İlk orucum ilk uçuşum

Bayramın en güzel yüzünü görür çocuklar. Günler öncesinde alınan pabuçlar,rengarenk giysiler, çoraplara kadar yeni kıyafetler... Bayram şekerleri, harçlıklarının konulacağı çantalar... Hatta arefe gününden dayanılamayıp giyilen elbiseler. Bu hafta çocukların dünyasından anlayan, onları iyi tanıyan Mevlana İdris'le çocuğu, Ramazan'ı ve bayramı konuştuk.Çocukların masalsı dünyasına dalarak.

Aslında çocukluktaki hiçbir şey unutulmaz. Diyelim ki otuz yıl önce oruç tutmuşsak bu eşsiz deneyim artık bizimdir ve yok edilemez. Çocukluğumuza ait oruç gibi olağanüstü bir olayın yanında, sıradan olayları bile bütün tazeliğiyle hatırlayabiliriz, özleyebiliriz. Çünkü çocukluk döneminin kendisi olağanüstü.

Burada duralım, çocuk kaç yaşında olursa olsun, ilk orucu tuttuğu anda büyür ve içinde bulunduğu durumdan çıkar. Neden mi? Çünkü büyüklerin yapmış olduğu çok metafizik, çok büyük bir şeyin aynısını yapmıştır, üstelik çok daha az bir güce sahipken. Oruç, bir çocuğun Ramazan ayında geçebileceği en güzel ve önemli 'eşiktir'. Doğrudan oruç tutma eylemine girişen bir çocuk kendiliğinden Müslüman olmanın künhüne varabilir.

Ben genel anlamda iyi bir şey yaptığımı düşünüyorsam çocuğumun da bunu yapmasını isterim. Bu evrensel bir istektir ve doğaldır. Fakat benim her iyi bulduğum şeyi yapmasını istediğim çocuk acaba olaya nasıl bakıyor? Bunu yapabilir mi, gerçekten yapmayı istiyor mu, yoksa sadece ben istediğim için mi yapacak? Bu ayırımlara dikkat edilmezse, istediğimizin tam tersi bir sonuçla karşılaşmak çok mümkün.Her yetişkin gibi, her çocuk da çok farklı. Bu farklılık dikkatle gözlenmeli.

Çocuğu oruçtan alıkoymak da, oruca zorlamak da doğru değil. Neden? Çünkü o bir çocuk. Yükümlü olan büyüktür, çocuk değil.

Zor olan şey büyümek değil, zor olan şey dünyanın çocuksuluğunu kaybetmesi. Yani herşey o kadar daraltıldı ki... Bakıyorsunuz metropollerde bir yığın hâlinde yaşayan insanlar. Bu bir yıkım bana göre. Dijital bir iletişim içinde, gerçekliğin epey uzağında ve asla mahremi olmayan bir hayat. Hayatsa bu.

Birgün herkes evlere kapanacak, dünya ile ilgisi de kanallardan ne akarsa onunla sınırlı olacak ve sokağa çıkmak da yasaklanacak, öyle dijital dijital bir ömür sürülecek zamanlara geleceğiz diye endişeleniyorum.

Bir yanıyla sert, karanlık ve ölümcül bir hayat içinde olduğumuz açık. Oruç bizi yeniden ve yeniden onarıp, umutla, sabırla, göklerle büyütüyor.

Çocuksuluk ölçüp biçmeden, spontane ve içten yaşama durumu biraz...Ve işte dünyamızın ve dünyalıların kaybettiği de bu. Bir bakın, bireyselden küresele kadar her ölçekte hesaplar kitaplar yapılıyor, ellerde muhtelif cetveller var, herkes herkesi biçimleme çabasıyla meşgul. Oysa bir çocuğa bakın! Ne kadar da azadedir hesaplarınızdan. Siz petrol için kafanızda sırtlanlarla yeryüzünde bombalar, işgaller, ölümler planlarken çocuk sadece bir dondurma, bir gazoz, bir oyuncak düşünmektedir.

Tabi ki… Çocuğu ödüllendirmek kendimizi ödüllendirmektir bir anlamda. Biz de ödüllendirilmeyi beklemiyor muyuz Tanrı tarafından? Üç çocuğum var ve onlara oruç tutun demedim. Kendileri istedikleri için tutuyorlar ve çocuklarımla iftardan önce ödüllü oyun oynuyoruz. Kandilin yandığını ilk kim görürse ödülü alıyor. Öbürleri de alıyor tabii ama daha küçük bir ödül. Şimdi buna kandilin sönmesini de ekledik sahurda. Bunu hergün yapıyoruz. Bunu yaptığımız zaman çocuğun otuz yıl, kırk yıl sonra anlatabileceği bir anısı oluyor. Hepimiz evimizde bir çocuk iftarı ayarlayabiliriz. Çocuğumuz ev sahibi olur ve bu sofrada kuşlarla, meleklerle birlikte bir iftar yapabilirler.

İlk yudum suyu, ilk zeytini ağzına götüren çocuk "ben bunu hak ettim" der. Bu an zafer anıdır. İçinizin büyümesini, kıpırdamasını engelleyecek hiçbir güç yoktur Allah'tan başka. İlk oruç çocuk için çok değerli bir an 'sıçrama anı'dır.

Aslında bayram deyip susmak lâzım. Çünkü bayramda herkesin içinden havalanan kuş sayısı, herkesin içinde açan çiçek sayısı farklı. Bayram fazla özel bir an. Ama biz dünyanın bitip-tükenmeyen işleriyle genelleşmiş durumda isek bu özelliği hissetmemiz de,hissettirmemiz de zor.

Düşünüyorum da büyükler hiç olmazsa bayramda kendi çocuklarıyla çocuklaşabilse, bir yoksulla yoksullaşabilse…

İlk yaptığımız şey Süleymaniye Camii'ne gitmektir. Bayram sabahı erkenden uyanıp oraya gitmeyi artık o kadar içselleştirdik ki bu durum benden önce çocukların aklına geliyor ve o sabah Süleymaniye'ye yaklaşırken her adımda çocuklar ve ben bir yığın neşeli, heyecanlı şeyler anlatıyoruz birbirimize. Bayram namazı sonrası arkadaşlar ve onların çocuklarıyla oluşturduğumuz geniş ve büyük dostluk masasında –"Süleymaniye Masası" diyebilirim buna- bayramlaşıyor ve sürekli tazelenen çaylar simitler poğaçalar eşliğinde bir yılın daha nasıl olup da geçtiğinden filan dem vuruyoruz. Sonra eve dönüş ve misafirler, ziyaretler, şekerler, şükürler…Ve hiç bitmeyecekmiş gibi sürüp giden işgaller ve diğer acıların koyu gölgesi…Bayramda bile…Lekesiz, güneş gibi saf bir bayramı yaşayabilecek miyiz acaba? Acaba…

Bayramın kendisi zaten bir hediye biliyorsunuz. Ama çocuklar için onların en sevdiği şey her ne ise, imkanlar dahilinde onu alıp hediye etmek elbette güzel bir şey. Bir de bayram harçlığı meselesi var değil mi? Aman bunu ihmal etmeyelim. Çocukların öncelikli haklarından biri bayram harçlığı bence…

Bence günümüzün çocuğu hem şanslı hem şanssız. Modern hayat içinde, evindeki çocuğa ulaşamıyor anne babalar. Çünkü çocuk zamanını dijital bir dünyada geçiriyor. Evimde televizyon yok ve çocuklarım benden isteyene kadar da almayı düşünmüyorum. Ne zaman üçü birden gelip isterse o zaman alacağım. Kitap okuyorlar, resim yapıyorlar, film izliyorlar. Satranç oynuyoruz, denize ve Ayasofya'ya bakıyoruz.

Mevlana İdris'in çocuklarıyla da tanışma fırsatı buldum bu fırsatı yakalamışken de değerlendirmek gerek diyerek ramazanla ilgili sorularla daldım çocukların tertemiz derinliklerine. Behram, Nedim ve Kaptan'a ilk sorum, 'Ramazan'la aranız nasıl? 'Çok iyi' oldu aldığım cevap ve ramazanda yaptıklarını sıraladılar büyüklere örnek olacak mahiyette. Ramazanda ne yapıyorsunuz? soruma da; "Kuran-ı Kerim okuyoruz, dua ediyoruz, teravih kılıyoruz arada". Beş yaşındaki ufaklığa da sorum şu oldu: Neden oruç tutuyorsun? "Seviyorum oruç tutmayı" diğerlerinden aldığım cevap da aynen böyleydi. Seviyorlar ve tutuyorlar orucu sorgulamadan içlerinden gelerek. Biz büyükler ise orucun bizi tutmasına sığınıyoruz kendimizi teselli ederek.