Hz. Muhammed İslamofobiye cevap

Usta yönetmen Mecid Mecidi'nin filmi Hz. Muhammed: Allah'ın Elçisi Cuma günü nihayet vizyona girdi. Nihayet diyoruz çünkü eserin izleyici ile buluşması tam bir yıldır erteleniyordu. Bu bekleyiş sırasında filmle ilgili akıllara düşen ve hala cevaplanmayan bazı soru işaretleri var. İlki tasvir meselesi üzerinden devam eden tartışma, ikinci ise filmin mezhep savaşının eşiğinde olan İslam Dünyası'nı bölecek bir Şia propagandasına dönüşme ihtimali. İki sorun da yabana atılır cinsten değil. Ancak İslam Peygamberi'ni doğru şekilde Batı'ya anlatmak, alevlenen İslamofobi dalgasını biraz olsun durdurabilmek için bu tür çalışmaların yeri çok önemli. Haliyle Mecidi'nin filminin eleştirilecek noktaları olsa da Efendimizin sinemada temsili adına bir kilometre taşı.

Filmde Hazreti Muhammed'in doğumundan 12 yaşına kadar geçen süredeki yaşamı ile o yıllarda Mekke'de gelişen olaylar ele alınıyor. Mecidi bu eser için uzun yıllarını vermiş. Kendisi çekimlere başladığı günden bu yana 'İslam Dünyası'nı birleştirecek bir çaba içinde olduğu yönünde açıklamalar yapıyordu. Ancak olaylar pek de söylemlerinde olduğu gibi gelişmedi. Normal şartlarda yapım 2015'in yaz aylarında vizyona girmeye hazırdı. Hatta çeşitli festivallerde gösteriliyor, ödüller alıyordu. Ancak bir dizi 'aksilikler' gerekçe gösterilerek vizyon tarihi sürekli ertelendi. Bu da yetmezmiş gibi Mısır ve Suudi Arabistan'daki alimler yapımın vizyona girmesine onay vermedi. Zira İslam Peygamberi'nin sureti saklansa da fiziken gösterilmesinden hayli rahatsızlık oluşturdu. Film Arası Dergisi'ne konuşan Mecidi ise bu tutumu eleştiriyor. Şöyle diyor yönetmen: “Başlangıçta 'siz Peygamberin yüzünü göstermiştiniz' dediler. Biz asla yüzünü göstermemiştik ancak Peygamberi fiziksel olarak arkasından gösterdik. Bu cevaplarımızı duyunca , 'Hayır Peygamberin fiziği de gösterilemez' dediler. Onların sözleri aslında dini esaslara karşılık gelmiyor." Usta isim röportajdaki sözlerine 'aynı zihniyet Çağrı'yı da yasaklamıştı ancak sonra bu hatadan döndüler' minvalindeki sözleriyle devam ediyor.

Tartışmaların devam etmesi, Müslümanların bu konuda ortak bir kanaate varamaması hayli can sıkıcı. Ancak daha da can sıkıcı olan bir nokta var. O da filmin belki de eşiğinde olduğumuz mezhep savaşının içinde bir malzeme olarak kullanılması ihtimali. Filmde Şia etkisini görmek mümkün. İşleri içinden çıkılmaz hale getiren de bu ayrıntı zaten. Hali hazırda Irak Sünni ve Şii Müslümanlarının getirildiği durum ortada. Yani yapımın, Suriye ve Irak üzerinden devam eden güç savaşında bir Şia propagandasına dönüşebileceği korkusu basit bir endişe değil.

Hz. Muhammed: Allah'ın Elçisi filmiyle ilgili İslam dünyası ikiye bölünmüş durumda. Zaten şu ana dek Hz. Muhammed'le ilgili İslam dünyasının tümünden onay almış, derli toplu tek eser Mustafa Akkad'ın 'Çağrı'sı. Bu durum Çağrı'yı özel kılması haricinde önemli bir eksiklik. Yıllardır farklı nedenlerle ümmetin ortak hikayelerini anlatmak için sinemayı kullanmaktan geri kalıyoruz. Hz. Muhammed'i, gerçek İslam'ı beyazperde yoluyla dünyaya anlatabilecekken farklı nedenlerle eli yüzü düzgün işler çıkaramadık. Hollywood'da halihazırda çekimleri devam eden veya yayınlanan Hz. İsa, Hz. Musa ve diğer peygamberler hakkında sayısız eser varken, İslam'ın hikayesini anlatan filmler bir elin parmaklarını aşmıyor. Buradaki temel sorunların bazıları beyazperdeye yeterince önem vermeyip, yatırım yapmaktan kaçınmamız. Tasvir meselesiyle ilgili hala çekingen davranmamızın etkisi de bunu besliyor. Oysa elimizde Çağrı gibi, Hz. Muhammed'in sadece asasının ucunu gösteren bir çarpıcı bir örnek var. Bu noktada kaçırdığımız nokta şu, İslam'ın sinemada temsili, dünyaya yayılan Müslüman düşmanlığını durdurabilecek kuvvetli bir araç. Son dönemde artan terör saldırılarının ve güç savaşlarının da etkisiyle İslam içinde barındırdığı 'iyilik', 'merhamet' gibi kavramlardan çok uzakta tanımlarla karşılaşıyor. Bu hepimizi, özellikle de Batı'da yaşayan Müslümanları derinden etkileyen sonuçlar doğuruyor. Yani usta yönetmen Mecidi'nin filmi Hz. Muhammed: Allah'ın Elçisi'nin dünyaya gerçek İslam'ı anlatacak bir vesile. Bu önemli detayı akıldan çıkarmamak gerekiyor.

Tüm eleştirileri bir kenara bırakıp filme baktığımızda ise Mecidi'nin bize görsel bir şov sunduğunu görüyoruz. Geleneksel İran sinemasının yerinde Hollywood vari bir hava var. Yani alışageldiğimiz bir Mecidi filmi yok ortada. Onun tanıdığımız dili yerine görkemli bir anlatım karşımıza çıkıyor. Rönesans estetiğini anımsatan görüntülerle bezenen film ışık ve sinematografi gibi teknik açılardan kusursuz, hatta çarpıcı. Buna rağmen Çağrı'daki duygu yoğunluğunu aktarmakta yetersiz kalıyor. Yine de elimizdekinin değeri bir 'usta işi'. Bunu görmezden gelmek mümkün değil. Bu anlamda gişede de başarılı olacağı aşikar.