Öte taraf bundan böyle Beyoğlu

Beyoğlu, 45 mahalleden ve yaklaşık 225 bin yerleşik nüfustan oluşan İstanbul'un en hareketli ilçesi. Beyoğlu o kadar hareketli ki, her gün üzerinden geçen milyonlarca İstanbullunun yanı sıra gece nüfusu da yerleşik nüfusunun beş katına çıkabiliyor. Beyoğlu ilçesi; Haliç'in kuzeyinde Kasımpaşa vadisinin batısıyla, Dolmabahçe (Gazhane) vadisi arasında kalan alanı kapsıyor.

Doğu Roma İmparatorluğu döneminde Beyoğlu bir yerleşim alanı değildi. Bu bölgeye; karşı yaka öte anlamına gelen Pera'dan kaynaklanan Peran Bağları deniliyordu. Geçen yüzyılda, özellikle yabancılar, Beyoğlu yerine Pera adını kullandılar.

Beyoğlu adı bir rivayete göre, Fatih Sultan Mehmed zamanında Pontus prenslerinden Aleksios Komnenos'un İslamiyet'i kabul ederek burada oturmasından kaynaklanıyor. Bir başka rivayete göre, burada oturan Pontus prensi değil, Kanuni zamanındaki Venedik elçisi Andre Giritti'nin oğlu Luigi Giritti'dir. Türkler'in "Bey Oğlu" diye andıkları bu adam, elçinin bir Rum kadınla evlenmesinden dünyaya gelmiş. Pera adı, 1925'de resmi yazışmalardan çıkarıldıktan sonra gittikçe unutulur hale gelmiş, Buna karşılık Beyoğlu adı güç kazanıp bölge anlamında da yaygınlaşmış.

13. Yüzyıldan itibaren İstanbul'u işgal eden Cenevizlilerin yönetimine verilen Galata yüzyıllar boyunca ticaretteki önemini korudu. 15. yy'da kent 100 bini bulan nüfusuyla dünyanın sayılı büyük kentlerinden biriydi. Osmanlılar tarafında alındığında 50 bin kadar olan nüfus Rumeli ve Anadolu'dan getirilen Müslüman ve Müslüman olmayan halkın yerleştirilmesiyle 100 bini aştı. Müslümanların büyük bölümü bu dönemde eski kentin bulunduğu yarımadanın dışında yaşıyordu. Sonra sur dışına taşarak Pera (bugün Galatasaray) yönüne doğru büyüdü. Pera bölgesi Cumhuriyet dönemine kadar gayrimüslim nüfusun yoğun olduğu bir ticaret bölgesiydi. Bu haliyle Beyoğlu İstanbul'un en batılı muhiti oldu. Avrupa devletleri Beyoğlu'nda yer edinip elçilik binalarını buralara kondururken Beyoğlu'nun bina dokusunu da zenginleştirdiler.

Kılık, kıyafet ve yaşam tarzı ve binalar açısından bütün halinde Türkiye ölçeğinden farklı bir yaşam ve görüntünün asıl yoğunluk kazandığı yer, kuşkusuz, Beyoğlu oldu.

Osmanlı'dan Cumhuriyet'e geçildiğinde de Beyoğlu'nun yerleşme alanı Teşvikiye ve Maçka'dan Beşiktaş'a, Şişli ötelerine, Haliç ve Boğaziçi yamaçlarına uzandı. Bu gelişme sırasında konutlar yavaş yavaş iş yerlerine dönüştü. Önceleri adı Cadde-i Kebir iken Cumhuriyetten sonra İstiklal Caddesi denilen ana yol boyunca mağazalar, bankalar, kahvehaneler, tiyatrolar, sinemalar, pastaneler ve eğlence yerleri açıldı. Bu gelişme Halaskargazi Caddesi boyunca Şişli'ye doğru sürdü.