İstanbul film festivalinde dikkat çekenler

Kendi adıma festivalin en başarılı bulduğum yapımlarının başında yine belgeseller yer alıyor. Festivaller dışında ulaşma şansına pek de sahip olmadığımız bu yapımlar, çoğunlukla türünün iyi örnekleri arasından seçilmiş. Festivalde gördüğüm çalışmalar arasında en beğendiğim yapım olan Küreselleşme Üçlemesi'ni görme şansı olanlara özellikle tavsiye ediyorum. Amerikalı yönetmen Micha X.Peled'in 2001 yılında çekmeye başladığı üçlemenin ilki, Dükkân Savaşları. Film ABD'nin Virginia eyaletinde kurulacak bir süper market zincirinin üzerinden, tüketim kültürüne dair bir perspektif sunuyor. 2005'de çekilen ikinci film Mavi Çin'de ise, dünyanın hızla büyüyen ekonomisi Çin'de köleliğe benzer şekilde çalıştırılan işçilerin dramı etkin bir dille anlatılıyor. Üçlemenin son filmi Acı Tohumlar ise Hindistan'da ailesinin geçimini sağlayamadığı için karşılaşılan intihar vakalarını inceliyor. Dünyanın farklı coğrafyalarından endüstriyel dramların anlatıldığı bu yapımları seyretme şansını kaçırmamanızı öneriyorum.

Geçtiğimiz yıl dünya siyasi tarihinin gündemine oturan Arap Baharı, hiç şüphesiz son dönemde düzenlenen festivallerin de vazgeçilmez başlıkları arasında yer alıyor. Profesyonel haber, bilgi kaynaklarıyla yetinmeyen günümüz insanının elindeki her türlü araçtan yararlanarak olayı kayıt altına alması konuya içeriden ve bilinmeyen yönleriyle farklı yaklaşımları da mümkün kılıyor. Bu çalışmalar arasında Artık Korkmak Yok, Tunus'taki devrimle ilgili ilk belgesel olma özelliğini taşıyor ve devrimin ardından hasar tespitinde bulunuyor. 1966 yılında çekilen Cezayir sinemasının en büyük bütçeli yapımı Cezayir Savaşı yine bu başlık altında gösterilen yapımlar arasında yer alıyor. Bir dönem, pek çok coğrafyanın bağımsızlık sembolü haline gelen filmi, daha önce seyretmeyenlere bu şansı kaçırmamalarını öneriyorum. Tahrir-Özgürlük Meydanı belgeseli ise, geçtiğimiz yıl Mısır'da yaşanan ayaklanmalara birebir şahitlik ediyor.

Devrimi içeriden seyreden yapımların dışında, tek cümleyle devrime bulaşan yani pek de bulaşmayan bir yapım var ki, festivalin en keyifli seyirliklerinden. Meryem Ana, Kıptiler ve Ben, Mısır asıllı Fransız yönetmen Namir Abdel Messeeh'in annesinin Mısır'daki köyüne dönüp belgesel çekme macerasını konu alıyor.

Festivalin kurmaca yapımları arasında en dikkat çekenlerinden biri İran'lı genç yönetmen Morteza Farshbaf'ın ilk filmi, Yas. Film hayatını kaybeden bir karı kocanın ardından tek başına kalan küçük çocukları Arshia'nın teyzesi ve eniştesiyle yaptığı yolculuğu konu alıyor. Büyük bir kısmı arabanın içinde geçen ve işitme engelli iki kişinin diyalogları üzerine kurulu olan yapım İran sinemasının özgün kalıplarına uyumlu, Kiarostami filmlerinde izler taşıyan bir karaktere sahip. Nitekim yönetmen Farshbaf, bir dönem Kiarostami'nin asistanlığını yapmış.

Başka bir usta, Kieslowski'nin öğrencilerinden Greg Zclinski'nin yönetti Cesaret, yine festivalin akılda kalıcı yapımları arasında yer alıyor. Polonyalı yönetmen vicdan ve ahlak konuları kardeşler arası rekabet konulu bir hikayeyle yaklaşıyor.

Geçtiğimiz yıl Yağmuru Bile ile Oscar'a aday olan İspanyol yönetmen İciar Bollain ve Ken Loach'un daimi senaristi Paul Laverty birlikteliğinden doğan Gökyüzünde Bir Ayna, Doğuya gidip aydınlatan ve aydınlanan biraz tipik bir Batılı kadın hikâyesi. Buna rağmen seyirciye belli bir seyir zevki veriyor.

Çok geniş bir program içinde sadece küçücük bir değini olabilecek bir yazının sonunda son bir hatırlatma yapmak istiyorum. Tüm festivallerde olduğu gibi, burada da kültür bakanlığı denetiminden geçmeyen yapımlarda yaş tasnifi bulunmuyor. Bu nedenle hiç tahmin etmeyeceğiniz filmlerde dahi şiddet, müstehcenlik ve olumsuz davranışlarla karşılaşma ihtimaliniz oldukça yüksek. Uyarmış olalım.