Nobbs'un bedeni toplumun kararı

Albert Nobbs 19. yüzyıl İrlanda'sında, Dublin'in en lüks otellerinden birinde kâhya olarak çalışmaktadır. Aslında bir kadın olan Nobbs'u çevresindeki herkes erkek zannetmektedir. Otele badana işleri için gelen Hubert Page, Nobbs'un sırrını fark eden tek kişi olur. Sırrının ortaya çıkışıyla kahyanın düzene oturan hayatında bir takım değişiklikler meydana gelecektir.

Hizmetkar Albert Nobbs kabaca bakıldığında bir insan hikayesini marjinal hale getirmesi yönünden seyirciyi cezbediyor. Biraz trajedi, biraz merak seyirciyi filmin sonuna kadar canlı tutmaya yetiyor. Ancak filmin aile ve kadın kavramlarına dair öne sürdüğü önermeler, bence marjinal hikayesinden çok daha ilgi çekici ve konuşulmaya değer. Albert Nobbs başından geçen acı tecrübeler nedeniyle erkek olarak yaşamaya mahkûm edilmiş bir karakter. Bu toplumların erkeklerin dünyasına göre kurgulandığı ve yaşam alanlarının daha geniş olduğuna dair bir bakış açısı sunuyor. Filmde (hadi biraz sürprizi bozalım) Nobbs gibi erkek kılığında yaşayan başka bir karakterin daha oluşu meseleyi kişisel olmaktan çıkarıp, toplumsallaştırıyor. Bunu filmin 19. yüzyılda geçmesiyle birleştirdiğimizde "kadınlar tarih boyunca ezilmiş bir sınıftır" söylemiyle birebir örtüştüğü su götürmez bir gerçek. Filmin buraya kadar olan kısmının feminizm argümanlarına göre kurgulandığını bilmiyorum belirtmeye gerek var mı? Özellikle otele gelen müşteriler üzerinden yapılan toplumsal sınıf farkı vurgusu, kadınları toplumsal sınıfın en alt kategorisinde gören zihniyete gönderme yapıyor.

Seyirciyi kısa sürede içine çeken bu kurgu, beraberinde gelen hayat tasavvurunun gözden kaçmasına da neden olabiliyor. Filmin başında iki kadının 'erkek olarak yaşamak zorunda kalması' durumu, ilerleyen kısımlarda 'erkek olarak yaşamayı tercih etmeye' dönüşüyor. Bu da günümüzde tartışılan pek çok meselenin merkezine oturtulabilecek bir argüman. Geçmişte cinsiyet dediğimiz şey kişinin doğuştan getirdiği biyolojik bir özellikken, günümüzde bazı sosyal teoriler bunun tam tersini savunur hale geldi. Bilimin de katkılarıyla cinsiyetin doğumdan sonra 'belirlenebilir' nitelik kazanmasından en çok aile ve evlilik kurumu etkilendi. Hizmetkâr Albert Nobds, dönem filmi oluşu itibarıyla işin bilimsel yönüne hiç bulaşmıyor. Bana kalırsa bulaşmak da istemiyor. Cinsiyetin yalnızca psikolojik açıdan dahi tercih edilebilir bir tarafı olduğuna vurgu yapıyor. Yıllarca erkek gibi yaşamış iki kadın karakterin, kadın kıyafetleri içinde kendi cinsiyetlerine olan yabancılıkları filmin en etkileyici sahnelerinden. Tercih edilebilir cinsiyet tanımının ardından yeni bir aile modeli tanımı da beraberinde geliyor; biri erkek rolünü üstlenmiş iki kadının mutlu bir yuva kurması… Filmin dili bu yuvayı o denli cazip kılıyor ki, dünya görüşünüze ters düşse bile Nobbs'un hayallerini gerçekleştirme arzusuna destek vermeniz olası…

Filmde sunulan aile modeli bana (İki Kadın Bir Erkek) The Kids Are All Right filminden pek farklı gelmedi. İki eş cinsel kadının evlenip, suni döllenme yoluyla çocuk sahibi olmasını anlatan İki Kadın Bir Erkek, "eşcinsellik ahlaksızlık değildir", mesajını ustalıkla veriyordu. Görünürde farklı kategoride gibi duran Hizmetkar Albert Nobbs'un da aynı mesajı eşcinsellik gibi kavramlara hiç değinmeden, dolayısıyla hiç sezdirmeden verdiğini söyleyebilirim. Bu nedenle iki filmin aynı amaçla piyasa sürüldüğünü düşünüyorum.

Senaryo dili, sade anlatımı ve başarılı oyuncu performanslarıyla Hizmetkar Albert Nobbs duyguları oldukça güçlü anlatan bir yapım. Bu yönleriyle seyirciyi tatmin eden ve ileride hatırlanacak filmler arasında yer alıyor. Verdiği mesajı nasıl değerlendireceğiniz ise, sizin dünya görüşünüze kalmış.

Orijinal Adı: Albert Nobbs

Yönetmen: Rodrigo Garcia

Senaryo: Glenn Close, John Banville, Gabriella Prekop

/ Oyuncular: Glenn Close, Mia Wasikowska and Aaron Johnson

Tür: Dram

Yapım: İngiltere, İrlanda / 2011