İslam sanatının kıymetini New York’ta anladım

İslam'ın zengin kültürel mirasından ilham alan sanatçılardan biri de 3 yıl önce ABD'ye taşınan Mısırlı Mohamed Ahmed... New York'ta açtığı stüdyoya 'Ezelden beri var olan' anlamına gelen 'Kadeem' ismini veren Ahmed, çalışmalarında İslami sanatların pek çok alanından faydalanıyor. 2001 yılında ülkesinde ürün geliştirici ve tasarımcı olarak çalışmaya başlayan sanatçı, teknolojiye olan tutkusunu gelenekle bir araya getirmeye karar veriyor. Sanatçı seramik, ağaç, taş gibi doğadan elde ettiği birçok maddeyi temel alarak farklı tasarımlar ortaya çıkartıyor.

New York'a taşındıktan sonra geleneksel sanatlarla daha fazla ilgilenmeye başladığını belirten Ahmed, “İslam'da geometrik sanat oldukça zengin. Ancak Batı'da daha fazla ilgi gördüğünü söyleyebiliriz. Geometrik desenlerle, çizgilerle her gün karşılaşıyoruz. Sanırım bu karşılaşmalar tutkumuzdan götürüyor. Onlara o kadar alıştık ki günlük hayatımızın parçaları haline geldi. Yıllardır bu işlerle ilgilenen ben bile İslam'ın sahip olduğu mirasın kıymetini New York'tayken anladım. Şimdiyse Mısır'a gidip her gün önünden geçtiğim camileri ya da mezarları görmem gerekiyor. Dünyanın her yerinden insanlar piramitleri görmeye geliyor ama henüz görmeyen bir çok Mısırlı var. Elimizdekinin kıymetini kaybedince anlıyoruz. Eski fotoğraflara baktığımda kendi kendime 'Yıllardır yanı başımdaymış' diye düşünüyorum. Demek ki bir şeyleri görmek istiyorsak uzaktan bakmamız gerekli. Zaten yakınındayken detayları seçemezsin. Ben de taşındıktan sonra büyük fotoğrafı görebildim” şeklinde konuşuyor.

Çalışmalarıyla İslam'ın güzelliğini çevresindekilere göstermeyi amaçladığını söyleyen Ahmed, “Özellikle ABD ve Avrupa'daki Müslümanlar sürekli davaları hakkında konuşuyorlar ancak davaları için harekete geçmiyorlar. Sözlerimizi artık eyleme dökmemiz gerek. Bu dönemde kimsenin konuşmaya vakti yok. İnsanlar yapılan şeylerle, örneklerle ilgileniyor. Bu yüzden İslam'ın güzelliğini anlatmayı değil de, onu yaptığım işlerle göstermeye çalışıyorum. Bizim İslam'ı temsil etmemize gerek yok çünkü İslam zaten kendisini en güzel şekilde temsil ediyor. Bizim yapmamız gereken, bize verilen mirasla en iyiyi ve doğruyu yapmaya çalışmak. Dünyaya sadece bir şeyler verdiğinde, verdiğin şey geri döner. Hz. Muhammed bu sirkülasyonu hiçbir zaman durdurmadı. Gelenleri her zaman kabul etti, kendisinden bir şeyler verdi ve bunun karşılığını da her zaman aldı. Biz de söylemden öteye geçip artık bu dünyaya bir şeyler vermeliyiz” diyor.

Yaptığı sanatın kendisini diğer insanlardan farklı kılan bir ayrıcalık olduğunu kaydeden sanatçı, “Başladığım günden bu yana Müslüman dünyanın sahip olduğu mirastan beslendim. İslami sanata tamamen yoğunlaşmam New York'a taşındıktan sonra gerçekleşti. Çünkü bu sanat taşındıktan sonra tamamen kimliğim haline geldi. Mısır'da herkes gibi sıradan bir Mısırlısın. Ancak ABD'de dünyanın her yerinden gelen insanlardan sadece birisiyim ve bu kalabalık içinde varolabilmek için bir kimliğe sahip olman gerekiyor. Bu kimliğin İslam olduğunu keşfettim” ifadelerini kullanıyor.

Ahmed, profesyonelliğini oymacılık üzerine kursa da sürekli yeni teknikleri denediğini söylüyor ve ekliyor: “Taşın, seramiğin, porselenin ya da mermerin üzerine sürekli değişik geometrik desenler çiziyorum. Teknoloji ve zanaatın kesiştiği yeni yollar deniyorum. Yüksek teknoloji ile el sanatlarını bir araya getirip yeni uygulamalar ortaya çıkarmak için çalışıyorum. Çalışmalarımda yol haritam ise islami sanatlar.”

Mohamed Ahmed'in stüdyosu Kadeem Art zanaatı ve teknik gelişimi içinde barındıran bir kuruluş. Bu stüdyonun hayatı boyunca devam edecek bir proje olduğunu belirten sanatçı, “Elimdeki ürün bazen seramik, bazen de taş olabiliyor. Bunu teknolojiyle birleştirdiğimde ise ortaya başka bir ürün çıkıyor. Makineyle tasarımı bir araya getirdiğimde de kendi özgün yöntemim ortaya çıkıyor. Teknolojiden faydalandığım için yaptığım iş kolay gibi görünse de hiç kolay değil. Elde ettiğim bu teknik yöntemler benim tutkum ve çocuklarıma bırakmak istediğim mirasım” diyor.

İslam sanatlarının dinden bağımsız bir çok alanda görüldüğünü söyleyen Ahmed, “Bu sanatlar gelenekten, yani İslam'dan öncesinden ve geometriden de besleniyor. Ama Hıristiyanlık ve Yahudilik'te sanat tamamen dinle bağlantılı. Sahip olduğumuz sanat ise dinle bağlantısı olmayan tek sanat. Çünkü sadece camilerde değil, günlük yaşamda, dekorasyon, mimari, dizayn gibi pek çok alanda bu motiflerle karşılaşıyoruz. Ayrıca geleneksel sanatla artık moda dünyasında, defilelerde ya da takılarda da karşılaşabiliyoruz” şeklinde konuşuyor.