İlk akordiyonum, Elemtere'den aşağıyı ezberleme hediyesiydi

Candan Bey'le irtibatımız şu meşhur fasıllardan… Türk Hava Yolları gibi prestijli bir kurumun başındaki insanı, o fasıllarda 'ney'ini üflerken görmek başka bir tat veriyor. O huzuru sizinle de paylaşayım istediğim için ortaya bu söyleşi çıktı. Candan Bey'den de birinci köprünün Avrupa ayağındaki Hatice Sultan Yalısı'nda 'ney'li randevunun sözünü alınca, bu içten ve keyifli muhabbetin tınılarını çok öncesinden duymaya başladım. Fakat gel gör ki, Candan Bey randevuya gelirken 'ney'ini unutmuştu ki, Hatice Sultan'da hatırlayıverdi. Ve işte tam o anda verdiği bir kararla 'candan'lığın ve 'lider'liğin nasıl bir arada olabileceğini bize gösterdi. Ne mi yaptı? Sadece bize söz verdiği için biz söyleşiye başlayıncaya kadar geçen sürede yeni bir ney satın aldırdı. Ve Candan Bey'in icrasıyla Neveşer Kökdeş' in “Kuş olup uçsam sevgilimin diyarına” diye başladığı Segah eseri, o müthiş boğaz manzarasıyla birleşip muhabbetimize muhabbet kattı. Kendisi her ne kadar kabul etmese de, uzun zamandır duyduğum en huzur verici ve duygulu bir icraydı. Şimdi Candan Bey'den hayata dair güfteler dinleyeceksiniz…

Candan biridir.. İsimler insanların karakterlerini belirlemede rol oynuyor herhalde. Örneğin küçükken adımı Cabbar koysalardı, zorlayan anlamında bir şey olurdu iyi ki Candan koymuşlar değil mi?

Öyle mi, zorlayıcı ve iddialı olduğum zamanlarda kendimi o kadar rahat hissediyorum ki, hani bir laf vardır ya, “Kendim için bir şey istiyorsam namerdim” diye, orada da yine kafamda bir amme hukuku, amme yararı var. Bir konuya inanmışsam o konuyu zorluyorum yani cebr ediyorum o anlamda cabbarlık var. Bunu Candanlıktan kaynaklanan bir arayışın bir sonucu olarak değerlendirebiliriz.

Buna çok politik bir cevap vermek istemem. Yok, değilim, estağfirullah gibi.. Bir şirketin başındayım ve çok da sırıtmıyor başında olmam. Oranın maksadıyla ilgili de ortaya bir hedef koyabiliyorum. Bu soruya evet diyebilirim.

Çok iyi bir gözlemci ve analizciyim. Birçok insanda bu var fakat bununla birlikte, “Mevcut durum iyi bir durum mu?” ve “İdeal durum ne olabilir?” sorularını da sıkça soruyorum. Bir şey tanımlamak kadar oraya gitmek de önemli. Oraya nasıl gidilecek? Oraya gitmek kolay değil çünkü mevcut durum sizi kuşatıyor. Burada biraz cesaret ve inisiyatif gerekiyor. Çünkü bu yolda mevcut statünüzden olma ihtimali var. Bu yüzden, nasıl olsa elimde bu var, oraya gitmeyelim diyorsunuz ve direnç gösteriyorsunuz.

Bu tip durumlarda ben her zaman için mevcut durumdan ideal duruma giderken karşıma çıkabilecek problemlerle yüzleşip kendimi zorluyorum. Yani risk alıyorum, farkım da buradan kaynaklanıyor. Yoksa herkes gözlem yapıp, analiz eder. Önemli olan hareket etmede birinin ilk adımı atması.

Burada şansın etkisi var mı?

İşin doğru kurgulanması lazım bizim işte şans yoktur. Bereket ve kısmet vardır. İyi niyetli, yapıcı ve olumlu olursanız Allah-ü Tealâ da bunu destekliyor. Ben buna bereket diyorum. Sebebe sarılacaksın ve iyi düşüneceksin! Değer üretmeye çalışacaksın. Değer üretmiyorsan, iyi niyetli bir çaba içerisinde değilsen ve hep bana diyorsan olmaz. Hepimiz öleceğiz, bizi nasıl yâd edecekler? Öldükten sonra geride cari olarak ne bırakacağız? Amel defterine ne yazılacak? Bununla ilgili yatırım yapan adam akıllı adam. Hırsla nefsine yenik düşen aptal bir adamdır kanaatimce.

Bir ablam vardı onu üç sene önce kaybettim. Hayatımda büyük bir dönüm noktası oldu. Zaten kendim için yaşayan bir insan değildim, bu olaydan sonra işleri abartarak sürdüren bir insan oldum.

Çocukluğum mutlu geçti mahrumiyet yaşamadım. Bir şeylerden yoksun olmadım. Sevgi dâhil… Ama hep dinleyen bir insandım. Büyüklerimin sohbetlerini hep dinledim. Genelde geçmişe referans yapıyorlardı yani ben yaşamadan 1940'lı 50'li yılları yaşadım. 1960 doğumluyum, 1940'dan 1965'e kadar olan Türkiye'yi ve Kayseri'yi yaşadım. Kültürüyle, kılık kıyafetleriyle sanki yaşamış gibi içselleştirdim. Benle aynı yaşta, Kayseride doğup büyümüş bir insandan belki de daha fazla bilgim var. Oradaki mahrumiyetler, yoksunluklar, helal, haram oradaki bütün yokluklara rağmen insanların birbirlerini ezmeme kültürü zor günleri beraber aşabilme kültürü. Bütün bunları işledim, aldım ve içselleştirdim. Bu da kişiliğimi şekillendirdi.

Uzun vadeli hayaller kurmam. Dünya hayatının hayal kurulabilecek kadar uzun olmadığını düşünüyorum. Ama hayatımın her bir dönüm noktasına yaklaştıkça, üçer beşer yıllar olarak görünüyor. Bir sonraki adımla ilgili gönlüme, beynime düşen, önümdeki dönemleri, hissediyorum, düşünüyorum, umuyorum ve o sonuç geliyor. Enerjim ona doğru evriliyor.

O kitabın yarısına kadar geldim. Önemli olan, bunun farkında olup keşfetmek ve kendini, ruhunu, benliğini ve çevre koşullarını buna doğru yönlendirebilmek. Koyverirsen kendini hiçbir şey olmaz!

Bu bizim değerimizi siz yapıcı bir şekilde iyililiğe doğru bir meyil içinde olun, onu takdir eden var zaten.

Bazen şeytana yenildiğim oluyor.. Ablamın hastalığında “Farklı mı davransaydım” diye İslam terbiyesinin dışına çıkıyorum. Başta eşim haddini bil. Şeytana teslim olma, boş ver diyor. Duygusal ve beni aşırı derecede etkileyen şeyler dışında pişmanlıklarım yok. Bugün verilen karar eldeki tüm bilgilerle verilen karardır, en iyi karardır. O zaman batılı bir kavram olan ” what ever will be will be” yerine bizdeki 'olanda hayır vardır' penceresinden bakarak mevcut duruma rıza göstermeliyiz.

Etrafımdakilere sorarsanız bu adam deli her şeye kızıyor, çok asabi ve agresif derler. Benim bu isyanlarım, bir işi düzgün yapmak varken bu boş vermişlik bu nemelazımcılık, bu laubalilik bu tembelliğe! Bu saygısızlık neden var? Niye böyle? Adamın derdi görevi değil o mağduru oynuyor. Mağdur diye bir şey yok. Şart ortada! kendi durumunu beğenmiyorsan durumunu değiştirecek donanımı yap inisiyatifleri al.

Saçımda beyaz yok çünkü anında tepki gösteririm. İnsanlar neyse bulundukları pozisyonda gereğini yapmalı. Delikanlı mert olmalı ve oyun oynamamalılar. Maskeli baloda yaşıyoruz. Haksızlığa ve adaletsizliğe isyanlar olmak lazım.

Türkiye'nin dünyada oynayabileceği rolle bağlantılı bir çerçevede gelecek tasarlıyorum. İki amaç var, bu coğrafya insanının irtibatta olma ihtiyacına hizmet edici bir alt yapı olarak görüyoruz. İkincisi biz bu işi çok iyi yapıyoruz, fakat eksikleri gidermemiz gerekir. Bu işi olabilecek en mükemmel noktasına taşımamız lazım. Bizim yaptığımız iş aynı zamanda küresel bir iş, yani insanlar cep telefonu söz konusu olduğunda Finlandiya'nın Nokia'sını akla getiriyorsa, hava ulaşımı söz konusu olduğunda da “Singapur Airlines” gibi, THY'yi kafasına ve hayatına sokmak istiyoruz. Biz iyi şeyler yapmayı hedefliyoruz. Kar amaçlarsan kar elde edemeyebilirsin ama iyi şeyler yaparsan, Allah da onun bereketini veriyor.

Müzikten zevk almak herkesin doğasında var ama müzik yapmak bazı insanların doğasında. Çocukken radyoda bir eser çalarken, halden hale girer kafamı sallardım. Annem oğlum, sofrada şarkı söylenmez derdi… İki göz bir ev düşünün… Bir anne ve babamın yattığı oda bir de diğer oda vardı. Mutfak minnacık ve bir de tuvalet. Banyo yok tabi ki. Bayrampaşa'da bir ev düşünün. Ortada yer sofrası. Masamız da yoktu bizim.

Müziğe karşı ilgimi hissettiğimde beş yaşındaydım. Rahmetli büyük dayım keşfetti bu durumu. Bir akrabamızın akordiyonu varmış evinde. Ben de uğraşırken parça çıkartmışım. Dayım bunu görmüş , “yeğenim, Elemtereden aşağıyı ezberle sana bir akordeon” dedi. Bende bir hafta içinde “Elemtereden” aşağı on tane sureyi yalayıp yuttum.

Küçük dayım rahmetli Nurettin Topçu'nun talebelerindendir. Belli musikişinas insanlar gelip sohbet ederlerdi. Oradan bir gün bir ney peydah oldu. Aldım ses çıkartmaya başladım.1972 senesinde Çemberlitaşda, Milliyetçiler Cemiyeti vardı, şimdiki Birlik Vakfı. İçeri girdim insanlar peşrev geçiyorlardı orada ilk notayla tanıştım.1978 de, Boğaziçi Üniversitesinde baktım koro var, hemen aktım oraya.

Daha sonra neyzenliğe merak saldım, Ümit Gürelman hoca vardır. Ona birkaç ay devam ettim. Bana bu dersleri verirken, “Bak kötü çalarsan sakın benim adımı anma” dedi. Onun için andım ve unuttum adını. Onun istediği düzeye hiçbir zaman gelemedim çünkü… Bu iş emek istiyor. Benim ağzımın burnumun meyli bile uygun değil. İyi değilim. Üstatların yanında kesinlikle çalmıyorum. Müzik zanaat değil sanat. Nota okumakla alakalı değil… Bu tip şeyler gönül ve alt yapı gerektiriyor bir ustayla çalışmak, meşk gerektiriyor. Müzik duygu insanının işidir.

***

“Ruhi Ayangil Hoca'yla üç buçuk dört sene çalıştık. İlk konserim Sadettin Kaynak'ı anma konseriydi. Sadettin Kaynak'tan çok söylerim ben, sizde fasıllarda görüyorsunuz. Mesela o konserde hem tenordum, hem vazifem rahmetli Safiye Ayla'yı Etiler'deki evinden almaktı”