Onlar doğuştan değil, okuldan İstanbullu

Nerelisiniz? Bu soru, İstanbul'da doğup büyüyen ama henüz İstanbullu olmayı yedi kuşağa dayandıramamış taze Anadolu insanı için en çekilmez sorulardan biridir. İstanbulluyum dese bir türlü, demese bir türlüdür.. Bu yüzden Ankaralıyım demek, Vanlıyım demek daha bir tercih nedenidir. Yoksa kara kaşınız, kara gözünüzden, tipinizden ve şivesinizden has Anadolulu olup da, İstanbulluyum deyivermiş biri olduğunuz anlaşılırsa önce alaycı bir tebessüm gelir. Sonra "Tabi burada doğdun o yüzden İstanbulluyum diyorsun ama gerçek İstanbullular şöyledir, böyledir" cümlesiyle ikinci darbe kafanızın ortasına indirilir. Hala ısrar mı ediyorsunuz? O zaman de siz geldiğiniz yeri itiraf edene dek yedi göbeğiniz sigaya çekilir…

Yukarıdaki paragrafın sonuna artık gönül rahatlığıyla "di" koyabilirsiniz. Çünkü şimdi İstanbullu olma okulu var. Yani karşınıza geçip sorguya başladılar mı kapı gibi diplomanızı gösterebileceksiniz… İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin 2010 Avrupa Kültür Başkenti seçilen İstanbul'un tanıtımı için hazırlanan etkinlikler çerçevesinde açtığı kursta bir aylık bir kursla İstanbullu olmanın eğitimini veriyor. Prof. Dr. Zekeriya Kurşun, Prof Dr, Haluk Dursun, Mustafa Armağan, İskender Pala, Sunay Akın , Mehmet Güntekin gibi İstanbul aşığı hocaların ders verdiği okul, İstanbul kültürüyle yetişmeseniz bile İstanbul kültürüne aşina olmanızı ve İstanbullu olma bilincini sağlamayı hedefliyor. Ayrıca okuldan mezun olanlara kültür elçisi sertifikası da veriliyor. Peki sonradan ya da okuldan İstanbullu olmak nasıl bir duygu? Bunu anlamak için geçtiğimiz hafta kültür elçisi olmaya hak kazanan mezunlarla muhabbet ettik. Bakın ne dediler…

Doğma büyüme İstanbullu olan 56 yaşındaki Şenay Özkan tam bir İstanbul hanımefendisi. İstanbul Türkçe'siyle, giyimiyle, zarafetiyle, İstanbulluluğundan şüphe duyulmayan Şenay Hanım bütün bunlara rağmen yine de kendini İstanbullu hissedemiyor. "Çünkü" diyor, ”Çocukluğumdaki İstanbulluları hatırladığımda kendi İstanbulluğumu yeterli bulmuyorum.” Şenay Hanım gibi İstanbul'da yarım asrı devirmiş bir hanımefendi böyle düşünüyorsa taze İstanbullular ne yapsın değil mi? Ama hemen umutsuzluğa kapılmayın.

Önce Şenay Hanım'ı bir daha dinleyin: "İstanbullu olmak için mutlaka İstanbul'da doğmak da gerekmiyor. Çok seviyorsanız sonradan da İstanbullu olmanız mümkün ancak bu bir eğitim ve emek gerektirir. Mesela Yahya Kemal Üsküp'te doğmuş olmasına rağmen en büyük İstanbul şairidir” diyor Şenay Hanım. Kuran Kursu öğreticisi 20 yaşındaki Tuba Bayraklı'nın İstanbul aşkı ise her hafta Düzce'den kalkıp bu kursa gelecek kadar büyük. Tuba da sonradan İstanbullu olunabileceğine inananlardan hatta İstanbullu olmak için İstanbul'da yaşamanın gerekli olmadığını düşünüyor. Tuba öğrendiklerini şöyle anlatıyor “Bu kursta bülbül dinlemenin bile bir adabı olduğunu, İstanbullunun mutlaka klasik musiki dinlediğini, erguvanın özel bir yeri olduğunu ve çayın keyfine nerede varılacağını öğrendim.” Çanakkale doğumlu 50 yaşındaki Esat Koçar ise 3 yıldır İstanbul'da yaşıyor. İlk İstanbul'a geldiğinde şehri tanımak için bir hafta rehber eşliğinde gezmiş fakat bunu da yeterli bulmayarak belediyeden yardım istemiş. Kendisi İstanbullu olmak için bunca çaba sarf ederken İstanbul'da yaşayan insanların İstanbullulaşmamak için direnmesini anlamadığını belirten Esat Bey Beylerbeyi'nde yaşamasına rağmen bir İstanbul hanım efendisi veya beyefendisine rastlamadığını da hayretle anlatıyor. 20 yaşındaki Doğan Uçan ise bir İstanbul beyefendisi aday olsa da “Eskilere göre ancak light bir İstanbul beyefendisi olabilirim.” diyor