'Reformcu Tezhip' Bienal yolunda

Türkiye'nin önde gelen tezhip sanatçılarından Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Münevver Üçer, 4-12 Aralık 2009 tarihleri arasında İtalya'nın Floransa kentinde düzenlenecek olan Floransa Bianeli'ne davet edildi. Sanatçının Eylül ayında Cezayir'de açtığı sergide sanatseverlerden büyük ilgi gören eserlerinin, 200'ü aşkın sanatçının katıldığı Uluslararası Tezhip ve Minyatür Yarışması'nda Tezhip dalında birçok ülkeyi geride bırakarak birincilik ödülüne layık görülmesi ve ardından gelen Bienal daveti, tezhib sanatının Türkiye'de ve dünyada geldiği nokta açısından önemini gösteriyor. Avrupa'nın en büyük sanat organizasyonlarından Floransa Bianali'ne davet edilen ilk tezhip sanatçısı ünvanını kazanan Üçer, bienale 4 eseriyle katılacak.

Kendisinin eski köye yeni adet getirmeye çalıştığını ifade eden Üçer, bianele çağrılma sebebinin de bu yeni yorum olduğunu düşünüyor. Münevver Üçer tezhibe getirdiği yeni yorumlarını şöyle anlatıyor: “Eskiler iyidir ama sürekliliği sıkar. Hergün aynı takım elbise ve aynı renk giyinirseniz insanlar sizden sıkılır. Bu konuda bana katılmayan olabilir ama benim gibi düşünen sanatçılarımız da var. Hat sanatında da başladı. Eskiden normal sülüs vardı nesih vardı, kufi yazılmaya başlanmıştı. Ama şimdi yeni sergilerde bakıyoruz resme yönelmiş hatlar var. Ama bizim bu geleneksel motiferimiz ressamları da etkilemeye başladı. İsmail Acar gibi hattı kullanarak çinimizi kullanarak padişahımızı resmederek yeni yorumlar yapmaya başladılar.”

Padişahların sürekli devlet yönetimiyle değil sanatla da uğraştıklarını hatırlatan Üçer, “Sanat bir nevi meditasyon gibidir. İyi bir siyasetçi olabilirsiniz ama sanattan uzak durmamalısınız. “görüşünde… Tezhibin 'altınla yazının çerçevesi ya da altın ve boyayla yapılan bir süsleme' diye tanımlanmasının doğru olmadığını vurgulayan Üçer, bunun çok sığ bir tabir olarak kaldığını düşünüyor ve ekliyor: “Tezhip 8. yüzyıldan başlayarak ilk önce Manizm sonra Budizm sonra da İslam'la tanışarak çok üst seviyelere çıktı. Ve bunda binlerce insanın emeği var. İnanın vicdanen tezhibe yön veren önemli ustaların yaptıklarını bazmadan nasıl eserlerime farklı bakış kazandırabilirm diye düşünüyorum. Sonuçta bu ustalar da ben hiç yenilik getirip bozmayayım geleneği muhafaza edeyim diye düşünmediler. Mutlaka o dönemde bu sanatçıları beğenmeyenler çıkmıştır. Ama sonuçta ne oldu? Aradan yüzyıllar geçmesine rağmen onların eserlerini konuşuyoruz. Bizim işimiz klasik ama yeni formlar yeni tasarımlar insanların hoşlarına gidiyor. Ancak tehzhibin de kendi içinde kuralları ve sınırları var. Reformist olalım derken bu kuralları bozalım demiyorum. İlk başta tezhibin klasiğini öğrenmemiz gerekiyor.”