'İstanbul'un 100 Köşkü ve Konağı' kitabı, duyduğunuzda hayret ettiğiniz bazen hüzünlü bazen trajikomik hikayelerin kahramanı olan köşkleri anlatıyor. Yönetime kızdığı için köşkünün vidalarını söküp terk-i diyar eyleyen Abbas Halim Paşa gibi...
2010 yılında İstanbul'un Avrupa Kültür Başkenti olması hasebiyle sayısız proje gerçekleştirildi. İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin bu kapsamdaki projelerinden biri de İstanbul'un 100 konusunun 100 yazar tarafından yazılacağı 'İstanbul'un 100'leri serisiydi. Pratik bir hesapla İstanbul'un 10 bin yüzünün okuyuculara sunulacağı bu kitaplardan ikisi, “İstanbul'un 100 Yalısı” ve “İstanbul'un 100 Köşkü ve Konağı” Tarih Sandığı köşemizi hazırlayan Mahmut Sami Şimşek tarafından yazıldı. İstanbul târihi ve kültürü ile ilgili yazılar da yazan Mahmut Sami Şimşek'in gazetemizdeki ilk yazıları da yalılarla ilgiliydi.
“İstanbul'un 100 Köşk ve Konağı” kitabının önsözünde İstanbul'daki 500'den fazla köşkten ilginç hikâyeleriyle de dikkat çeken 100 tanesini ön plana çıkardığını söylüyor Şimşek. Heybeliada'da köşkü bulunan Abbas Halim Paşa'nın, yönetimle anlaşamayınca, zâten birbirine vidalanarak birleştirilen parçalardan oluşmuş köşkünü toplayıp gitmesi bu hikayelerden biri. Yalıların Boğaz'daki sırasına göre anlatılması da turist rehberleri için kitabı biçilmiş kaftan yapıyor.
Üsküdar Acıbâdem semtindeki devâsâ Ahmet Râtip Paşa Konağı ise hazin bir hikâyeyi barındırıyor mâzisinde. Mobilyaları dahi Viyana ve Pâris'ten getirtilen bu konakta Ahmet Râtip Paşa ve âilesi hiç oturamamış. Devâsâ konak inşâ edilip, her şeyiyle tam hazır hâle getirilmiş ki, o sırada 2. Meşrûtiyet îlân edilerek Ahmet Râtip Paşa vazîfesinden azledilmiş ve konağına el konulmuş. Bu acı hâtırâdan sonra bu konakta Hababam Sınıfı isimli komedi filminin çekilmesi de garip bir tezat oluşturmuş.
Yaptırdığı köşkün zarâfeti sebebiyle Şehremini makâmına getirilen Cemil Topuzlu Paşa'dan, bir zamanlar Şeyhülislâm Veliyyüddin Efendi'nin çiftliğinin bulunduğu Veli Efendi Çayırı'na, şimdiki hipodromu yaptıran Sultan 2. Abdülhamid'in imrahoru Fâik Paşa'ya kadar bir çok paşanın da zarif köşk ve konakları renkli hikâyeleriyle yer alıyor kitapta. İnönü'nün Heybeliada'daki, Sabancı'nın Emirgân'daki, Dede Efendi'nin Sultanahmet'teki köşkleri gibi müze olanlar da var, Büyükada'daki Rus devrimci Leon Troçki'nin kaldığı köşk gibi müze olmayı bekleyenler de… Göztepe'deki Rıdvan Paşa Konağı gibi yıkılıp yerine şimdiki Erenköy Kız Lisesi binâsı yapılmış olanlar da var, Üsküdar'daki Fethi Paşa Köşkleri gibi ya da Emirgân'daki İsmail Paşa Köşkleri gibi restoran kafe olanlar da.
Şimşek 500'den fazla köşk ve konağı defâlarca ziyâret ederken yaşadığı bâzen trajikomik, bâzen heyecanlı, bâzen de hüzünlü hikâyeleri yazmaya başladığı yeni kitabında anlatacağını söylüyor. Eğer siz de her gün gördüğünüz fakat kime âit olduğunu bilmediğiniz köşk ve konakları merak ediyorsanız, İstanbul'un 100 Köşk ve Konağı kitabının sayfaları arasında dolaşmalısınız.
