Canlarımızı yakan, ülkemizi yasa boğan Bolu’daki otel yangını, gerekli tedbirler alınmazsa nasıl telafisi mümkün olmayan sonuçlara yol açtığını gösterdi. Bu sebeple çok taraflı ve çok yönlü bir kontrol ve denetimler gerekirken kâr uğruna göz yummayı imkansızlaştıracak bir sistem kurmaya mecburuz. Prof. Dr. Zehra Yıldız’ın uluslararası bir dergideki “Konutlardaki Mutfak Yangınları Üzerine Bir Değerlendirme” başlıklı makalesi de alınabilecek basit önlemlerle mutfak yangınlarının nasıl önlenebileceğini ortaya koyuyor. Yemek yapılan veya yemek servisi sunan mutfaklar ısıtma ve pişirme ekipmanları ile yağ buharı olması sebebiyle yangın açısından en riskli ve kritik bir alandır. Ülkemizdeki yangınların yaklaşık yüzde 45’i konutlarda ve konutlardaki yangınların da yüzde 40’ı mutfaklarda meydana geliyor. Mutfak yangınları genellikle açık unutulan ocaktan gaz sızması, tüp gaz patlaması, kızartma esnasında tava ve tencerede yağ parlaması, aspiratör ve bacalarda biriken is ve kurumların tutuşması, sıcak veya tam söndürülmeden çöpe atılan bir maddenin tutuşması ile elektrik ve ısıtma-pişirme cihazları kaynaklı çıkıyor. Mutfak yangınlarının büyük kısmı yemek pişirme ünitelerinden çıkarken ocak ve pişirme ekipmanı bu yangınların yaklaşık üçte ikisini oluşturur. Pişirme ekipmanı yangından kaynaklı ölümlerin yüzde 14’üne sebep olur. Ocak üstünde ya da fritöz kullanılarak yağla yapılan kızartmalar diğer pişirme işlemleri ve fırınlar yangın tehlikesini oluşturur. Mutfaklardaki yangınların çoğu fazla ısıtılan yağdan kaynaklanır. Fritöz gibi yüksek sıcaklıklarda çalışan cihazlarda daha fazla kızgın yağ buharı oluşur. Bu da yanıcı yağ tabakasının oluşmasına, bu tabakanın tutuşması da ortamdaki diğer maddelerin tutuşmasına ortam hazırlıyor. Özellikle yağın alev aldığı zamanki 675 dereceye kadar ulaşan sıcaklıkla mutfaktaki birçok malzeme tutuşabilecek hale gelebilir. Davlumbaz ve kanallar temizlenmediği için biriken yağ kalıntıları yangın tehlikesini beraberinde getirir.
Mutfak yangınlarına karşı alınacak önlemler
Yemek hizmeti veren mutfaklarda, kızgın yağlarla işlem yapılan ocaklarda ve davlumbazlarda kimyasal söndürme sistemi olmalı. Otomatik ve manuel söndürme sistemi ve ekipmanları eksiksiz ve her an çalışabilir olmalı. Uygun bir yangın söndürücü tüp ile yangın battaniyesi bulunmalı. Bunlara kolayca ulaşılabilmeli. Ancak yemek pişirme alanından uzağa konumlandırılmalı. Yangının mutfaktan diğer bölümlere yayılmaması için gerekli bölümlemeler yapılıp yalıtılmalı.
Elektrik tesisatı uzmanı tarafından yapılmalı. Eskiyen tesisatlar yenilenmeli. Kapasite üzerinde mutfak ekipmanı kullanılmamalı. Aynı prizden çok sayıda elektrikli cihaz beslenmemeli. Prizlerin topraklanması yapılmalı. Kullanılmayan ekipmanların fişleri çekilmeli. Küçük ev aletleri lavabo ve sudan uzakta konumlandırılmalı. Gaz kullanılan mutfaklarda havalandırma sistemi veya havalandırma boşluğu olmalı. Endüstriyel mutfaklara alarmlı yangın algılama sistemleri yerleştirilmeli.
Kontrol altına alınamayan yangınlardaki en büyük hata bilinçsiz müdahale. Mutfaklardaki yangınlar özellikle yağ yangınları bilinçli müdahale ile tamamen söndürülebilir. Yağ buharının sıcaklığı suyu buharlaştırarak genleştirdiği, yangının büyümesine ve yayılmasına neden olduğu için sıvı yağ yangınlarını söndürmede kesinlikle su kullanılmaz. Kızartma esnasında yağ buharının parlaması veya alev alması engellenmeli, ısı kaynağını ortadan kaldırmak için ocak kapatılmalı, havayla temas kesilmesi, kap hareket ettirilmemeli, soğuduğundan emin olmadan kapak açılmamalı. Su katı yangınların söndürülmesinde kullanılır. Bu yüzden yağın yanı sıra gaz ve elektrik yangınlarında kesinlikle su ile müdahale edilmemeli.
Her zaman güvenilir bir marka, test edilmiş ve onaylanmış pişirme ekipmanı tercih edin. Lavabo, bankonun üstü ve mutfak dolapları yanmaz bir kaplama ile kaplayın. Ocağa veya fırına yakın yerlere kurutma bezi, mutfak havlusu, peçete gibi yanıcı maddeler koymayın. Alet ve malzemeleri sabitleyin. Ocak yakınında rüzgârda hareket etmeyecek stor perde ya da yanmaz kumaştan perde kullanın. Ocak, fırın veya ızgarayı perdeye uzak konuma yerleştirin.
Marketlere göre fiyatları kıyasla
Meyve, sebze, et, tavuk, balık ve içecek gibi temel gıda ile temizlik ve kişisel bakım ürünlerinin aralarında yer aldığı birçok ürünün fiyatını artık anlık karşılaştırılabilecek. Zincir market şubelerindeki 50 bine yakın ürünün fiyatını görerek karşılaştırma imkânı sunan “http:// marketfiyati.org.tr” internet sitesi erişime açıldı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının Merkez Bankası ile birlikte yürüttüğü proje kapsamında A101, BİM, Carrefoursa, Hakmar, Migros, Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri ve Şok’un yer aldığı 7 zincir marketin verileri TÜBİTAK Bilişim ve Bilgi Güvenliği İleri Teknolojiler Araştırma Merkezi sistemlerine aktarılıyor. Cimri Market ve Market Tamam ile yakında erişime açılacak olan Market Fiyatı mobil uygulamalarından da verilere ulaşılabilecek.
Arıcıları buluşturan fuar
Arıcılık ve Arı Ürünleri Fuarı ikinci defa ülkenin dört bir yanından üretici ve sektör profesyonellerini ve tüketicileri bir araya getirdi. 6-9 Şubat tarihlerinde Antalya Cam Piramit Fuar ve Kongre Merkezi’nde Türkiye Arı Yetiştiricileri Merkez Birliğinin desteğiyle, Antalya Arı Yetiştiricileri Birliği evsahipliğinde organize edilen fuara 51 firma katıldı.
Balıklı pilav lezzeti
Arapgir balıklı pilavı Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaret tescil belgesi alarak tescillendi. Malatya’nın Arapgir ilçesinin mutfak kültüründe önemli bir yere sahip olan bu yöresel lezzetin tescillenmesiyle Arapgir’deki tescilli ürün sayısı 15’e çıkmış oldu. Sazan balığı ya da alabalıkların içinin, tereyağında kavrulmuş kuru soğan, domates, biber ve domates salçası ile hazırlanan baharatlı harçla doldurulup pişirilmesiyle hazırlanıyor. Her ne kadar Karadeniz mutfağındaki hamsili pilavla benzerlik gösterse de Arapgir’in balıklı pilavında fıstık, üzüm ve dereotu gibi malzemeler katılmaz. Hamsili pilavda hamsiler tepsinin üzeri tamamen hamsiyle kaplanırken Arapgir pilavında balıklar tepsiye aralıklı şekilde dizilir. Her iki lezzetin benzerliği ise pişirmek için tepsinin kullanılmasıdır. Arapgir balıklı pilavının özellikleri ise yöre mutfağının en özel tatlarından biri olması, balık ve pirincin muhteşem uyumuyla farklı bir aromaya sahip olması, sağlıklı ve besleyici bir öğün olması yanısıra özel günlerde ve davet sofralarında sunulan geleneksel bir yemek olması olarak sıralanabilir.
