sık görülüyor. Özellikle yağmur mevsimi olan Haziran-Ekim ayları arasında her yıl 1 milyon kişi malaryaya yakalanma riskini taşıyor. Malaryaya yakalanan yoksul kesim parası olmadığı için en yakın sağlık merkezine bile ulaşamıyor. İnsanların hastanelere ulaşmak için yedi kilometre yol yürümek zorunda kalındığı bile oluyor. Hastalık bazı bölgelerde hafife alıp bitkilerle tedavi yoluna gidilince ölümler artıyor. Yılda yaklaşık 500 milyon Malarya vakası görülürken bir buçuk milyona yakın insan da hayatını kaybediyor.

Yaklaşık 14 milyon nüfusa sahip Nijer'de yaşananlar tam bir trajedi… Sık sık görülen kuraklık nedeniyle açlık çeken Nijer'de, AIDS ve Malarya gibi salgın hastalıklar yüzünden yaşam süresi erkeklerde 42, kadınlarda 41 yıla kadar düşmüş.

Fakir ülkeler arasında üst sıralarda yer alan eski Fransız sömürgesi Gine, çok sayıda mülteciye ev sahipliği yaparken bulaşıcı hastalıkların yayılmasını önleyemiyor. Gine, komşularında başlayan kaostan kaçanların sığınağı haline gelince, doğal olarak kendisini bölgedeki sorunların içinde bulmuş. Sadece Siera Leone ve Liberya'dan Gine'ye kaçanların sayısı, resmi rakamlara göre 500 bin kişi… Mülteciler Gine'nin Başkenti Konakri'nin kenar mahallelerinde teneke barakalarda yaşıyor. Bu yerlerde su, elektrik ve kanalizasyon yok. Birkaç metrekarelik baraka evlere sığınan kalabalık ailelerin bir kısmı dışarıda yatıp kalkıyor. Yemeklerini sokakta pişiriyor. Çocuklarını okula gönderemiyor. Ülkede sadece mülteciler değil, yerli halk da yoksulluk içinde çırpınıyor. İşsizliğin had safhada olduğu Gine'de iş bulabilen bir kişi aylık 30 dolara çalışıyor. Toplam nüfusun yüzde 46'sı yoksulluk sınırının altında yaşıyor. Bir de yoksulluk nedeniyle artan fuhuş hastalığın yayılmasını körüklüyor. Resmi verilere göre HIV ve AIDS'li insan sayısı yarım milyonu geçiyor. Gine'de AIDS'in kimsesiz bıraktığı çocukların sayısı da yaklaşık 100 bin..