Milli duygular sahada yaşıyor

872 yılında İskoçya ile İngiltere arasında oynanan ve 0-0 biten maçla başlayan ülkeler arası futbol rekabeti 1.5 asra yakın zamanda belki dönüşerek ama kesinlikle artarak devam ediyor. Milli takımlar düzeyinde futbol uluslar için kimi zaman bir var olma nişanı, kimi zaman güç- kudret işareti, kimi zamansa tarihi bir hesabın görülme aracı olageldi. 1934 Dünya Kupası İtalyan Faşist Lider Mussolini'nin ülkesinin gücünü gösterme adına önemli bir fırsattı. 1954'te kazanılan Dünya Kupası 'Yeni Almanya'nın ilk uluslararası başarısı olarak Alman ulusunun gurur kaynağı olmuştu. 1986'da Maradona'nın golü İngilizlerden ve hatta Thatcher'dan Falkland Savaşı'nın intikamını almak demekti Arjantinliler için. 2. Dünya savaşından sonra bağımsızlığını kazanan pek çok sömürge ülkesinde futbol ve milli takım bağımsızlığın sembolü oldu. Keza 90'lardan sonra aynı durum dağılan Sovyetler ve Yugoslavya sonrası bağımsızlığını kazanan ülkeler için de geçerli. 1988'de Almanlar'ı yenen Hollandalılar bağımsızlık gününden sonra en büyük gösterilerle kutladılar zaferi. Halkın yüzde 60'ı sokaklara dökülmüş, '1940'ta geldiler, 1988'de de biz geldik' şarkısını söylüyordu. 2. Dünya savaşı işgalinin cevabı verilmişti Hollandalılar adına.

Aslında 1990'ların ortalarında bilhassa Avrupa için kulüp takımlarının artan etkisi ile milli takımların önemini azalacağına dair bir beklenti oluşmuştu. Globalleşme, Avrupa Birliği'nin ekonomik bir işbirliği örgütünden çok daha farklı bir yapıya kavuşması gibi gelişmeler ulus- devlet ve buna bağlı olarak milli takımların etkisini azaltabilecek gelişmeler olarak düşünülmüştü. Lakin öyle olmadı. Evet Barcelona, Real Madrid, Manchester United gibi kulüpler tıpkı küresel şirketler gibi dünyanın her tarafına nüfuz edip taraftar devşirdiler. Ama milli takımlar ve milli maçlar hala dünyanın her yerinde kimi zaman ülke bütünlüğünün kimi zamansa yerel kimliğin sembolü olmaya devam ediyor.

Mesela, Lübnan milli takımının kazandığı umulmadık bir zaferden sonra yurt dışında yaşayan Lübnanlı bir kız öğrenci şöyle yazmıştı bloğuna: 'Hiçbir zaman bir futbol seyircisi olmadım. Ama bu akşam Şii, Sünni, Hıristiyan, Maruni… Tüm Lübnanlıların ortak sevincini gördüm ve ilk defa Lübnan'ın gerçek bir ülke olduğunu hissettim; teşekkürler futbol…'

2010 Dünya Kupasını kazanan İspanya'da gündüz Katalan bağımsızlığı için yürüyenlerin akşam İspanya'nın şampiyonluğunu kutlaması bir başka örnek bu anlamda. Bunda oyuncuların büyük kısmının Katalan olmasının rolü vardır şüphesiz ama yine de bir Katalan'a İspanyol bayrağı taşıtan gücün futbol olduğu gerçeğini değiştirmez bu durum.

2002 yılında Milli takımımızın Dünya 3. Olduğu şampiyonada Kandildeki PKK kamplarında Türk milli takımını tutan Türkiyeli militanların Suriyeli arkadaşlarından tepki görmeleri ve olayın kavgaya dönüşmesi çok daha ilginç bir anektod, milli takım algısının gücünü gösterme adına. Sonuç olarak değişen bunca şeye rağmen, milletler var oldukça milli takımlar futbolun içinde önemini koruyacak gibi görünüyor. Çünkü futbolun temsil gücü başka hiçbir alanda yok.